I CZ 124/14
PostanowienieIzba Cywilna2015-02-11
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Mirosław Bączyk, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykładnia przepisu prawa dokonana przez Sąd Najwyższy w postępowaniu przedsądowym w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania może stanowić "okoliczność faktyczną" w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., uzasadniającą wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wykładnia przepisów prawa dokonana przez Sąd Najwyższy w toku postępowania w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może być traktowana jako "okoliczność faktyczna" w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Uzasadnił to tym, że nie można utożsamiać faktycznej podstawy rozstrzygnięcia sądowego (okoliczności faktycznych) z interpretacją przepisów prawa dokonywaną w toku stosowania prawa. Wykładnia ta służy ocenie potrzeby przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie stanowi nowej okoliczności faktycznej.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r. o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej. Twierdził, że nowa wykładnia aktu prawnego dokonana przez Sąd Najwyższy stanowi nową okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie zachodzi podstawa do jej uwzględnienia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 124/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie ze skargi A. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi wyrokami: Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt … 751/08 i Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt … 517/10, wydanymi w sprawie z powództwa A. S. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Krajową Radę Sądownictwa, Ministra Sprawiedliwości, Prezesa Sądu Apelacyjnego /…/, Prezesa Sądu Okręgowego w P. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 lutego 2015 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., 1. oddala zażalenie; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego adwokat E. M. -K. kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) zł powiększoną o stawkę podatku VAT z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę A. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi wyrokami Sądu Okręgowego z dnia 29 października 2009 r. (sygn. akt … 751/08) i Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lutego 2011 r. (sygn. akt … 751/10). W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie zachodziła podstawa do uwzględnienia skargi, przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. Cech takiej podstawy nie może mieć postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r. (sygn. akt … 497/11) o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania. Niezależnie od tego postanowienie to zapadło w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania od wyroku kończącego postępowanie w sprawie objętej skargą o wznowienie. W zażaleniu na postanowienie z dnia 13 stycznia 2013 r. skarżący podnosił naruszenie art. 410 § 2 k.p.c. w zw. z art. 412 § 1 k.p.c., art. 148 § 1 k.p.c. w zw. z art. 45 ust. 2 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 42 § 2 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427). Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym rozstrzygnięciem merytorycznym stanowi nadzwyczajny środek kontroli takich orzeczeń. Musi zatem istnieć prawna podstawa takiej kontroli, przewidziana m.in. w art. 403 § 2 k.p.c. (facta nova). W zażaleniu skarżący stara się wykazać istnienie tej podstawy w postaci „wykrycia nowych okoliczności faktycznych, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c.” przy czym skarżącemu nie chodzi o wydanie samego, wspomnianego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., ale o dokonaną przez Sąd Najwyższy „nową wykładnię” aktu prawnego „zmieniającego stan prawny sprawy”. Skoro bowiem - jak wywodzi skarżący - art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach organizacji i funkcjonowaniu
3 jednostek (…) (Dz.U. z 2002 r., nr 25, poz. 253 ze zm.) zawiera okoliczności faktyczne będące podstawą żądania, to fakt dokonania przez Sąd Najwyższy prawidłowej (…) wykładni (tego przepisu) może mieć istotny wpływ na wynik sprawy odszkodowawczej wszczętej przez powoda” (s. 5-6 zażalenia). Należy stwierdzić, że interpretacja odpowiednich przepisów prawa, dokonana przez Sąd Najwyższy w toku postępowania w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie może być w ogóle traktowana jako „okoliczność faktyczna” w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., nawet przy najbardziej ogólnym i szeroki ujęciu tej formuły prawnej w praktyce sądowej. Nie można bowiem de lege lata utożsamiać samej faktycznej podstawy rozstrzygnięcia sądowego (właśnie okoliczności faktycznych) i interpretacji przepisów prawa, dokonywanej w toku stosowania prawa. Nie ma przy tym znaczenia to, czy taka wykładnia sądowa pozostaje w merytorycznym związku z prawomocnym rozstrzygnięciem objętym skargą o wznowienie postępowania. Ponadto dokonywanie przez Sąd Najwyższy stosownej interpretacji prawa materialnego w toku tzw. przedsądu determinowane pozostaje potrzebą zweryfikowania przez sąd wystąpienia w rozpoznawanej sprawie sugerowanych przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną przesłanek uzasadniających jej przyjęcie do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.). Wykładnia prawa służy tu zatem ocenie potrzeby przyjęcia do rozpoznania tego szczególnego środka zaskarżenia. Z przedstawionych względów nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych na wstępie zażalenia i dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. oddalił zażalenie jako nieuzasadnione. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i §§ 6, 13 i 20 rozporządzenia MS z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Powiązane orzeczenia
- V CSK 577/14 2015-04-23Czy skarga kasacyjna od wyroku oddalającego skargę o wznowienie postępowania może być przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 403 § 2 k.p.c. lub art. 412…
- I CSK 67/18 2018-06-06Czy skarga kasacyjna od wyroku oddalającego skargę o wznowienie postępowania może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już w poprzed…
- II UZ 3/14 2014-03-14Czy późniejsze wykrycie okoliczności niewysłania załączników do skargi kasacyjnej przez Sąd Apelacyjny, które powstało po prawomocnym zakończeniu postępowania, może stanowić ustawową podstawę wznowienia postępowania?
- IV CSK 267/16 2016-12-07Czy skarga kasacyjna od postanowienia oddalającego skargę o wznowienie postępowania może być przyjęta do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienia prawne nie odnoszą się do przedmiotu postępowania wywołanego wnie…
- V CSK 121/19 2019-09-12Czy w sprawie o wznowienie postępowania, w której skarżący domaga się uchylenia wyroku sądu drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, występują istotne zagadnienia prawne lub potrzeba wykładni prze…
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPCart. 410 § 2 KPCart. 412 § 1 KPCart. 148 § 1 KPCart. 45 ust. 2art. 6art. 14 ust. 1art. 42 § 2art. 5 ust. 2art. 3989 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy