IV CZ 33/20
PostanowienieIzba Cywilna2020-07-09
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Marian Kocon, Roman Trzaskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu. Wynika to z obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, który dotyczy również czynności procesowych podejmowanych przed sądem niższej instancji w ramach tego postępowania. Brak takiego zastępstwa jest uchybieniem nieusuwalnym.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Sąd Okręgowy odrzucił tę skargę z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego. Powódka osobiście wniosła zażalenie na to postanowienie, mimo pouczenia o konieczności działania przez profesjonalnego pełnomocnika. Wniosła również o przyznanie pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 33/20 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Roman Trzaskowski w sprawie ze skargi B. L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. I C (...), w sprawie z powództwa B. L. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Okręgowej w O. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lipca 2020 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. akt I WSC […] (I C (...)), odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w O. postanowieniem z dnia 22 listopada 2019 r. odrzucił skargę powódki B. L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 24 stycznia 2018 r. jako wniesioną z uchybieniem
2 obowiązku zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem Najwyższym. Powódka mimo otrzymanego pouczenia o konieczności sporządzenia zażalenia przez pełnomocnika zawodowego, osobiście zaskarżyła powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Wniosła także o przyznanie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Wskazała w sposób ogólny na wyrządzenie szkody i brak możliwości zaskarżenia prawomocnego wyroku, czyniąc ponadto uwagi pozajurydyczne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W przypadku, gdy skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia odrzuci sąd pierwszej instancji, na jego postanowienie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych i dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Ustanowiony w tym przepisie przymus adwokacko-radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia. Zażalenie złożone z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalne, a istniejące w tym zakresie uchybienie ma charakter nieusuwalny, w związku z czym zażalenie dotknięte takim brakiem podlega odrzuceniu bez wzywania skarżącej do jego uzupełnienia. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji. Na marginesie należy zauważyć, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zażalenia, więc wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w tym postępowaniu. jw
3
Powiązane orzeczenia
- III CZ 147/24 2025-03-28Czy zażalenie wniesione osobiście przez uczestnika postępowania, który nie posiada zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne, mimo ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu zażale…
- II UZ 71/22 2023-11-30Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z powodu naruszenia przymusu adwokacko-rad…
- III CZ 46/22 2022-02-25Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego?
- II UZ 53/23 2023-09-27Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, sporządzone osobiście przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- III CZ 63/22 2022-02-25Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez powodów (nie przez adwokata lub radcę prawnego), jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 3941 § 1 KPCart. 871 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy