III CZP 39/22
UchwałaIzba Cywilna2022-01-13
Skład orzekający: Karol Weitz, Paweł Grzegorczyk, Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest stosowanie analogii w celu wypełnienia luki prawnej w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego, które umorzyło się z mocy prawa na podstawie art. 823 k.p.c. po wejściu w życie nowych ustaw o komornikach i kosztach komorniczych, w sytuacji gdy wierzyciel nie podjął zawieszonego postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w przedstawionym zagadnieniu prawnym. Stwierdzono, że pierwsze z pytań, dotyczące ogólnej dopuszczalności analogii jako metody wykładni, ma charakter teoretyczny i nie wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. W odniesieniu do drugiego zagadnienia, dotyczącego kosztów postępowania egzekucyjnego umorzonego z mocy prawa, Sąd Najwyższy uznał, że nie występuje luka prawna, a miarodajny jest art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, co wyklucza potrzebę stosowania analogii z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych.Stan faktyczny
Komornik ustalił koszty postępowania egzekucyjnego, które umorzyło się z mocy prawa na podstawie art. 823 k.p.c. z powodu bezczynności wierzyciela. Koszty te zostały ustalone na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, stosowanego w drodze analogii. Sąd Rejonowy oddalił skargę wierzyciela na postanowienie komornika. Rozpoznając zażalenie, Sąd Rejonowy przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności stosowania analogii w tej sytuacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w przedstawionym zagadnieniu prawnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZP 39/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Grzegorczyk SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku […] Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w G. przeciwko dłużnikowi J. B. z udziałem spadkobierców dłużnika D. B. oraz M. B. ze skargi pełnomocnika wierzyciela na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 stycznia 2022 r., na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia 10 maja 2021 r., sygn. akt I Cz […], "Czy dopuszczalne jest stosowanie zabiegów interpretacyjnych polegających na wypełnieniu luki w prawie poprzez zastosowanie nieprzewidzianej ustawowo analogii świetle obowiązywania konstytucyjnej zasady praworządności - art. 7 Konstytucji w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji mając na uwadze konstytucyjny zakaz tworzenia prawa przez sądy ( w tym także podległych im judykacyjnie komorników sądowych ) - art. 8 oraz ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji ? a tym samym czy dopuszczalne jest rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych, stosowanego przez analogię w sytuacji, gdy na skutek bezczynności wierzyciela, polegającej na braku żądania podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego, wszczętego i niezakończonego przed wejściem wżycie ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
2 i ustawy z 28 marca 2018 r. kosztach komorniczych, postępowanie to umorzyło się z mocy prawa po dniu 1 stycznia 2019 r. na podstawie przepisów art 823 k.p.c?" odmawia podjęcia uchwały. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2020 r. Komornik sądowy przy sądzie Rejonowym w B. ustalił koszty postępowania egzekucyjnego wszczętego na wniosek wierzyciela, który wpłynął do Komornika w dniu 22 grudnia 2015 r. Przyczyną ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego było jego umorzenie z mocy prawa na podstawie art. 823 k.p.c., Komornik wezwał wierzyciela do zapłaty opłaty egzekucyjnej ustalonej na podstawie stosowanego w drodze analogii art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2020 r. Sąd Rejonowy w B. oddalił skargę wierzyciela na postanowienie Komornika z dnia 8 kwietnia 2020 r. Wierzyciel złożył zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 23 listopada 2020 r. Sąd Rejonowy w B., rozpoznając to zażalenie, powziął poważne wątpliwości prawne, którym dał wyraz występując z przedstawionymi na wstępie zagadnieniami prawnymi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozważanie zagadnień o naturze teoretycznej, jeżeli nie jest to konieczne do zajęcia stanowiska w kwestii wykładni określonego przepisu prawa, nie należy do zadań Sądu Najwyższego, lecz jest domeną nauki. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2088 r. III CZP 42/08) nie publ). Fakt, że pierwsze z zagadnień prawnych przedstawionych przez Sąd Rejonowy, dotyczące ogólnej dopuszczalności stosowania analogii jako metody wykładni, ma właśnie charakter takiego problemu teoretycznego przesądza o tym, że konieczna jest odmowa podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały w tym zakresie. Należy jedynie zaznaczyć że praktyka pokazuje, iż analogia jest (także) na gruncie przepisów postępowania cywilnego uznaną metodą wypełniania luk w prawie, o ile takie in concreto występują (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2008 r. V CKN 813/00, nie publ.).
