II CSK 376/21
WyrokIzba Cywilna2021-11-29
Skład orzekający: Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 635 k.c. w zw. z art. 656 § 1 k.c. oraz na oczywistą zasadność skargi, a przedstawione zagadnienie prawne jest już utrwalone w orzecznictwie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. W przypadku powołania się na istotne zagadnienie prawne, skarżący musi wykazać, że dotyczy ono kwestii nowych lub budzących wątpliwości, a nie utrwalonych w orzecznictwie. Podobnie, oczywista zasadność skargi wymaga wykazania rażących naruszeń prawa widocznych na pierwszy rzut oka. Powoływanie się jednocześnie na oczywistość skargi i potrzebę wykładni prawa jest wewnętrznie sprzeczne i stanowi pozorowanie występowania przesłanek publicznoprawnych.Stan faktyczny
Powód (Syndyk masy upadłości) dochodził zapłaty od pozwanego. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. W skardze kasacyjnej pozwany powołał się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. 635 k.c. w zw. z art. 656 § 1 k.c. oraz na oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 376/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości V. Spółki Akcyjnej w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w P. przeciwko A. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt I AGa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 7500 zł (siedem tysięcy pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 marca 2021 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz na oczywistą zasadność wniesionej skargi. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,
3 na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, niepubl.). Skarżący w skardze powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które sformułował w postaci pytania dotyczącego wykładni art. 635 k.c. w zw. z art. 656 § 1 k.c., „czy możność odstąpienia od umowy o roboty budowlane w związku z opóźnieniem w wykonywaniu robót w związku z brakiem współdziałania zamawiającego jest wyłączona również wówczas, jeżeli także wykonawca jest odpowiedzialny za przyczyny, które stanowiły o opóźnieniu?” Dokonując oceny sformułowanego zagadnienia prawnego należy zauważyć, że wykładnia powołanych przepisów prawnych nie budzi wątpliwości. Sąd Najwyższy bowiem w wyroku z dnia 21 września 2006 r., I CSK 129/06, (niepubl.) wyjaśnił, że nieuprawniony jest pogląd, ie skoro art. 635 k.c. nie zawiera rozróżnienia opóźnienia zawinionego i niezawinionego przez przyjmującego zamówienie, to uprawienie zamawiającego do odstąpienia od umowy jest niezależne od przyczyny tego opóźnienia, zatem może on od umowy odstąpić także wówczas, gdy opóźnienie zostało przez niego spowodowane. Jeżeli bowiem przyjmujący zamówienie nie spełnia świadczenia z powodu braku potrzebnego do wykonania dzieła współdziałania zamawiającego, to nie zachodzi przesłanka, opóźnienia się przyjmującego zamówienie, warunkująca prawo zamawiającego do odstąpienia od umowy. Pogląd ten został następnie potwierdzony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2012 r., IV CSK 182/11 (OSNC 2012, nr 7-8, poz. 90). W orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd ten jest zatem utrwalony, a zaskarżony wyrok został na nich oparty. Z tego względu sformułowanemu przez skarżącego zagadnieniu prawnemu nie można przypisać cechy istotności i nowości. Skarżący w skardze kasacyjnej nie wykazał także występowania drugiej powołanej przez siebie przesłanki przedsądu w postaci oczywistej zasadności skargi. W judykaturze Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka
4 w szczególności istnieje wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba, że oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Skarżący musi zatem wykazać, że wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym na pierwszy rzut oka, bez konieczności przeprowadzenia bardziej szczegółowej analizy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08, niepubl.). Bliższa analiza uzasadnienia wniosku skarżącego nie pozwala jednak na stwierdzenie, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie jest - w powyższym rozumieniu - oczywiście uzasadniona. Należy także zauważyć, że między twierdzeniem skarżącego, iż w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne oraz że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona zachodzi wewnętrzna sprzeczność. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2008 r., III CSK 64/08 (nie publ.) wyjaśnił, że powoływanie się na oczywistość skargi i konieczność dokonania wykładni prawa wzajemnie się wyklucza. Taki sposób konstruowania skargi kasacyjnej jest pozorowaniem występowania w sprawie okoliczności publicznoprawnych, w oparciu o które Sąd Najwyższy dokonuje oceny na podstawie art. 3989 k.p.c. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 3, art. 108 § 1, art. 391 § 1, art. 39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 8 oraz § 10 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 265). ke
5
Powiązane orzeczenia
- I CSK 420/13 2014-04-10Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne lub czy skarga jest oczywiście uzasadniona?
- I CSK 786/19 2020-09-28Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub oczywis…
- IV CSK 789/14 2015-06-30Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpl…
- I CSK 744/22 2022-09-21Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności?
- IV CSK 170/21 2021-07-16Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie oczywistej zasadności, wynikającej z odmiennej wykładni przepisu art. 491 § 2 k.c. przez sąd drugiej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 635 KCart. 656 § 1 KCart. 3989 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 3art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy