I CSK 2407/22

Sygn. akt I CSK 2407/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. z udziałem P. S. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 września 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od postanowienia Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 9 listopada 2021 r., sygn. akt III Ca 813/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. orzeka, że każda ze stron ponosi we własnym zakresie koszty swojego udziału w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z 9 listopada 2021 r., zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach z 25 września 2020 r. poprzez oddalenie wniosku o zasiedzenie nieruchomości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni 2 przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarżący powołał się na przesłankę oczywistej zasadności, wskazując na naruszenie art. 121 pkt 4 k.c. w zw. z art. 175 k.c. (w poprzednim stanie prawnym: art. 277 pkt 4 k.z., a następnie art. 109 pkt 4 p.o.p.c. w zw. z art. 53 pr. rzecz, i w zw. z art. XLI § 1 i 2 p.w.k.c.). W ocenie Skarbu Państwa oczywista zasadność wynikała z przyjęcia przez sąd rozpoznający sprawę, że stan siły wyższej powstał w chwili objęcia nieruchomości i ustał 30 grudnia 1989 r. Jeżeli skarżący, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., powinien w wyodrębnionym wywodzie prawnym wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, a zatem oczywistego naruszenia prawa widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe, niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa. (zob. np. postanowienia z dnia 23 grudnia 2021, I CSK 142/21; z dnia 22 grudnia 2021, II CSK 390/21; z dnia 9 grudnia 2021, IV CSK 365/21 oraz z dnia 26 listopada 2021, III CSK 119/21 – niepubl.). Problem przedstawiony przez skarżącego nie wykazuje cech wskazujących na występowanie przesłanki oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy wielokrotnie wyrażał już pogląd, że siła wyższa może być uznana za przeszkodę w dochodzeniu przez właściciela roszczenia o zwrot nieruchomości bezprawnie zajętej przez Państwo jedynie ze względu na indywidualną sytuację, w jakiej się znajdował lub przynależność do określonej grupy społecznej (zob. np. postanowienia SN z 17 marca 2022 r., II CSKP 269/22; z 7 czerwca 2019 r., I CSK 741/18 oraz z 9 października 2015 r., IV CSK 473/13). Tym samym nie chodzi tu o jednoznaczny przepis prawa poglegający jednolitej wykładni, lecz o przepis pozostawiający sądowi rozpoznającemu sprawę pewien zakres swobody w ocenie okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Naruszenie tego typu przepisu prawnego niezwykle 3 rzadko może zatem uzasadniać występowanie oczywistej zasadności ze względu na samą jego konstrukcję. Ponadto, Sąd Najwyższy odniósł się już do momentu ustania siły wyższej w stosunku do osób pochodzenia łemkowskiego w postanowieniu z 18 maja 2017 r. (III CSK 221/16), w którym ustalił go na koniec 1989 r. Zaskarżone orzeczenie jest zatem zgodne z dotychczas wyrażanym stanowiskiem Sądu Najwyższego w tym zakresie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 520 k.p.c. [as]