3 Drugie z przedstawionych zagadnień prawnych dotyka problematyki rozstrzygania o kosztach „starego” postępowania egzekucyjnego w razie, gdy doszło do jego umorzenia z mocy prawa wskutek bezczynności wierzyciela (art. 823 k.p.c.) pod rządami nowych regulacji egzekucyjnych. Dwoma ustawami , tj. ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 771, jedn. tekst Dz. U. z 2021 r. poz. 850, dalej u.k.s.) oraz ustawą z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (jedn. tekst Dz. U. z 2021 r. poz. 210, dalej u.k.k.) dokonana została kompleksowa reforma postępowania egzekucyjnego. Obie ustawy zawierały obszerną regulację intertemporalną, która była już przedmiotem kilku wypowiedzi Sądu Najwyższego. Z wypowiedzi tych wynika, że w świetle art. 52 ust. 1 i 2 u.k.k. w okolicznościach takich, jak okoliczności niniejszej sprawy, należy stosować (także w zakresie kosztów postępowań egzekucyjnych) właściwe przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (dalej jako u.k.s.e.), w tym art. 49 ust. 2 tej ustawy. (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2021 r. III CZP 52/20, nie publ., i z dnia 27 lutego 2020 r. III CZP 62/19 nie publ.). Podzielając kierunek tych wypowiedzi i odnosząc je do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w zakresie, którego dotyczy drugie z przedstawionych zagadnień prawnych, nie występuje założona przez Sąd Rejonowy luka w prawie, gdyż miarodajny dla rozstrzygnięcia o kosztach postępowania egzekucyjnego jest art. 49 ust. 2 u.k.s.e. i nie ma potrzeby poszukiwania analogii w stosowaniu art. 29 ust. u.k.k. Powoduje to, że sformułowane przez Sąd Rejonowy zagadnienie prawne nie istnieje, co uzasadnia odmowę podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy także w tym zakresie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 118/22 2022-12-15Czy w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa na podstawie art. 823 k.p.c. z uwagi na bezczynność wierzyciela, gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy o kosztach komorniczych,…
- III CZP 52/20 2021-10-07Czy do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania egzekucyjnego, które zostało zawieszone na wniosek wierzyciela przed dniem 31 grudnia 2018 r., a którego umorzenie z mocy prawa zostało stwierdzone postanowieniem komornika…
- III CZP 47/12 2012-09-27Czy przepis art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. stanowi podstawę do zasądzenia od wierzyciela na rzecz dłużnika kosztów egzekucji w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na skutek uchylenia orzecze…
- III CZP 34/22 2022-01-28Czy art. 29 ustawy o kosztach komorniczych ma zastosowanie do kosztów postępowania egzekucyjnego, jeśli sześciomiesięczny okres bezczynności wierzyciela upłynął przed 1 stycznia 2019 r., a postępowanie zostało umorzone n…
- III CZP 45/24 2025-04-03Czy pojęcie „spełnienie świadczenia przez dłużnika” użyte w art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych dotyczy sytuacji, w której do spełnienia świadczenia dochodzi wskutek zachowania podmiotu trzeciego niebędącego st…
Powołane przepisy
art. 7art. 8 ust. 1art. 8art. 10 ust. 1art. 175 ust. 1art. 29 ust. 1art 823 KPcart. 823 KPCart. 52 ust. 1art. 49 ust. 2art. 29
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy