IV CSK 288/16
WyrokIzba Cywilna2016-12-07
Skład orzekający: Marian Kocon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy poczucie przynależności narodowej (tożsamość narodowa) i godność (duma narodowa), obejmujące wolność od negatywnych przeżyć związanych z fałszowaniem prawdy historycznej o istotnych wydarzeniach stanowiących wspólne dziedzictwo narodu, a także posługiwanie się określeniami typu "niemieckie obozy zagłady" w mediach, stanowią dobra osobiste w rozumieniu art. 23 k.c. i czy ich naruszenie przez media może stanowić podstawę do ochrony dóbr osobistych na podstawie art. 24 k.c. niezależnie od tego, czy dotyczy więźnia obozu, czy innej osoby?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Pierwsze sformułowane zagadnienie prawne nie miało związku z rozpoznaniem sprawy, a sądy obu instancji nie negowały wskazanych wartości jako dóbr osobistych, wskazując jedynie na konieczność indywidualizacji w kontekście naruszenia. Drugie zagadnienie prawne było polemiką z ustaleniami faktycznymi i subsumpcją dokonaną przez sądy niższych instancji.Stan faktyczny
Powódka domagała się ochrony dóbr osobistych w związku z używaniem przez media określeń typu "niemieckie obozy zagłady". Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego apelację powódki. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 288/16 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon w sprawie z powództwa J. L. przeciwko B. GmbH w M. (Niemcy) poprzednio T. GmbH w M. (Niemcy) z udziałem Prokuratora Okręgowego w O. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; nie obciąża skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powódki wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 września 2015 r. oddalającego apelację w sprawie o ochronę dóbr osobistych, zważyć należy, co następuje: Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
2 zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca przytoczyła przesłankę wskazaną w art. 3989 § 1 punkt 1 k.p.c., a więc istnienie istotnego zagadnienia prawnego. Przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu samego zagadnienia oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także, na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, nie publ.). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów, konstruujących to zagadnienie (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09 i z 12 marca 2010 r., II UK 400/09). Skarżąca wskazała jako istotne zagadnienie prawne, kwestię, czy jest dobrem osobistym w rozumieniu art. 23 k.c. poczucie przynależności narodowej (tożsamość narodowa) i godność (duma narodowa), na które składa się m.in. wolność od negatywnych przeżyć związanych z fałszowaniem przez inne osoby prawdy historycznej (pamięci) o istotnych wydarzeniach w przeszłości tego narodu stanowiących wspólne dziedzictwo jego członków oraz czy posługiwanie się przez media tymi określeniami opisując niemieckie obozy zagłady i obozy koncentracyjne utworzone w czasie II wojny światowej przez władze okupacyjne stanowi naruszenie art. 24 k.c. dóbr osobistych w postaci poczucia przynależności narodowej i godności narodowej byłych więźniów tych obozów niezależnie od tego, czy dotyczy więźnia tego obozu czy innego. W istocie pierwsze sformułowane zagadnienie prawne nie ma związku z rozpoznaniem sprawy, tym bardziej że sądy obu instancji nie negowały wskazanych wartości jako dobra osobistego wskazując
3 na konieczność indywidualizacji w kontekście naruszenia tego dobra. Drugie zagadnienie prawne jest natomiast w istocie polemiką z ustaleniami faktycznymi i dokonaną subsumpcją. W tej sytuacji uznać należy, że skarżąca nie wykazała istnienia powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki, uzasadniającej przyjęcie jej do rozpoznania, stąd na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 379/17 2017-11-10Czy skarga kasacyjna dotycząca ochrony dóbr osobistych, w której podniesiono kwestię swobody wypowiedzi w kontekście krytyki religijnej i historycznych konotacji użytych określeń, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozp…
- I CSK 555/16 2017-02-16Czy w sprawie o ochronę dóbr osobistych, w której doszło do naruszenia poczucia tożsamości narodowej i godności narodowej w wyniku publicznego fałszowania historii, wystarczające jest usunięcie skutków naruszenia przez s…
- I CSK 2319/22 2022-08-12Czy w sprawie o ochronę dóbr osobistych, w której sąd dokonuje oceny naruszenia dobra osobistego na podstawie obiektywnej oceny opartej na wzorcu „przeciętnego obywatela”, sąd powinien dokonać dookreślenia cech tego prze…
- IV CSK 682/19 2020-06-18Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego, jest wystarczająco uzasadniony, gdy skarżący przedstawia pytania dotyczące wykładni przepisów prawnych dotyczą…
- I CSK 127/15 2015-11-25Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia dóbr osobistych, w której powód kwestionuje traktowanie go jako osoby publicznej oraz możliwość publikacji informacji uzyskanych od organów państwowych, spełnia przesłanki przyję…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1art. 390 KPCart. 23 KCart. 24 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy