II UZ 36/10

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2011-01-14

Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Romualda Spyt, Krzysztof Staryk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia stopnia niepełnosprawności, będącej sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, jest dopuszczalna, mimo że nie jest sprawą o prawa majątkowe?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia stopnia niepełnosprawności jest dopuszczalna. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym te dotyczące ustalenia stopnia niepełnosprawności, są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, a nie sprawami o prawa majątkowe. Ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, przewidziane w art. 3982 § 1 k.p.c., dotyczy jedynie spraw o prawa majątkowe, a nie spraw o prawa niemajątkowe.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od wyroku oddalającego odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ sprawa nie dotyczyła praw majątkowych. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i przyznał radcy prawnemu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 36/10 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Romualda Spyt SSA Krzysztof Staryk w sprawie z wniosku A. K. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi ds. Orzekania o Niepełnosprawności [….] o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 stycznia 2011 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 sierpnia 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie i przyznaje radcy prawnemu J. B., od Skarbu Państwa kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) powiększoną o należną kwotę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2010 r., Sąd Okręgowy odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 oraz art. 3982 § 1 k.p.c., jako przedmiotowo niedopuszczalną, skargę kasacyjną wnioskodawcy A. K. od wyroku tego Sądu z dnia 20 kwietnia 2010 r., którym oddalono odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego 2 Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 28 stycznia 2009 r. o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Sąd uznał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdyż sprawa w której wniesiono skargę kasacyjną dotyczy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz żądania przez wnioskodawcę ustalenia stałego współdziałania opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji – nie jest sprawą o prawa majątkowe, nie jest też sprawą o przyznanie bądź wstrzymanie emerytury lub renty, ani sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a wobec powyższego skarga kasacyjna w takiej sprawie nie przysługuje. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy, wskazując na naruszenie art. 3981 § 1 oraz 398 2 k.p.c., wniósł o jego uchylenie, zarzucając że wskazane w uzasadnieniu postanowienia podstawy prawne warunkujące odrzucenie skargi nie znajdują zastosowania w sprawie. Przytaczając stanowisko doktryny, podniósł nadto, że „ograniczenia skargi kasacyjnej, przewidziane w art. 3982 § 1 k.p.c., ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia dotyczą jedynie spraw o prawa majątkowe, nie odnoszą się zatem do spraw mających za przedmiot roszczenia niemajatkowe, choćby łącznie z tymi roszczeniami dochodzono także wynikających z nich roszczeń majątkowych”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c., w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie bądź wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 476 § 3 k.p.c., przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się między innymi, także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Należy także dodać, że stosownie do art. 6c ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 ze zm.), od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem wojewódzkiego zespołu, który orzeczenie 3 wydał. Jeżeli wojewódzki zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, wydaje orzeczenie, w którym uchyla lub zmienia zaskarżone orzeczenie. Jak słusznie podnosi zażalenie sprawa dotycząca ustalenia stopnia niepełnosprawności, będąc sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie jest sprawą o prawa majątkowe. Zasadą jest, że skarga kasacyjna przysługuje we wszystkich sprawach, w których sąd drugiej instancji wydał prawomocny wyrok lub postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie (art. 3981 § 1 k.p.c.). Wyjątkiem natomiast jest niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach wymienionych w art. 3982 k.p.c., a więc w sprawach o prawa majątkowe (§ 1) oraz wskazanych przedmiotowo w § 2 i 3, niezależnie od ich majątkowego lub niemajątkowego charakteru. Przewidziana w art. 3982 § 1 k.p.c. niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych dotyczy jedynie spraw o prawa majątkowe, z wyjątkiem spraw o prawa majątkowe wskazane w art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. Ograniczenie to nie dotyczy natomiast spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, których przedmiotem są prawa niemajątkowe. W takich sprawach (o prawa niemajątkowe) skarga kasacyjna jest zawsze dopuszczalna w myśl ogólnej reguły przewidzianej w art. 3981 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn, Sąd Najwyższy, uwzględniając zażalenie, postanowił jak w sentencji (art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.). O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c., uwzględniając taryfowe wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej - § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2art. 3982 § 1 KPCart. 3981 § 1art. 476 § 3 KPCart. 6c ust. 8art. 3981 § 1 KPCart. 3982 KPCart. 3982 § 1art. 3941 § 3 KPCart. 39815 § 1art. 98 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy