II KK 3/22
WyrokIzba Karna2022-02-09
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Rafał Malarski, Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można skazać oskarżonego za przestępstwo niealimentacji w trybie nakazowym, jeśli jego wina i okoliczności czynu budziły wątpliwości co do czasu jego popełnienia, a część okresu objętego zarzutem została już prawomocnie osądzona?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy, uznając, że rozpoznanie sprawy w trybie nakazowym było rażącym naruszeniem prawa, gdy wina i okoliczności czynu budziły wątpliwości co do czasu jego popełnienia. Ponadto, część okresu objętego zarzutem niealimentacji została już prawomocnie osądzona, co wykluczało ponowne przypisanie tego samego zachowania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał M. K. za niealimentację dwukrotnie: raz wyrokiem z 18 czerwca 2020 r. (za okres od 2 marca do 23 października 2019 r.) i ponownie wyrokiem nakazowym z 29 czerwca 2020 r. (za okres od 11 stycznia 2018 r. do 23 października 2019 r.). Prokurator Generalny wniósł kasację od drugiego wyroku, zarzucając naruszenie przepisów k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy w trybie nakazowym mimo wątpliwości co do czasu popełnienia czynu i częściowego pokrywania się okresu z poprzednim skazaniem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 3/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Piotr Mirek w sprawie M. K. skazanego z art. 209 § 1a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 9 lutego 2022 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w T. z dnia 29 czerwca 2020 r., sygn. akt II K (...), uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w T., wyrokiem z 18 czerwca 2020 r. (uprawomocnił się 8 lipca 2020 r.), skazał M. K. na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności za czyn z art. 209 § 1 k.k. polegający na uchylaniu się od 2 marca do 23 października 2019 r. od wykonania obowiązku alimentacyjnego na rzecz swoich dzieci S. K. i N. K.. Ten sam Sąd, wyrokiem nakazowym z 29 czerwca 2020 r. (uprawomocnił się 6 sierpnia
2 2020 r.), przypisał M. K. przestępstwo kwalifikowanej niealimentacji z art. 209 § 1a k.k. dokonane na szkodę swoich dzieci S. K. i N. K. w okresie od 11 stycznia 2018 r. do 23 października 2019 r. i wymierzył mu za to karę 6 miesięcy ograniczenia wolności. Wyrok nakazowy zaskarżył w całości na korzyść oskarżonego kasacją Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 500 § 1 i 3 k.p.k. polegające na rozpoznaniu sprawy w trybie nakazowym, mimo że wina i okoliczności czynu budziły wątpliwości co do czasu jego popełnienia, wniósł o wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja z racji oczywistej zasadności zasługiwała na uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.). Zestawienie treści części dyspozytywnych obu wyroków (z 18 czerwca i z 29 czerwca 2020 r.) wykluczało możliwość pociągnięcia oskarżonego do odpowiedzialności karnej za przestępstwo niealimentacji na szkodę dwójki dzieci zaistniałe w okresie od 2 marca 2019 r. do 23 października 2019 r. Chodziło o to, że za wskazany fragment popełnionego czynu zabronionego, trwający od 11 stycznia 2018 r., oskarżony został już wcześniej prawomocnie skazany. Tożsamość tych zachowań była niewątpliwa, mimo że ich ocena prawnokarna nieco się różniła. Taki stan rzeczy – wprawdzie nierównoznaczny z negatywną przesłanką procesową w postaci powagi rzeczy osądzonej (zob. wyr. SN z: 25 października 2016 r., IV KK 338/16, i 9 sierpnia 2017 r., II KK 222/17) – dobitnie świadczył o dopuszczeniu się przez (...) Sąd rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku nakazowego naruszenia prawa wskazanego w kasacji (art. 523 § 1 k.p.k.). Dlatego Sąd Najwyższy wydał zaproponowane przez skarżącego orzeczenie o charakterze kasatoryjnym (art. 537 § 2 k.p.k.). Procedując ponownie na zasadach ogólnych, Sąd meriti zobligowany będzie do uwzględnienia w swoich ustaleniach treści wyroku z 18 czerwca 2020 r. (II K (...)).
3
Powiązane orzeczenia
- II KK 587/22 2023-02-16Czy można wydać wyrok nakazowy w sprawie o przestępstwo niealimentacji, jeśli istnieją wątpliwości co do czasu popełnienia czynu, a oskarżony był już wcześniej skazany za podobny czyn?
- I KK 134/23 2023-06-28Czy sąd, skazując oskarżonego za przestępstwo niealimentacji, prawidłowo ustalił granice czasowe czynu, uwzględniając wcześniejsze prawomocne skazanie za ten sam czyn w częściowo pokrywającym się okresie?
- II KK 123/22 2022-06-22Czy sąd może wydać wyrok nakazowy skazujący za przestępstwo niealimentacji, jeśli oskarżony został już prawomocnie skazany za ten sam czyn popełniony w części objętej wcześniejszym wyrokiem?
- V KK 463/21 2021-11-24Czy rozpoznanie sprawy o przestępstwo niealimentacji w trybie nakazowym, mimo wątpliwości co do winy i granic czasowych czynu, stanowi rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku?
- III KK 609/24 2025-03-26Czy w sytuacji, gdy okres przypisanego oskarżonemu czynu niealimentacji częściowo pokrywa się z okresem objętym wcześniejszym prawomocnym wyrokiem skazującym za to samo przestępstwo, możliwe jest wydanie wyroku nakazoweg…
Powołane przepisy
art. 209 § 1art. 209 § 1 KKart. 500 § 1art. 535 § 5 KPKart. 523 § 1 KPKart. 537 § 2 KPK§ 1§ 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy