II UZ 94/02
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2002-10-09
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej wymiaru i poboru składki z tytułu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczących wymiaru i poboru składki, dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, zgodnie z art. 3921 zdanie pierwsze k.p.c. Wartość przedmiotu sporu i wartość przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia nie może być wyższa niż ustalona w zaskarżonej decyzji organu ubezpieczeń społecznych. Sprawy dotyczące należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie są sprawami o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji od postanowienia tego sądu. Pełnomocnik wnioskodawcy twierdził, że prawidłowo wskazał wartość przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia, obejmującą należność główną i skapitalizowane odsetki. Argumentował również, że sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, co przesądza o kasacyjnym charakterze sprawy bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Sprawa dotyczyła odpowiedzialności wnioskodawcy za zaległości składkowe jego wspólnika w spółce cywilnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając tym samym zasadność odrzucenia kasacji przez Sąd Apelacyjny ze względu na niedostateczną wartość przedmiotu zaskarżenia.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 9 października 2002 r. II UZ 94/02 W sprawie dotyczącej wymiaru i poboru składki z tytułu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w określonej kwocie dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3921 zdanie pierwsze k.p.c.). Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 paździer-nika 2002 r. sprawy z wniosku Andrzeja T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo-łecznych-Oddziałowi w W. o ustalenie odpowiedzialności za zaległości z tytułu skła-dek ubezpieczeniowych, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2002 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Pełnomocnik ubezpieczonego Andrzeja T. zaskarżył zażaleniem postanowie-nie Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2002 r. o odrzuceniu kasacji od postanowienia tego Sądu z dnia 8 lutego 2002 r., twierdząc, że wskazał prawidłowo wartość przedmiotu kasacyjnego zaskar-żenia w kwocie 12.046 zł, albowiem obejmuje ona należność główną w kwocie 4.048, 30 zł oraz skapitalizowane odsetki w kwocie 7.997,70 zł. Ponadto o dopuszczalności kasacji świadczy to, że rozpoznawana sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpie-czenia społecznego, skoro „wnioskodawca kwestionuje objęcie go ubezpieczeniem społecznym, co przesądza kasacyjny charakter sprawy bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Zażalenie jest bezzasadne. Przedmiotem rozpoznania sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych jest odwołanie od decyzji organu rentowego, które powin-no zawierać oznaczenie, tj. wskazanie, konkretnej zaskarżanej decyzji (art. 47710 § 1 k.p.c.). W odwołaniu wnioskodawca zaskarżył wskazaną przez siebie decyzję organu ubezpieczeń społecznych z dnia 27 listopada 2000 r., znak De-40/U/Ś/58/2000, w której obciążono wnioskodawcę obowiązkiem zapłaty zaległych składek z tytułu ubezpieczenia społecznego jego wspólnika w spółce cywilnej (Roberta B.) za okres od stycznia 1996 r. do czerwca 1997 r. w kwocie 4.048,30 zł. Wprawdzie kwota ta została określona jako należność główna, jednakże w zaskarżonej decyzji organ ubezpieczeń społecznych nie naliczył i nie obciążył wnioskodawcy obowiązkiem za-płaty odsetek od tej należności. Skoro zatem przedmiot zaskarżonej decyzji obejmo-wał wyłącznie obciążenie wnioskodawcy obowiązkiem zapłaty kwoty 4.048,30 zł, to wyliczone przez niego samego odsetki nie wchodzą do wartości przedmiotu sporu i przedmiotu zaskarżenia, albowiem roszczenie odsetkowe nie było objęte treścią wy-danej w jego sprawie decyzji z dnia 27 listopada 2000 r., która w nieistniejącej czę-ści, tj. w zakresie odnoszonym przez wnioskodawcę do odsetek od zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, o których zaskarżona decyzja w ogóle nie orzekała, nie mogła być objęta przedmiotem odwołania, ani nie była objęta zakresem orzekania przez sądy ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że w sprawach z zakresu ubez-pieczeń społecznych wartość przedmiotu sporu, jak i wartość przedmiotu kasacyjne-go zaskarżenia, nie może być wyższa niż ustalona w zaskarżonej decyzji organu ubezpieczeń społecznych. Próba pełnomocnika wnioskodawcy przypisania sprawie - dotyczącej należno-ści z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne - charakteru sprawy o objęcie obo-wiązkiem ubezpieczenia społecznego, w której kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, jest oczywistym nieporozumieniem. Wystarczy wskazać, że sam wnioskodawca w zażaleniu twierdzi, że „swoje składki zapłacił”, co oznacza jednoznaczne przyznanie podlegania przezeń obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w spornym okresie. Ponadto w zaskarżonej decyzji organ ubezpieczeń społecznych w ogóle nie orzekał o podleganiu lub niepodleganiu obowiązkowi ubez-pieczeń społecznych, ale na podstawie art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) i art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze
3 zm.), stwierdził odpowiedzialność całym majątkiem wnioskodawcy, będącego wspól-nikiem spółki cywilnej, za zaległości składkowe drugiego wspólnika tej spółki, który nie zapłacił obciążających go składek na ubezpieczenie społeczne. Powyższe pro-wadzi do wniosku, że odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu ubezpieczeń spo-łecznych dotyczącej wymiaru i poboru składki z tytułu podlegania obowiązkowi ubez-pieczenia społecznego kwalifikuje się jako sprawa o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3921 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., a nie jako sprawa o objęcie obowiązkiem ubez-pieczenia społecznego (art. 3921 § 1 zdanie drugie k.p.c.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 351/98 1998-12-08Czy odwołanie od decyzji organu rentowego w sprawie wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, kwestionujące zasadę obciążenia tymi składkami i obliczenie ich wysokości, powoduje przekształcenie sprawy o świ…
- II UZ 83/99 1999-07-27Czy dopuszczalna jest kasacja w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości składki na ubezpieczenie społeczne, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 5000 zł?
- II UZ 80/13 2014-09-23Czy w sprawie o ustalenie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, gdy jednym wyrokiem objęto wiele decyzji dotyczących różnych ubezpieczonych, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną powinn…
- II UZ 16/22 2022-12-14Czy sprawa dotycząca ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w której płatnik kwestionuje wysokość składek, jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a tym samym czy skarga kasac…
- II UK 272/08 2009-03-19Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej za zaległości składkowe spółki, obejmujące składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadcze…
Powołane przepisy
art. 3921art. 47710 § 1 KPCart. 83art. 115 § 1art. 3921 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy