I DO 15/18

Izba Dyscyplinarna2019-03-06

Skład orzekający: Jacek Wygoda, Piotr Sławomir

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dyscyplinarnej sędziego, w której postępowanie wyjaśniające zostało zainicjowane przed wejściem w życie ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 8 grudnia 2017 r., ale wniosek o rozpoznanie sprawy został skierowany do sądu po tej dacie, właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym czy Sąd Najwyższy - Izba Dyscyplinarna?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku spraw dyscyplinarnych sędziów, które zostały wszczęte przed wejściem w życie ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 8 grudnia 2017 r. (tj. przed 3 kwietnia 2018 r.), ale wniosek o rozpoznanie sprawy wpłynął do sądu po tej dacie, właściwym do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji jest Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym. Wynika to z zastosowania art. 122 pkt 9 ustawy o Sądzie Najwyższym, który stanowi, że do postępowań dyscyplinarnych stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji, w której się toczy. Skoro wniosek wpłynął po 3 kwietnia 2018 r., nie można uznać, że postępowanie przed Sądem Dyscyplinarnym zostało wszczęte przed tą datą.
Stan faktyczny
Rzecznik Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym zaskarżył postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym o przekazaniu sprawy dyscyplinarnej sędziego do Sądu Najwyższego - Izby Dyscyplinarnej. Sąd Dyscyplinarny uznał się niewłaściwym, powołując się na nowe brzmienie przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, które miało uczynić Sąd Najwyższy właściwym do rozpoznawania spraw dotyczących przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. Zastępca Rzecznika zarzucił obrazę przepisów, wskazując, że postępowanie wyjaśniające zostało zainicjowane przed wejściem w życie nowej ustawy, a zatem powinny być stosowane przepisy dotychczasowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym o przekazaniu sprawy według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Dyscyplinarnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I DO 15/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Wygoda (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Piotr Sławomir Niedzielak Ławnik Rafał Wójcicki Protokolant Bernard Bałazy po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 6 marca 2019 r., zażalenia Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt ASD […] o przekazaniu sprawy według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Dyscyplinarnej, wydane w sprawie dyscyplinarnej przeciwko sędziemu Sądu Okręgowego w S. – W. B.-M., na podstawie art.437 § 1 k.p.k., postanawia: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt ASD […] Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] w sprawie sędzi Sądu Okręgowego w S. obwinionej o popełnienie przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r., Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.2018.23 t.j. ze zm.), zwanej dalej „PoUSP”, postanowił uznać się niewłaściwym i sprawę przekazać według właściwości Sądowi Najwyższemu Izbie Dyscyplinarnej. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 110 § 1 pkt 1 lit. b ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 8 grudnia 2 2017 r., o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2018.5), która obowiązuje od dnia 3 kwietnia 2018 r., Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania spraw dotyczących przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. Obwiniona stanęła pod zarzutem deliktu dyscyplinarnego, który wg treści wniosku wyczerpuje znamiona oszustwa z art. 286 § 1 k.k., tj. umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Jednocześnie zgodnie z art. 121 ustawy o SN do czynów popełnionych przed dniem jej wejścia w życia, tj. 3 kwietnia 2018 r., stosuje się przepisy nowe. Tym samym uznać należało, że właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy dyscyplinarnej w pierwszej instancji jest obecnie Sąd Najwyższy – Izba Dyscyplinarna”. Powyższe orzeczenie w ustawowym terminie zaskarżył Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] (zwany dalej Zastępcą Rzecznika), zażaleniem z dnia 9 października 2018 r. Zarzucił orzeczeniu obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na jego treść, a mianowicie art. 121 i 122 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2018.5), art. 110 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.2018.23 j.t), w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 kwietnia 2018 r., oraz art. 35 § 1 k.p.k., poprzez wyrażenie poglądu, że właściwym do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego W. B.-M. jest Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej, podczas gdy analiza wyżej wymienionych przepisów prowadzi do wniosku, że właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […]”. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że Sąd Dyscyplinarny nie uwzględnił jednak, choć powinien, uregulowania przewidzianego w art. 122 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym (Dz.u.2018.5), a także tego, że postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, zostało zainicjowane, a następnie było prowadzone przed wejściem w życie wspomnianej ustawy. Okoliczność ta, jest zaś o tyle istotna, że zgodnie z treścią art. 122 PoUSP, stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania wyjaśniającego. Zwieńczeniem tego postępowania, czy też innymi słowy, czynnością, która 3 powoduje jego zakończenie, jest zaś skierowanie przez rzecznika dyscyplinarnego do właściwego sądu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 122 pkt 9 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2018.5 t.j. ze zm.) stanowi, że do postępowań dyscyplinarnych, prowadzonych na podstawie ustawy zmienionej w art. 108 (który to przepis dot. PoUSP), stosuje się przepisy dotychczasowe, do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji, w której się toczy. Oznacza to, że w postępowaniach dyscyplinarnych prowadzonych w oparciu o przepisy PoUSP wszczętych w pierwszej instancji i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy o Sądzie Najwyższym, tj. do dnia 3 kwietnia 2018 r., (vide art. 136 ustawy o Sądzie Najwyższym) właściwymi do orzekania w pierwszej instancji są Sądy Dyscyplinarne wskazane w art. 110 § 1 pkt 1 PoUSP, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 3 kwietnia 2018 r., (tj. przed wejściem w życie ustawy o Sądzie Najwyższym), czyli Sądy Apelacyjne, niezależnie od tego czy przewinienie dyscyplinarne wyczerpało znamiona umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego czy też nie. Jak wynika z akt sprawy, Zastępca Rzecznika postanowił wszcząć postępowanie dyscyplinarne wobec sędzi Sądu Okręgowego w S. – W. B.-M., w dniu 30 stycznia 2018 r., zaś wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przez Sąd Apelacyjny w […], skierowany został przez Zastępcę Rzecznika w dniu 25 czerwca 2018 r. Nie sposób zatem przyjąć, że postępowanie przed Sądem Dyscyplinarnym – Sądem Apelacyjnym w […] zostało wszczęte, jako postępowanie w pierwszej instancji, przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sądzie Najwyższym, t.j., przed 3 kwietnia 2018 r., skoro wniosek o jego rozpoznanie wpłynął do sądu dopiero 25 czerwca 2018 r. Podniesiona przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia okoliczność, że Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, decyzją z dnia 5 lutego 2018 r., jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy, wskazał Sąd Apelacyjny w […], wobec faktu, iż rzecznik dyscyplinarny skierował do sądu wniosek o rozpoznanie sprawy dopiero po wejściu 4 w życie znowelizowanych przepisów art. 110 § 1 PoUSP, regulujących właściwość sądów w sprawach dyscyplinarnych sędziów, nie jest prawnie relewantna. Decyzja Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, nie tylko nie zainicjowała postępowania przed sądem w danej instancji, ale również nie przesądzała o tym, czy wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej w ogóle zostanie skierowany do sądu, a jeśli tak to kiedy. Tylko w sytuacji, gdyby wniosek Zastępcy Rzecznika w przedmiotowej sprawie został skierowany do Sądu Apelacyjnego w […] przed dniem 3 kwietnia 2018 r., to wówczas zgodnie z art. 122 pkt 9 ustawy o Sądzie Najwyższym, właściwym do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej byłby ten właśnie Sąd, nie zaś Sąd Najwyższy. Z tych też powodów należało postanowić jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art.437 § 1 KPKart. 107 § 1art. 110 § 1 pkt 1art. 286 § 1 KKart. 121art. 110 § 3art. 35 § 1 KPKart. 122Art. 122 pkt 9art. 108art. 136art. 110 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy