I DO 70/19
Izba Dyscyplinarna2020-02-21
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek, Piotr Sławomir
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu dyscyplinarnym wobec sędziego można zwrócić sprawę rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu uzupełnienia postępowania wyjaśniającego z powodu istotnych braków, po zmianie przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że po zmianie art. 128 Prawa o ustroju sądów powszechnych, instytucja zwrotu sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu z powodu istotnych braków postępowania przygotowawczego nie ma już zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym. Zmiany te weszły w życie z dniem 14 lutego 2020 r. i zgodnie z zasadą ogólną stosuje się przepisy procesowe obowiązujące w czasie trwania postępowania, nawet jeśli nie przewidziano przepisów przejściowych.Stan faktyczny
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym przekazał sprawę sędziego Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego w celu uzupełnienia postępowania wyjaśniającego z powodu istotnych braków. Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając obrazę przepisów postępowania. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, ale z innych przyczyn niż wskazane w zażaleniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym i zobowiązał go do merytorycznego rozpoznania wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I DO 70/19 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Piotr Sławomir Niedzielak Mariusz Konrad Kolankowski (ławnik Sądu Najwyższego) w sprawie Sędziego Sądu Rejonowego w G. P. S. po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2020 r. w Izbie Dyscyplinarnej zażalenia Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sadzie Apelacyjnym w (…) z dnia 6 września 2019 r. sygn. akt ASD (…) postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 września 2019 r. w sprawie sędziego Sądu Rejonowego w G. P. S., sygn. akt ASD (…), Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w (…) przekazał sprawę Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych w celu uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, z uwagi na istotne braki tego postępowania, a w szczególności potrzebę przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień obwinionego oraz zapoznania go z materiałami postępowania wyjaśniającego. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych zarzucając: mającą wpływ na treść zaskarżonego postanowienia obrazę przepisów postępowania, tj. art. 128 ustawy Prawo o ustroju
2 sądów powszechnych i art. 344a § 1 k.p.k. polegającą na wydaniu postanowienia pomimo braku faktycznych i prawnych podstaw do uznania, że zachodzą istotne braki postępowania dyscyplinarnego, których nie można sanować w postępowania jurysdykcyjnym oraz na przyznaniu sobie przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w (…), wbrew przepisom prawa, uprawnienia do oceny materiału dowodowego przed otwarciem przewodu sądowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Dyscyplinarnemu przy Sądzie Apelacyjnym w (…) do merytorycznego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zaskarżone postanowienie należy uchylić, jednak z innych przyczyn niż wskazane w treści zażalenia. Podkreślić należy, że art. 1 pkt 38 ustawy 20 grudnia 2019 r. ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 6.02.2020, poz. 190), nadał nowe brzmienie art. 128 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zgodnie z brzmieniem obowiązującym od dnia 14 lutego 2020 r., instytucja zwrotu sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu, z uwagi na istotne braki postępowania przygotowawczego nie ma już zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym bowiem została wprost wyłączona na wstępie wskazanym przepisem art. 1 pkt 38 ustawy zmieniającej. W zakresie przepisów intertemporalnych wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ustawy zmieniającej wprowadzone zmiany wchodzą w życie (za wyjątkiem dwóch przepisów nieistotnych dla przedmiotowej sprawy) w terminie 7 dni od jej ogłoszenia, tj. od dnia 14 lutego 2020 r. W zakresie stosowania reguł intertemporalnych powołać należy się na zasadę ogólną, zgodnie z którą należy stosować przepisy procesowe obowiązujące w czasie trwania postępowania, a więc przepisy aktualnie obowiązujące. Jeśli więc "nowa" ustawa procesowa nie przewiduje przepisów przejściowych to trzeba stosować tę "nową" ustawę, wobec utraty mocy prawnej przez "starą" ustawę. W tej sytuacji nowe przepisy procesowe "chwytają w locie" toczące się postępowanie (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2003 r.I KZP 27/03, OSNKW 2003/11-12/90).
3 Podnieść też wypada, że treść art. 14 ustawy z dnia 20 grudnia 2019r. wskazuje jednoznacznie, że norma w nim zawarta dotyczy wyłącznie kwestii materialno- prawnych, nie zaś procesowych i ustrojowych w rozumieniu całości przepisów stosownego rozdziału ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Stanowisko takie potwierdza również wykładnia historyczna w związku z treścią przepisów regulujących kolizję ustaw w związku z kolejnymi zmianami ustawy z dnia 27 lipca 2001r., jak i samym jej wprowadzeniem (patrz art. 204 w/w ustawy). Mając powyższe na uwadze koniecznym było uchylenie zaskarżonego postanowienia, co skutkuje zobowiązaniem Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w (…) do merytorycznego rozpoznania wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych w sprawie przeciwko obwinionemu sędziemu P. S..
Powiązane orzeczenia
- SNO 69/14 2015-02-04Czy postanowienie sądu dyscyplinarnego o przekazaniu sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu uzupełnienia postępowania jest dopuszczalne, gdy akta sprawy wskazują na istotne braki postępowania, a dokonanie niezbędnych…
- SNO 18/05 2005-04-26Czy dopuszczalne jest zwrócenie wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu uzupełnienia postępowania, jeśli wniosek nie zawiera dokładnego określenia zarzucanego czynu i czasu jego pop…
- II DOW 26/22 2022-06-29Czy Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych był uprawniony do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu sądu rejonowego w świetle przepisów obowiązujących przed dniem 14 lutego 202…
- SNO 61/09 2009-09-28Czy w przypadku stwierdzenia istotnych braków postępowania wyjaśniającego w sprawie dyscyplinarnej sędziów, możliwe jest przekazanie sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu ich usunięcia, nawet jeśli wymaga to analizy…
- SNO 58/05 2005-12-05Czy rzecznik dyscyplinarny, prowadząc postępowanie wyjaśniające w sprawie sędziego, jest zobowiązany do osobistego przeprowadzenia czynności dowodowych i odniesienia się do wniosków dowodowych obwinionego, a także czy ma…
Powołane przepisy
art. 128art. 344a § 1 KPKart. 1 pkt 38art. 17art. 14art. 204§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy