II CZ 10/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-04-09
Skład orzekający: Hubert Wrzeszcz, Agnieszka Piotrowska, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy rozpoznając zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji, wydane w postępowaniu uproszczonym, może badać merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Kognicja Sądu Najwyższego jako sądu rozpoznającego zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji, o którym mowa w art. 394¹ § 1¹ k.p.c., jest zredukowana wyłącznie do dokonania oceny, czy istniała formalna, procesowa podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy nie bada merytorycznej zasadności sprawy, a jedynie sprawdza, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował przepisy takie jak art. 505¹² § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Powód wniósł zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stosując przepisy o postępowaniu uproszczonym. Powód zarzucił naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 10/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Agnieszka Piotrowska SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa S. A. przeciwko H. R. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 kwietnia 2015 r., zażalenia powoda na wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 15 października 2014 r., oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 października 2013 r. Sąd Okręgowy w S., na skutek apelacji pozwanej, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w W. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania, z wyłączeniem przepisów o postępowaniu uproszczonym. W uzasadnieniu wskazał, że zachodzą przesłanki do wydania takiego orzeczenia z uwagi na treść art. 50512 § 1 k.p.c. W zażaleniu na ten wyrok, powód zarzucił naruszenie art. 50512 w zw. z art. 5059 § 2 k.p.c. i art. 50512 § 3 k.p.c., art. 380 w zw. z art. 372 i art. 171 k.p.c., art. 384 k.p.c. w zw. z art. 50512 § 1 i art. 50512 § 2 k.p.c., art. 50512 § 1, art. 50512 § 2 k.p.c. i art. 628 k.c. Wniósł o jego zmianę i „oddalenie apelacji w całości", ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, bądź uchylenie wyroków Sądu I i II instancji, zniesienie postępowania przed tymi sądami oraz odrzucenie apelacji oraz sprzeciwu od nakazu zapłaty. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że sposób sformułowania wniosków zażalenia oraz podniesione w nim zarzuty świadczą o niewłaściwym rozumieniu przez skarżącego istoty środka prawnego jakim jest zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji. W judykaturze wyjaśniono, że kognicja Sądu Najwyższego jako sądu rozpoznającego zażalenie, o którym mowa w art. 3941 § 11 k.p.c. jest zredukowana wyłącznie do dokonania oceny, czy istniała formalna, procesowa podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Kognicja Sądu Najwyższego nie obejmuje natomiast badania meritum sprawy. Oznacza to, że Sąd Najwyższy rozpatrując zażalenie, sprawdza jedynie, czy rzeczywiście doszło do nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo, wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art. 386 § 4 k.p.c.), bądź też, czy miała miejsce nieważność postępowania (art. 386 § 2 k.p.c.).
3 Jeżeli natomiast sąd drugiej instancji rozpoznawał apelację od wyroku wydanego w postępowaniu uproszczonym, należy uwzględnić także treść art. 50512 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy dokonuje w ramach zażalenia złożonego na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. sprawdzenia prawidłowości stanowiska sądu drugiej instancji jedynie w tym zakresie, a podłożem merytorycznym toczącego się między stronami sporu zajmuje się tylko w kontekście określonym w art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy nie ocenia merytorycznej zasadności wydanego rozstrzygnięcia. W myśl art. 50512 § 1 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji stwierdzi, że zachodzi naruszenie prawa materialnego, a zgromadzone dowody nie dają wystarczających podstaw do zmiany wyroku, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że Sąd Okręgowy stwierdził naruszenie prawa materialnego i uznał, że w sprawie brak było wystarczających dowodów, pozwalających Sądowi drugiej instancji na zmianę zaskarżonego orzeczenia. Orzeczenie kasatoryjne Sądu Okręgowego zostało należycie uargumentowane i nie budzi wątpliwości z punktu widzenia podstaw do zastosowania art. 50512 § 1 k.p.c. W konsekwencji należy uznać, że Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i prawidłowo zastosował go w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, co przesądza o niezasadności wniesionego zażalenia. Z tych względów zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 398 §14 k.p.c.
4
Powiązane orzeczenia
- I CZ 66/20 2021-01-28Czy zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji, oparte na zarzucie naruszenia art. 386 § 4 k.p.c., może być podstawą do merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku przez Sąd Najwyższy?
- V CZ 93/19 2020-01-17Czy zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji, które uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, może obejmować kontrolę merytorycznej prawidłowości stanowiska sąd…
- III CZ 389/22 2022-11-24Czy Sąd Najwyższy rozpoznając zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, może badać materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczen…
- III CZ 450/22 2023-02-24Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji jest zobowiązany do kontroli merytorycznych podstaw tego orzeczenia, czy też jego kognicja ograniczona jest wyłącznie do ocen…
- II CZ 37/16 2016-06-24Czy w postępowaniu wywołanym zażaleniem na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji Sąd Najwyższy może badać merytoryczną zasadność roszczenia lub prawidłowość zastosowania przepisów prawa procesowego niezwiązanych…
Powołane przepisy
art. 50512 § 1 KPCart. 50512art. 5059 § 2 KPCart. 50512 § 3 KPCart. 380art. 372art. 171 KPCart. 384 KPCart. 50512 § 1art. 50512 § 2 KPCart. 628 KCart. 3941 § 11 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy