V KO 78/21
Izba Karna2021-12-08
Skład orzekający: Rafał Malarski, Andrzej Tomczyk, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowego oparty na podstawie propter nova, sprowadzający się do żądania przeprowadzenia dowodu, którego dopuszczenie było badane w procesie pierwotnym i zostało oddalone, zasługuje na uwzględnienie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania oparty na podstawie propter nova, sprowadzający się do żądania przeprowadzenia dowodu, którego dopuszczenie było badane w procesie pierwotnym i zostało oddalone, z reguły nie zasługuje na uwzględnienie. Ciężar uprawdopodobnienia zasadności wniosku o wznowienie postępowania spoczywa na skazanym, który musi zaoferować co najmniej tzw. dowód swobodny świadczący o błędności skazania, a nie tylko powołać się na nowy fakt.Stan faktyczny
Skazany T. M., wykonujący zawód adwokata, złożył wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem utrzymującym w mocy wyrok skazujący go za oszustwo. Wniosek oparty był na podstawie propter nova, jednak skazany nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania sądowego i obciążył skazanego kosztami postępowania wznowieniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 78/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Tomczyk SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie T. M. skazanego za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 8 grudnia 2021 r. wniosku skazanego, wykonującego zawód adwokata, który wpłynął w dniu 13 września 2021 r., o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II K (…), p o s t a n o w i ł: 1) oddalić wniosek o wznowienie postępowania sądowego; 2)obciążyć skazanego kosztami postępowania wznowieniowego. UZASADNIENIE Wykonujący zawód adwokata T. M. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z 10 lipca 2019 r., utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. z 18 stycznia 2019 r., który skazywał go za czyn ciągły polegający na dokonaniu i usiłowaniu dokonania
2 oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby oraz karę grzywny. Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o oddalenie wniosku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o wznowienie procesu okazał się ewidentnie bezzasadny. W związku z powołaniem się przez wnioskodawcę na podstawę de novis, o której mowa w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., należało stwierdzić, że w takim wypadku to skazany był obarczony ciężarem uprawdopodobnienia zasadności wniosku o wznowienie postępowania sądowego, skoro uprzednio, wskutek zapadnięcia prawomocnego wyroku skazującego, doszło do obalenia domniemania niewinności wynikającego z zasady określonej w art. 5 § 1 k.p.k. Zatem nie było wystarczające samo powołanie się przez autora wniosku na nowy fakt, ale powinnością jego było zaoferowanie co najmniej tzw. dowodu swobodnego świadczącego o błędności skazania. Przedstawione podejście stanowi utrwaloną już od dawna linię orzeczniczą (zob. postanow. SN: z 19 kwietnia 2007 r., II KO 60/06; z 15 kwietnia 2008 r., II KO 84/07). Abstrahując od mało starannego zredagowania wniosku w warstwie mającej postulować nowe dowody (skarżący nawet nie wskazał aktualnego miejsca pobytu M. W. ani nie podał danych osobowych prezesa zarządu czeskiej spółki P. s.r.o.), to jednak najistotniejsze pozostawało to, że nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu ukazującego przypuszczalną treść ewentualnych, przyszłych zeznań tych osób. Warto w tym miejscu przypomnieć, że podobnie skonstruowany wniosek dowodowy znalazł się w apelacji obrońcy, ale na rozprawie odwoławczej spotkał się z krytyczną oceną z uwagi na prekluzję dowodową przewidzianą w art. 427 § 3 k.p.k. (k. 1080 – 1081, t. VI). Odnotować wypadało, że wprowadzenie art. 452 § 3 k.p.k., osłabiającego instytucję prekluzji dowodowej, nastąpiło dopiero 5 października 2019 r. (Dz.U.2019.1694), a więc po wydaniu drugoinstancyjnego wyroku, oraz że nie straciło aktualności zapatrywanie prawne wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z 2 grudnia 2020 r., V KO 96/20, iż z reguły nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o wznowienie postępowania oparty na podstawie propter nova, sprowadzającej się do żądania przeprowadzenia dowodu, którego dopuszczenie było badane w procesie pierwotnym i zostało oddalone; dodać trzeba, że przyczyna nieuwzględnienia wniosku dowodowego nie ma tu, co do zasady, znaczenia. Wreszcie należało również stwierdzić, że domagania się przez skazanego ,,weryfikacji danych środka transportu służącego do wywozu sprzedanego towaru do Republiki Czeskiej” żadną miarą nie sposób potraktować jako wskazanie nowego dowodu lub faktu w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.
3 Na koniec potrzebna wydaje się konstatacja, że czynności sprawdzające, o których mowa w art. 546 k.p.k. w zw. z art. 97 k.p.k., nie powinny służyć poszukiwaniu i dostarczaniu faktycznych podstaw złożonego wniosku o wznowienie procesu na podstawie de novis. Celem tych czynności pozostaje wszak już to przeprowadzenie i utrwalenie dowodów na użytek rozstrzygania w przedmiocie wznowienia procesu, już to skontrolowanie, czy wskazany przez wnioskodawcę nowy dowód można uznać za wiarygodny i istotny w sprawie. Dlatego Sąd Najwyższy wniosek skazanego oddalił (art. 547 § 1 k.p.k.) i obciążył go kosztami postępowania wznowieniowego (art. 639 zd. drugie k.p.k.).
Powiązane orzeczenia
- V KO 131/24 2025-01-29Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o ujawnieniu się nowych faktów lub dowodów, które wskazywałyby na to, że skazany nie popełnił czynu, zasługuje na uwzględnienie, jeśli powoływane okoli…
- V KO 96/20 2020-12-02Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na podstawie z art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., może obejmować żądanie przeprowadzenia dowodu, którego dopuszczenie było badane w pierwotnym procesie i zostało oddalone?
- III KO 82/20 2021-01-25Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o ujawnieniu się nowych faktów lub dowodów, może być skutecznie oparty na dowodach, które były już znane lub mogły być przeprowadzone w postępowaniu pi…
- V KO 24/18 2018-05-16Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o ujawnieniu się nowych dowodów, spełnia przesłanki z art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k., jeśli przedstawione dowody nie podważają w sposób wiarygodny ustaleń…
- III KO 38/16 2016-09-08Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym, na podstawie twierdzeń o ujawnieniu się nowych świadków i możliwości popełnienia przestępstwa przez inną osobę, które…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 540 § 1 pkt 2art. 5 § 1 KPKart. 427 § 3 KPKart. 452 § 3 KPKart. 540 § 1 pkt 2 KPKart. 546 KPKart. 97 KPKart. 547 § 1 KPKart. 639§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy