IV KK 563/21

Sygn. akt IV KK 563/21 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 3 grudnia 2021 r. sprawy A. P. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 października 2020 r., sygn. akt II AKa […] zmieniającego w części, a w pozostałym zakresie utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 marca 2020 r., sygn. akt V K […] p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić skazanego A.P. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa; 3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. J.J.-B., Kancelaria Adwokacka w K., kwotę 738,00 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23% VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postaci sporządzenia i wniesienia kasacji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 marca 2020 r. Sąd Okręgowy w K. uznał oskarżonego A. P. za winnego tego, że w dniu 30 sierpnia 2019 r. w B., w mieszkaniu przy ulicy K. numer (…) naraził J. P. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo 2 ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci wykrwawienia i wystąpienia zatorowości powietrznej, w ten sposób że rzucił szklaną butelką w głowę pokrzywdzonego, a następnie używając kawałka potłuczonego szkła, zadał nim cięcie w szyję J. P., powodując powstanie u pokrzywdzonego powierzchownej rany czoła o długości około 1 cm oraz powierzchownej rany poprzecznej skóry i tkanki podskórnej na lewej stronie szyi, o długości 12 cm i głębokości od 3 do 5 mm, na wysokości żyły szyjnej zewnętrznej oraz żyły i tętnicy zewnętrznej, przyjmując że czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa opisanym w art. 64 § 1 kk, będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 maja 2015 r. (sygn. VIII K (…)) za przestępstwo z zastosowaniem przemocy z art. 280 § 1 kk i art. 275 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na karę 2 lat pozbawienia wolności, objętą wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w B. z dnia 8 czerwca 2016 r. (sygn. VIII K (…)) wymierzającym mu karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, która to kara łączna została następnie objęta wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 stycznia 2017 r. (sygn. VIII K (…)) wymierzającym mu karę łączną 2 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w dniu 14 grudnia 2015 r. oraz w okresie od 3 maja 2016 r. do 18 maja 2016 r. i od 2 czerwca 2016 r. do 11 lutego 2019 r., tj. przestępstwa z art. 160 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonego w sprawie. Po rozpoznaniu apelacji prokuratora Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 22 października 2020 r., sygn. akt II AKa (…) zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że orzekając w granicach czynu przypisanego w pkt I tegoż wyroku przyjął, iż oskarżony A. P. przewidując i godząc się na możliwość spowodowania u pokrzywdzonego J. P. ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tj. choroby realnie zagrażającej życiu w postaci wykrwawienia i wystąpienia zatorowości powietrznej, uderzył go butelką w głowę, powodując ranę ciętą okolicy czołowej prawej, a następnie używając kawałka stłuczonej butelki przyłożonego do szyi, dokonał nią poprzecznego cięcia, powodując u pokrzywdzonego J. P. obrażenia ciała w postaci rany ciętej bocznej powierzchni szyi po stronie lewej długości około 12 cm i głębokości od 3 - 5 mm, na wysokości żyły szyjnej zewnętrznej oraz żyły i tętnicy zewnętrznej, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z 3 uwagi na charakter zadanego obrażenia oraz udzieloną pokrzywdzonemu pomoc, zakwalifikował ten czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. przy zastosowaniu art. 64 § 1 k.k., a nadto przyjął za podstawę prawną wymiaru kary art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i wymierzoną mu karę podwyższył do 5 lat pozbawienia wolności, dokonując korekty w zakresie zaliczenia na jej poczet okresu rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonego w sprawie. Sąd II instancji utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 17 marca 2021 r., sygn. akt II AKa (…) Sąd Apelacyjny w (…) sprostował wyrok Sądu II instancji w zakresie zaliczenia oskarżonemu na poczet wymierzonej mu kary okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie. Kasację od wskazanego wyżej orzeczenia Sądu II instancji wniósł obrońca skazanego, który na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 6 ust. 3 lit. c EKPC zarzucił „rażące naruszenie prawa procesowego mogące mieć wpływ na treść wyrobu, a polegające na braku prawidłowego zawiadomienia obrońcy skazanego o czynności procesowej zaplanowanej na dzień 24 października 2019 roku jako osoby uprawnionej do wzięcia w niej udziału, tym bardziej, iż brak jest jakiegokolwiek dowodu, iż został o niej w ogóle powiadomiony”. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację Zastępca Prokuratora Rejonowego w B. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co przesądziło o rozpoznaniu kasacji na posiedzeniu wyznaczonym w trybie art. 535 § 3 k.p.k. i oddaleniu jej, jako oczywiście bezzasadnej. Zgodnie z dyspozycją art. 519 k.p.k. kasacja może być wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie i aby mogła okazać się skuteczna, winna wskazywać uchybienie wymienione w art. 439 k.p.k. 4 lub inne rażące naruszenie prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Jednocześnie wskazać należy, że to na podmiocie wnoszącym kasację spoczywa obowiązek wykazania zarówno sygnalizowanego uchybienia, jak i tego, że miało ono charakter „rażący”. „Rażące” naruszenie to zaś takie, które ma charakter wyraźny, niewątpliwy, dający się łatwo stwierdzić; jak również, gdy ciężar gatunkowy zaistniałego uchybienia ma charakter istotny. O istotnym zaś wpływie uchybienia na treść zaskarżonego orzeczenia można mówić jedynie wtedy, gdy możliwe jest wykazanie, że kwestionowane rozstrzygnięcie byłoby w istotny sposób odmienne od tego, które w sprawie zapadło (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 marca 2003 r., sygn. akt IV KKN 332/00). Jednocześnie podkreślić należy, że kasacja może być wnoszona jedynie od prawomocnych wyroków sądów odwoławczych, kończących postępowanie, nie mogą zaś być w drodze kasacji kwestionowane orzeczenia pierwszoinstancyjne. Zarzuty podniesione pod adresem orzeczenia organu I instancji podlegają rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w jakim jest to nieodzowne dla należytego rozpoznania zarzutów stawianych zaskarżonemu w tym nadzwyczajnym trybie orzeczeniu sądu odwoławczego. Nie można ich więc rozpatrywać w oderwaniu od zarzutów stawianych orzeczeniu sądu odwoławczego, nie jest bowiem funkcją kontroli kasacyjnej ponowne -"dublujące" zwykłą kontrolę odwoławczą - rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu organu I instancji. Ewentualne stwierdzenie zaś ich zasadności ma znaczenie wyłącznie jako racja ewentualnego stwierdzenia zasadności i uwzględnienia zarzutów odniesionych do orzeczenia sądu odwoławczego. Jedynie to ostatnie może bowiem zostać zaskarżone kasacją (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 grudnia 2001 r., sygn. akt V KKN 354/00). W kontekście poczynionych wyżej uwag jako oczywiście bezzasadny ocenić należało podniesiony w kasacji obrońcy skazanego zarzut obrazy artykułu 523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 117 § 1 i 2 k.p.k. i art. 6 k.p.k. w zw. z art. 6 ust. 3 lit. c EKPC. Zdaniem autora kasacji naruszenie ww. przepisów wiązało się z brakiem prawidłowego zawiadomienia obrońcy skazanego o czynności procesowej zaplanowanej na dzień 24 października 2019 r. jako osoby uprawnionej do wzięcia w niej udziału. Deprecjonując trafność ww. zarzutu 5 zauważyć należy, że odnosi się on do domniemanego uchybienia procesowego, którego miał dopuścić się organ postępowania przygotowawczego, a nie Sąd II instancji. Tymczasem, jak wskazano już wyżej kasacja skierowana jest przeciwko wyrokowi Sądu odwoławczego. Co do zasady winna zatem wskazywać na uchybienia Sądu odwoławczego i to o charakterze rażącym, mogącym mieć istotny wpływ orzeczenia. Wyjątkowo może wskazywać również na uchybienia Sądu pierwszej instancji, które przeniknęły do instancji odwoławczej i które zaaprobował Sąd II instancji. W żadnym wypadku przedmiotem kasacji nie mogą być jednak zarzuty skierowane przeciwko organom postępowania przygotowawczego. Jedynie na marginesie zasygnalizować wypada, że w dniu 21 października 2019 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w B. wydał postanowienie o zmianie zarzutów wobec A. P. (k. 129). Postanowienie to zostało ogłoszone podejrzanemu w dniu 25 października 2019 r. Na k. 135 akt sprawy widnieje notatka urzędowa sporządzona przez pracownika Prokuratury młodszego referenta A. R., że w dniu 22 października 2019 r. podjęto próbę doręczenia zawiadomienia o terminie czynności procesowych obrońcy, ale pracownicy kancelarii odmówili przyjęcia zawiadomienia. Widnieje też informacja, że telefonicznie ustalono, że adw. H. L. przebywał na urlopie (k. 135). Z uwagi na powyższe, kasacja okazała się oczywiście bezzasadna i podlegała oddaleniu. Sytuacja materialna skazanego przemawiała za zwolnieniem go, na podstawie art. 624 k.p.k., od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania kasacyjnego. Natomiast o wynagrodzeniu dla obrońcy skazanego - adw. J. J. B. - za sporządzenie i wniesienie kasacji orzeczono na podstawie § 17 ust. 3 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019.18 j.t.).