I CZ 114/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-11-04
Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Teresa Bielska-Sobkowicz, Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedbalstwo pracownika kancelarii pełnomocnika strony może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jeśli strona jest reprezentowana przez pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niedbalstwo pracownika kancelarii pełnomocnika strony, który nie dopełnił czynności procesowej, nosi znamiona winy. Strona ponosi odpowiedzialność za zawinione zachowanie swojego pełnomocnika, a pełnomocnik za zawinione zachowanie osób, którymi się posługuje. W związku z tym, brak jest podstaw do przywrócenia terminu na podstawie art. 168 § 1 k.p.c., gdyż skutki zawinionego zachowania pracownika kancelarii obciążają pełnomocnika, a przez niego stronę.Stan faktyczny
Powódka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego. Wniosek ten został oddalony przez Sąd Apelacyjny. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 168 § 1 k.p.c. Uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu opierało się na niedbalstwie pracownika kancelarii pełnomocnika, który nie nadał wniosku o uzasadnienie w urzędzie pocztowym i wprowadził pełnomocnika w błąd.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 114/11 POSTANOWIENIE Dnia 4 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSA Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa B. M. przeciwko H. A. Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w W. o zadośćuczynienie i odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 listopada 2011 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 marca 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powódki B. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie oraz doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 3 lutego 2011 r. oraz odrzucił jej wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wspomnianego wyroku. W zażaleniu powódka, zarzucając naruszenie art. 168 § 1 k.p.c. poprzez niezasadne oddalenie wniosku o przywrócenie terminu, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Trafnie Sąd Apelacyjny, wskazując na utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowisko, podkreślił dwie sprawy. Po pierwsze, jeżeli strona jest reprezentowana w procesie przez pełnomocnika przy ustalaniu winy, o której mowa w art. 168 § 1 k.p.c., należy mieć na uwadze zachowanie pełnomocnika. Po drugie zawinione zachowanie osób, którymi posługuje się pełnomocnik obciążają pełnomocnika i są traktowane tak jak zawinione zachowanie samego pełnomocnika. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik powódki wskazuje, że nie złożenie wniosku o sporządzenie oraz doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 lutego 2011 r., w przewidzianym terminie nastąpiło bez jego winy, lecz niewątpliwie wskutek niedbalstw pracownika kancelarii, który nie tylko, że nie nadał sporządzonego wniosku w urzędzie pocztowym, to dodatkowo wprowadził pełnomocnika w błąd. Tego rodzaju zachowanie nosi znamiona winy. Skoro, w myśl utrwalonego orzecznictwa, strona odpowiada za zawinione zachowanie swojego pełnomocnika, a ten za zawinione zachowanie osób, którymi się posługuje, w rozpoznawanej sprawie brak podstaw do przywrócenia terminu, na podstawie art. 168 § 1 k.p.c. (vide. post. SN z 30 maja 2007 r., III CSK 167/07, niepubl.; post. SN z 10 kwietnia 2008 r., IV CZ 25/08, niepubl.; post. SN z 17 kwietnia 2008 r., I CZ 32/08, niepubl. oraz post. SN z dnia 9 sierpnia 1974 r., II CZ 149/74, OSP 1975, nr 2, poz. 39. Obciążenie pełnomocnika skutkami zawinionego zachowania podległego mu pracownika znajduje pełne uzasadnienie zważywszy, że naczelną zasadą przyjmowaną przy odpowiedzialności za nienależyte wykonanie zobowiązania jest odpowiedzialność dłużnika za zawinione
3 zachowanie osób, którymi posługuje się on przy wykonaniu zobowiązania. Zasada ta w pełni odpowiada także wymogom stawianym stronie i jej pełnomocnikowi w świetle art. 168 § 1 k.p.c. Brak bowiem uzasadnienia, aby skutkami zawinionego zachowania pełnomocnika strony lub pracownika kancelarii pełnomocnika obciążać drugą stronę procesu. Mając powyższe względy na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 40/10 2010-05-14Czy zaniedbanie pracownika kancelarii pełnomocnika w przekazaniu korespondencji sądowej może być uznane za brak winy strony w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. w kontekście przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporząd…
- III CZ 6/16 2016-02-25Czy zaniedbanie pełnomocnika procesowego strony lub pracownika jego kancelarii prawnej może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia z powodu braku winy strony?
- II CZ 22/16 2016-05-05Czy zaniedbanie pracownika kancelarii pełnomocnika w terminowym złożeniu apelacji stanowi podstawę do przywrócenia terminu do jej wniesienia z powodu braku winy?
- III CZ 39/15 2015-08-27Czy zaniedbanie pracownika kancelarii pełnomocnika w zakresie powiadomienia o terminie rozprawy może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia apelacji, mimo że pełnomocnik zorganizował pracę kancelarii?
- III CZ 45/18 2019-01-18Czy zaniedbanie pełnomocnika z urzędu w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku może stanowić podstawę do przywrócenia terminu dla strony?
Powołane przepisy
art. 168 § 1 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy