II KK 33/22
WyrokIzba Karna2022-11-29
Skład orzekający: Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanej, która nie została objęta warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności, może być oparta na zarzucie naruszenia prawa procesowego, który nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona przez stronę niebędącą podmiotem kwalifikowanym, od wyroku w którym orzeczono karę inną niż kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia wykonania, może opierać się wyłącznie na zarzucie wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej. W przeciwnym razie kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Zarzut naruszenia prawa procesowego, który nie stanowi uchybienia z art. 439 k.p.k., nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy skazał J. L. za szereg przestępstw, orzekając kary jednostkowe, które następnie połączył w karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok w mocy. Obrońca skazanej wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa do obrony poprzez udział pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego pozostającego w konflikcie ze skazaną. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy, ponieważ zarzut nie stanowił bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a kara została warunkowo zawieszona.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanej bez rozpoznania i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 33/22 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie J. L. skazanej z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2022 r., z urzędu, w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania kasacji obrońcy, od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt II AKa 189/20 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII K 41/16 na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. i art. 637 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. pozostawić kasację bez rozpoznania; 2. obciążyć skazaną kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII K 41/16, J. L. została uznana winną popełnienia: I. zarzucanych jej w pkt I, II, III, IV, V i VI aktu oskarżenia czynów, z tym ustaleniem, że dopuściła się ich w ciągu przestępstw, tj. działając w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu, za co - na podstawie art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. - została jej wymierzona kara 10 miesięcy pozbawienia wolności;
2 II. zarzucanych jej w pkt. VII. IX, X, XI, XII i XIV aktu oskarżenia czynów, z tym ustaleniem, że dopuściła się ich w ciągu przestępstw, tj. w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu, za co - na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. - została jej wymierzona kara 1 roku pozbawienia wolności oraz kara 50 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 50 zł; III. zarzucanego jej w pkt. VIII aktu oskarżenia czynu, za co - na postawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. - została jej wymierzona kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz kara 100 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 50 zł; IV. zarzucanych jej w pkt. XIII, XV i XVI aktu oskarżenia czynów, z tym ustaleniem, że dopuściła się ich w ciągu przestępstw, tj. działając w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu, a nadto po wyemitowaniu z opisu czynu zarzucanego w pkt. XVI aktu oskarżenia słowa „wspólnie i w porozumieniu z I. D.” - na podstawie art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. – za co została jej wymierzona kara 10 miesięcy pozbawienia wolności; V. zarzucanych jej w pkt. XVII, XVIII i XX aktu oskarżenia czynów, z tym ustaleniem, że dopuściła się ich w ciągu przestępstw, tj. działając w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu, za co – na podstawie art. 286 § 1 k. k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. – została jej wymierzona kara 1 roku pozbawienia wolności oraz kara 50 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 50 zł; VI. zarzucanych jej w pkt, XIX, XXI i XXII aktu oskarżenia czynów, z tym ustaleniem, że dopuściła się ich w ciągu przestępstw, tj. działając w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu, w bliżej nieustalonych (lecz przytoczonych w wyroku) datach, za co – na podstawie art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. – została jej wymierzona kara 6 miesięcy pozbawienia wolności;
3 VII. zarzucanych jej w pkt, XXIII, XXIV. XXV i XXVI aktu oskarżenia czynów, z tym ustaleniem, że dopuściła się ich w ciągu przestępstw, tj. działając w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu, w bliżej nieustalonych datach pomiędzy 1 lutym 2013 r. a 31 października 2013 r., za co – na podstawie art. 270 § 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. – została jej wymierzona kara 3 miesięcy pozbawienia wolności. Powyższym wyrokiem Sąd Okręgowy, na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k., orzeczone wobec J. L. jednostkowe kary pozbawienia wolności i jednostkowe kary grzywny połączył i wymierzył oskarżonej karę łączną 2 lat pozbawienia wolności oraz karę łączną 150 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 złotych (pkt VIII), zaś na podstawie zaś art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej J. L. kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 5 lat próby (pkt. IX). Na podstawie art. 45 § 1 k.k. orzekł także wobec oskarżonej przepadek korzyści