I CSK 184/22

Sygn. akt I CSK 184/22 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska w sprawie z powództwa M. B. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń (…) w L. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt I AGa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2) zasądza od Towarzystwa Ubezpieczeń (…) L. na rzecz M. B. kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń (…) w L. od wyroku z dnia 26 marca 2020 r. Sądu Okręgowego w G., w sprawie z powództwa M. B., o zapłatę. 2 Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której żądał zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie pkt II poprzez oddalanie powództwa w całości, ewentualnie wnosił o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) w zakresie pkt II i III oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozwanego nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych. 3 W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że powołanie przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r. II CZ 102/02, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2007 r. II CSK 84/07, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 283/07, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08, niepubl.). Tymczasem w analizowanej skardze kasacyjnej nie wskazano przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, a skarżący ograniczył się do wskazania, że jako ubezpieczyciel ma wgląd we wszystkie sprawy sądowe dotyczące tego rodzaju odszkodowań. W dalszej części skargi skarżący wskazał wprawdzie kilka orzeczeń sądów rejonowych i sądów okręgowych, lecz podał jedynie ich sygnatury, nie wyjaśniając, jakie występowały w tych sprawach stany faktyczne. Nie można więc uznać, aby wykazane zostało istnienie rozbieżności w orzecznictwie. W sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia – z urzędu (art.39813 § 1 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., z uwzględnieniem § 2 w zw. z § 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). 4