IV KK 86/18

Sygn. akt IV KK 86/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Dariusz Kala SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Gierczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego, w sprawie M. G. skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt IX K […], uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 2 czerwca 2017 r., IX K […], M. G. został uznany za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów zabronionych, polegających na tym, że: 2 - „w dniu 29 czerwca 2016 roku, działając za pośrednictwem sieci internet […] Biblioteki Publicznej w B. woj. […], doprowadzając do skutku przestępnego w W. woj. […], działając z góry powziętym zamiarem oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej na portalu aukcyjnym „[…]”, oferował do sprzedaży „PlayStation PS3 500 GB+ PAD+ FIFA”, nr ogłoszenia […], czym wprowadził kupującego w błąd co do zamiaru i możliwości, wywiązania się z umowy w zakresie wysłania przesyłki, doprowadzając P. W. do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 180 złotych, przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa w ciągu 5 lat od odbycia co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne podobne, którą odbywał uprzednio skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w B., sygn. akt III K […]”, - „w dniu 29 czerwca 2016 roku, działając za pośrednictwem sieci internet […] Biblioteki Publicznej w B. woj. […], doprowadzając do skutku przestępnego w U. woj. […], działając z góry powziętym zamiarem oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej na portalu aukcyjnym „[…]”, oferował do sprzedaży „ PlayStation PS3 500 GB+ PAD+ FIFA”, nr ogłoszenia […], czym wprowadził kupującą w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z umowy w zakresie wysłania przesyłki, doprowadzając A. T. do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 220 złotych, przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa w ciągu 5 lat od odbycia co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne podobne, którą odbywał uprzednio skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w B., sygn. akt III K […]”, przy czym Sąd Rejonowy uznał, że każdy z nich wyczerpywał ustawowe znamiona występku z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na mocy art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. skazał go na karę roku pozbawienia wolności. Ponadto Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonego środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia szkody. Wyrok Sądu Rejonowego w B. uprawomocnił się w dniu 10 czerwca 2017 r. Kasację od powyższego wyroku na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego w postaci art. 64 § 1 k.k., polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że M. G. popełnił przypisane mu 3 przestępstwa w warunkach recydywy specjalnej, podczas, gdy w wykonaniu wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 marca 2015 r., sygn. III K […], stanowiącego podstawę przyjęcia działania oskarżonego w warunkach powyższego artykułu części ogólnej Kodeksu karnego, odbył on karę pobawienia wolności jedynie w wymiarze 4 miesięcy. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna. Zgodnie z art. 64 § 1 k.k. przypisanie sprawcy przestępstwa odpowiedzialności w warunkach recydywy z art. 64 § 1 k.k. jest możliwe, jeżeli skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany. Jak słusznie wskazał skarżący, w stosunku do M. G. nie została spełniona jedna z konstytutywnych przesłanek określonych w art. 64 § 1 k.k., która dotyczy odbycia przed popełnieniem czynu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne. Czyny zabronione przypisane skazanemu w zaskarżonym kasacją wyroku zostały popełnione w dniu 29 czerwca 2016 r. Przed ich dokonaniem M. G. był kilkakrotnie prawomocnie skazany m.in. wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 marca 2015 r., sygn. III K […], na karę pozbawienia wolności za przestępstwo podobne (art. 288 § 1 k.k.). Na przedmiotowe orzeczenie powołał się Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku (w sprawie IX K […]), ustalając powrotność skazanego do przestępstwa. Tymczasem wymiar kary w sprawie III K […] Sądu Rejonowego w B. to 4 miesiące pozbawienia wolności. Kara ta została wykonana w całości, niemniej jednak czas jej trwania, co oczywiste, nie czynił zadość warunkowi wskazanemu w art. 64 § 1 k.k. (k. 153 – wyrok, k. 155 - informacja o odbyciu kary w aktach sprawy IX K […]). W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy bezpodstawnie uznał, że M. G. przypisanych mu czynów z art. 286 § 1 k.k. dopuścił się w warunkach recydywy 4 podstawowej, a rozstrzygnięcie takie rażąco naruszało przepis art. 64 § 1 k.k. i niewątpliwie miało istotny wpływ na treść wyroku. W orzecznictwie słusznie wskazuje się, że „przyjęcie działania w warunkach recydywy specjalnej w istotnie odmienny sposób kształtuje sytuację prawną osoby skazanej, począwszy od dyrektyw wymiaru kary, poprzez zasady jej wykonywania, po odmienne regulacje dotyczące możliwości warunkowego zwolnienia. Wadliwe przypisanie takiej recydywy stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i co do zasady ma oczywiście istotny wpływ na treść wyroku, w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k.” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2014 r., V KK 222/14; podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 33/18). W przypadku M. G. jest prawdopodobne, że skazanie z zastosowaniem art. 64 § 1 k.k., z reguły traktowane jako okoliczność obciążająca, nie pozostało bez wpływu na jej wymiar. Fakt niesporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku powoduje, że nie jest jasne, jakimi okolicznościami kierował się Sąd Rejonowy uznając, iż M. G. przypisanych mu przestępstw dopuścił się w warunkach określonych w art. 64 § 1 k.k. Można jednak założyć, że sąd zasugerował się błędnie kwalifikacją prawną jego zachowań przyjętą przez prokuratora w akcie oskarżenia. Kończąc zasygnalizować należy, że w aktach sprawy znajduje się wyrok łączny Sądu Rejonowego w B. z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. III K […], w którym rozważano połączenie kary orzeczonej wyrokiem wydanym w sprawie III K […] z karami orzeczonymi w czterech innych wyrokach, niemniej jednak ostatecznie kara łączna orzeczona tym wyrokiem łącznym nie objęła kary wymierzonej w sprawie III K […]. W wyroku łącznym połączono kary pozbawienia wolności orzeczone wobec M. G. wyrokami Sądu Rejonowy w B. z dnia 29 października 2012 r., sygn. III K […], oraz z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. IX K […]; skazanemu wymierzono karę łączną roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Na poczet wymierzonej kary zaliczono okres od dnia 5 kwietnia 2015 r. do dnia 27 kwietnia 2015 r. (22 dni). Karę łączną skazany wykonywał od dnia 24 sierpnia 2015 r. do dnia 21 stycznia 2016 r. (k. 160, 161). Wobec tego M. G. nie wykonał również, w wymaganym przez art. 64 § 1 k.k. wymiarze 6 miesięcy, kary orzeczonej wyrokiem łącznym wydanym w sprawie III K […]. 5 Wobec powyższego kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, jaka zasadna, spowodowała uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy M. G. do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B..