majątkowych uzyskanych ze wskazanych przestępstw (pkt X); na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązał oskarżoną J. L. do częściowego naprawienia szkód wyrządzonych przestępstwami opisanymi w punktach VIII i IX poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego Bank S.A. (następca prawny Bank.1 S.A.) odpowiednio kwot 100.000 zł i 10.000 zł; na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżoną J. L. od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, wydatki przejmując na rachunek Skarbu Państwa (pkt. X -XI). Sąd Apelacyjny w Warszawie, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej, utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji, jednocześnie rozstrzygając o kosztach postępowania odwoławczego. Kasację od wyroku Sądu II instancji wniósł obrońca skazanej, który podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa karnego procesowego, mogący mieć istotny wpływ na jego treść, a mianowicie art. 6 k.p.k., polegający na naruszeniu prawa do obrony J. L. poprzez udział przed Sądem I jak i II instancji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego Bank S.A., który pozostawał w konflikcie ze skazaną, gdyż kilkukrotnie na etapie postępowania przygotowawczego udzielał jej porad prawnych w przedmiotowej sprawie, na co Sąd I i Sąd II instancji mając pełną tego
4 świadomość nie zareagował, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa do obrony skazanej. Wskazując na ten zarzut skarżący wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie, jako sądowi I instancji, do ponownego rozpoznania”. Prokurator Regionalny w Warszawie w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniesiona kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, co obligowało do pozostawienia jej bez rozpoznania (art. 531 § 2 k.p.k.) Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k., kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Wynikające z tego przepisu ograniczenia nie dotyczą jedynie podmiotów kwalifikowanych określonych w art. 521 k.p.k. oraz uchybień z art. 439 k.p.k., które mogą być podniesione w kasacji niezależnie od treści merytorycznej zaskarżonego wyroku (art. 523 § 4 k.p.k.). Z powołanych przepisów wynika zatem, że kasacja wnoszona przez stronę nie będącą podmiotem kwalifikowanym, od wyroku w którym orzeczono karę inną aniżeli kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia wykonania, może opierać się wyłącznie na zarzucie wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej; w przeciwnym wypadku kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Obrońca J. L., we wniesionej kasacji podniósł natomiast wyłącznie zarzut rażącej obrazy przepisu prawa procesowego (art. 6 k.p.k.), który zalicza się do innego rażącego naruszenia prawa, czyli przesłanki o jakiej mowa w art. 523 § 1 k.p.k. i co oczywiste nie stanowi uchybienia z art. 439 k.p.k. W tej sytuacji, zgodnie z określonym w treści art. 530 § 2 k.p.k. obowiązkiem prezesa sądu odwoławczego (przewodniczącego wydziału odwoławczego lub upoważnionego sędziego – art. 93 § 2 k.p.k.), do którego kompetencji należy również kontrola warunków formalnych kasacji, było wydanie zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, skoro zaszła jedna z okoliczności o jakich mowa w art.
5 429 § 1 k.p.k., tj. niedopuszczalność z mocy ustawy. Do wydania takiego zarządzenia jednak nie doszło i bezpodstawnie stwierdzono, że kasacja wniesiona przez obrońcę skazanej, odpowiada wymogom formalnym, po czym polecono przekazać akta sprawy Sądowi Najwyższemu (zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2021 r., V WKK 89/21, k. 882). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, w ramach wstępnej weryfikacji wymogów formalnych przyjętej i przekazanej mu do rozpoznania kasacji, stwierdził, że z powołanych wyżej względów jest ona niedopuszczalna z mocy ustawy, wobec czego stosownie do treści art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., orzekł jak w pkt. 1 sentencji niniejszego postanowienia, rozstrzygając także o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego. l.n ał
Powiązane orzeczenia
- I KK 106/20 2020-12-09Czy kasacja wniesiona od wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, bez powołania się na bezwzględne przyczyny odwoławcze, jest dopuszczalna?
- V KK 361/16 2017-01-26Czy kasacja wniesiona od wyroku skazującego na karę ograniczenia wolności, bez podniesienia zarzutów bezwzględnych przyczyn odwoławczych, jest dopuszczalna?
- III KK 427/22 2022-09-21Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego, który otrzymał karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może być rozpoznana merytorycznie, jeśli powołuje się na naruszenie przepisów dotyczących b…
- IV KK 87/24 2024-05-15Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego, któremu orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jest dopuszczalna, jeśli nie podniesiono w niej zarzutów wystąpienia bezwzględnych przyczyn…
- I KK 93/20 2020-07-09Czy kasacja wniesiona od wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, bez powołania się na bezwzględne przyczyny odwoławcze, podlega pozostawieniu bez rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 297 § 1 KKart. 91 § 1 KKart. 531 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 637a KPKart. 636 § 1 KPKart. 637 § 1 KPKart. 286 § 1 KKart. 11 § 3 KKart. 33 § 1art. 294 § 1 KKart. 286 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy