I CSK 558/18
WyrokIzba Cywilna2019-04-24
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości, istnienie decyzji komunalizacyjnej wyklucza możliwość ustalenia, że posiadacz nieruchomości utracił status posiadacza w dobrej wierze, mimo że decyzja ta nie została uchylona?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sformułowane przez skarżącą zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wskazano, że kwestie dotyczące dobrej wiary posiadacza nieruchomości w kontekście decyzji komunalizacyjnej były już rozstrzygane w orzecznictwie, a ocena dobrej wiary wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, a nie tylko formalnego obowiązywania decyzji.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości. Pozwane Miasto W. wniosło skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienia prawne dotyczące dobrej wiary posiadacza nieruchomości w kontekście decyzji komunalizacyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 558/18 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa B. W., J. K., B. B., W. W., B. W., X. W., E. W. i P. W. przeciwko Miastu W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 kwietnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 maja 2018 r., sygn. akt V ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty po 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), a obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Pozwana wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), którym nadała formę pytań: „czy zgodnie z zasadą legalizmu, władającego nieruchomością należy każdorazowo i bezwzględnie uważać za posiadacza nieruchomości w dobrej wierze do czasu uchylenia decyzji komunalizacyjnej, czy też funkcjonowanie decyzji komunalizacyjnej w obrocie prawnym nie może mieć przesądzającego znaczenia dla ustalenia u posiadacza nieruchomości przymiotu dobrej wiary?” oraz - w związku z potrzebą wykładni art. 224 § 2 i art. 225 k.c. - „czy możliwa jest interpretacja tych przepisów, jakiej dokonał Sąd Apelacyjny w niniejszej sprawie i przyjęcie, że zasada legalizmu nie może przesądzać automatycznie o tym, że w okresie do unieważnienia decyzji komunalizacyjnej posiadacza nieruchomości należy bezwzględnie uznawać za posiadacza w dobrej wierze oraz czy istnienie decyzji komunalizacyjnej nie wyklucza obalenia domniemania z art. 7 k.c.” Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie może przyczynić się do rozwoju prawa. Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na jego sformułowaniu i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen w związku ze stosowaniem
3 przepisów, na tle których powstało; samo zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na wagę problemu interpretacyjnego dla systemu prawa. Problemy sformułowane przez skarżącą nie mają właściwości scharakteryzowanych wyżej, bowiem były już objaśniane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a poza tym nie przystają do okoliczności, które w świetle poczynionych w sprawie ustaleń, stanowiły podstawę faktyczną wydanego w niej rozstrzygnięcia. W postanowieniu z 6 grudnia 2013 r., I CSK 171/13, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy (art. 224 § 2 i art. 225 k.c.) uzupełnia roszczenie windykacyjne (art. 222 § 1 k.c.) i jest z nim ściśle związane. Stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku złożonego na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. powoduje upadek z mocą wsteczną wszystkich skutków tej decyzji. Domniemanie dobrej wiary posiadacza samoistnego, od którego właściciel dochodzi na podstawie art. 225 w związku z art. 224 § 2 k.c. wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, obala dowód, że posiadacz wiedział o braku tytułu własności do rzeczy, jak i dowód, że posiadacz w danych okolicznościach mógł się dowiedzieć o niezgodności swego władztwa z rzeczywistym stanem prawnym. Podobnie o okolicznościach, w których posiadacz nieruchomości traci status posiadacza w dobrej wierze, Sąd Najwyższy wypowiedział się w wyroku z 23 lipca 2004 r., II CK 212/03. Powyższe oznacza, że odpowiedź na pytania sformułowane przez skarżącą musi być udzielana na kanwie ustaleń poczynionych w poszczególnych sprawach, i nie sposób - chociaż tego zdaje się oczekiwać skarżąca- ustalić w tym zakresie reguły, która miałaby działać „każdorazowo i bezwzględnie”, niezależnie od tego, jakie inne okoliczności - poza formalnym obowiązywaniem decyzji komunalizacyjnej - charakteryzujące stan świadomości osób reprezentujących gminę w obrocie prawnym co do jej tytułu do objętej w jej władanie nieruchomości, zostaną ustalone, jako zaszłości podlegające ocenie w sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 108 § 1, art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia
4 Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 371/17 2017-11-08Czy dopuszczalne jest rozszerzenie rozumienia dobrej wiary przy rozliczeniach samoistnego posiadacza o zwrot nakładów, jeśli posiadacz wszedł w posiadanie nieruchomości na podstawie umowy pisemnej, a przemawiają za tym s…
- III CSK 322/17 2018-04-06Czy skarga kasacyjna powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. zasługuje na przyjęcie do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego dotyczących dobrej wiary s…
- IV CSK 523/14 2015-02-27Czy skarga kasacyjna dotycząca roszczenia właściciela nieruchomości wobec posiadacza w złej wierze o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości, obejmującego rekompensatę za pogorszenie rzeczy i utracone pożytki cywiln…
- I CSK 72/19 2019-07-05Czy można uznać posiadacza za niebędącego w dobrej wierze, jeśli została wydana decyzja administracyjna pozbawiająca go władztwa nad częścią nieruchomości, której zakres nie jest precyzyjnie określony, a posiadacz nie po…
- V CSK 200/20 2020-12-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie, oparta na zarzucie naruszenia domniemania dobrej wiary (art. 7 k.c.) i rażącego naruszenia art. 172 k.c. w kontekście zasiedzenia, może zostać przyjęta do rozpoznania z uw…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 224 § 2art. 225 KCart. 7 KCart. 222 § 1 KCart. 7 ust. 1art. 225art. 224 § 2 KCart. 108 § 1art. 98 § 1art. 39821
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy