V KK 127/13
WyrokIzba Karna2013-07-04
Skład orzekający: Tomasz Grzegorczyk, Józef Dołhy, Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy orzeczenie o środku karnym w postaci nakazu opuszczenia lokalu, mimo że sąd pierwszej instancji nie określił czasu jego obowiązywania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu odwoławczego w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia o środku karnym. Stwierdzono, że sąd pierwszej instancji zaniechał określenia czasu obowiązywania środka karnego nakazu opuszczenia lokalu, co stanowi rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k. i art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. Sąd odwoławczy, utrzymując to orzeczenie w mocy, również naruszył prawo, w szczególności art. 447 § 2 k.p.k., który stanowi, że apelacja co do kary obejmuje również środki karne.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonego D. W. m.in. nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, nie określając jednak czasu jego obowiązywania. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację oskarżonego, warunkowo zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności, ale w pozostałym zakresie utrzymał wyrok sądu pierwszej instancji, w tym orzeczenie o środku karnym. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając sądowi odwoławczemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia o środku karnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia o środku karnym i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 127/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon Protokolant Anna Kowal w sprawie D. W. skazanego z 207 § 1 kk i in. k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 4 lipca 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 grudnia 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 27 września 2012 r., uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia o środku karnym i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE
2 Sąd Rejonowy w L., wyrokiem z dnia 27 września 2012 r., uznał D. W. za winnego popełnienia przestępstw: 1) z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności; 2) z art. 190 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 190 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; jako karę łączną wymierzył rok pozbawienia wolności; na podstawie art. 41a k.k. orzekł wobec oskarżonego nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym; nadto na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania. Wyrok ten został zaskarżony przez oskarżonego, który w osobistej apelacji wnosił o warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności. Po rozpoznaniu apelacji oskarżonego Sąd Okręgowy w L., wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. oraz 73 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt 5 k.k., zawiesił warunkowo wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności na okres 4 lat próby, oddając go w tym czasie pod dozór kuratora sądowego oraz zobowiązał go do powstrzymania się od nadużywania alkoholu; w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Od powyższego wyroku kasację wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok, na korzyść oskarżonego w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia sądu I instancji o środku karnym, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego – art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia prawidłowej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy wyroku sądu I instancji w zakresie orzeczenia o środku karnym pomimo, iż był on oczywiście niesprawiedliwy, albowiem rażąco naruszał art. 43 § 1 k.k., na skutek zaniechania określenia czasu obowiązywania orzeczonego wobec D. W. środka karnego w postaci nakazu opuszczania lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, podczas gdy przepis ten przewiduje możliwość jego orzeczenia na okres od roku do lat 10. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L. w postępowaniu odwoławczym.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym. Środek karny nakazu opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym (art. 39 pkt 2 e k.k.), zgodnie z treścią art. 43 § 1 k.k., orzeka się w latach, od roku do lat 10. Oczywiste jest zatem, że sąd orzekający jest zobowiązany do umieszczenia w wyroku precyzyjnego rozstrzygnięcia co do kary i środków karnych, w tym wskazanie czasu ich obowiązywania (art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k.). Wbrew tym wymogom Sąd Rejonowy w L. nie wskazał na jaki okres orzekł środek karny. Tego uchybienia nie dostrzegł sąd odwoławczy i to w sytuacji gdy osobista apelacja oskarżonego dotyczyła kary pozbawienia wolności. Zgodnie z treścią art. 447 § 2 k.p.k. apelację co do kary uważa się za zwróconą przeciwko całości rozstrzygnięcia o karze i środkach karnych. Utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia w zakresie środka karnego nie znajdzie oparcia w obowiązujących przepisach Kodeksu karnego. Oczywiste jest, że doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa, zarówno procesowego jak i materialnego, co czyni zasadnym wniosek kasacji o uchylenie wyroku sądu odwoławczego w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II wyroku i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KK 125/14 2014-10-14Czy środek karny w postaci nakazu opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzoną, orzeczony na podstawie art. 39 pkt 2e k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k., może zostać orzeczony bez określenia czasu jego…
- III KK 496/16 2017-05-25Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne, przedstawiając w uzasadnieniu wyroku wystarczające odniesienie się do tych zarzutów?
- IV KK 527/17 2019-02-19Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, należycie rozważył zarzuty apelacji dotyczące braku okoliczności łagodzących, nadzwyczajnego złagodzenia kary oraz sprawiedliwości wymierzonej kary w…
- V KK 505/22 2023-02-07Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego, powinien z urzędu naprawić błąd sądu pierwszej instancji polegający na orzeczeniu środka karnego zakazu zbliżania się bez określen…
- IV KK 177/20 2020-10-06Czy Sąd Okręgowy, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego, naruszył przepisy postępowania karnego poprzez nierozważenie zarzutów apelacji oskarżonego i pozostawienie jej bez rozpoznania, mimo braku podstaw do takiego dzi…
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 207 § 1 KKart. 157 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 11 § 3 KKart. 190 § 1 KKart. 41a KKart. 63 § 1 KKart. 69 § 1 KKart. 70 § 1 pkt 1 KKart. 72 § 1 pkt 5 KKart. 433 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy