III KK 112/19

WyrokIzba Karna2019-03-26

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym może dokonywać ponownej oceny dowodów i kontrolować poprawność ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy orzekając w trybie kasacji nie jest władny dokonywać ponownej oceny dowodów i na podstawie własnej oceny kontrolować poprawności dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Zadaniem Sądu Najwyższego jest jedynie sprawdzenie, czy sądy orzekające w obu instancjach, dokonując ustaleń faktycznych, nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł postępowania, co mogłoby mieć wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na treść wyroku. Kontroli podlegają nie same ustalenia faktyczne, ale sposób ich dokonania.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy skazał A. W. za usiłowanie pozbawienia życia byłej konkubiny, wymierzając mu karę 10 lat pozbawienia wolności oraz orzekając środki karne i zadośćuczynienie. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa zwrot kosztów pomocy prawnej z urzędu i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 112/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 marca 2019 r., sprawy A. W. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 września 2018 r., sygn. akt II AKa […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II K […] I. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. K. – Kancelaria Adwokacka w S., kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23% VAT, z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie i wniesienie kasacji; III. obciąża skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II K […], uznał A. W. za winnego tego, że w dniu 27 marca 2016 r. w P. przy ulicy W. […], działając w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia byłej konkubiny K. S., poprzez wyprowadzenie ciosu siekierą z ostrzem wymierzonym w kierunku jej głowy, uchwycenie pokrzywdzonej za włosy i przyłożenie ostrza siekiery do jej szyi, wielokrotne uderzanie jej pięściami w okolice twarzy i górnej części klatki 2 piersiowej, kopnięcie w rękę, a także co najmniej trzykrotne zadanie jej ciosów śrubokrętem, o długości metalowego grotu 8 cm, w tym jednego w kierunku twarzy zasłoniętej dłonią oraz dwóch w plecy, usiłował pozbawić ją życia, lecz zamierzonego celu nie osiągnął, z uwagi na uchylenie się przez pokrzywdzoną przed ciosem wymierzonym siekierą, działania obronne podjęte przez pokrzywdzoną oraz działania ich małoletnich dzieci, polegające na wzywaniu pomocy skutkujące jego ucieczką, powodując u K. S. obrażenia ciała w postaci: powierzchownej rany głowy w okolicy ciemieniowej lewej, podbiegnięć krwawych w obu okolicach jarzmowych, otarcia naskórka w okolicy lewej skroni o długości około 4 centymetrów, otarcia naskórka na lewym policzku, linijnego otarcia naskórka na bocznej lewej powierzchni szyi, podbiegnięcia krwawego w okolicy powłok klatki piersiowej, dwóch otarć pasmowatych naskórka na plecach w okolicy lewej łopatki o długości 10 centymetrów i 5 centymetrów, obrzęku lewego nadgarstka, przerwania ciągłości powłok skóry na wewnętrznej stroni lewej dłoni, obrzęku dolnej części przedramienia prawego, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała i rozstrój zdrowia na czas trwający nie dłużej niż 7 dni, tj. popełnienia przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to w myśl art. 11 § 3 k.k., na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. wymierzył mu karę 10 lat pozbawienia wolności; na podstawie art. 62 k.k. orzekł o sposobie wykonania kary w systemie terapeutycznym, a ponadto na mocy art. 41a § 1 i 4 k.k. orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej K. S. na odległość mniejszą niż 50 m oraz kontaktowania się z nią w jakiejkolwiek formie przez okres 5 lat i na podstawie art. 46 § 1 k.k. zasądził od niego na rzecz pokrzywdzonej kwotę 7000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wyrządzoną przestępstwem. Po rozpoznaniu apelacji złożonej od tego wyroku przez obrońcę A. W., Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 3 września 2018 r., sygn. akt II AKa […], zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Od w/w wyroku Sądu Apelacyjnego w […] kasację wniósł obrońca A. W.. Zarzucił w kasacji rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć 3 istotny wpływ na treść wyroku, a to przepisów art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. Prokurator Rejonowy w B. w pisemnej odpowiedzi na kasację, wniósł o oddalenie kasacji obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Trafnie wskazuje oskarżyciel publiczny w pisemnej odpowiedzi na kasację, iż podniesiony w kasacji zarzut obrazy art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k., cyt. „stoi w jawnej sprzeczności z treścią wnikliwie sporządzonego uzasadnienia. Poczynione zostały w nim obszerne rozważania, wykazujące bezzasadność stawianych zarzutów apelacyjnych. Sam fakt, iż skazanemu oraz jego obrońcy nie podoba się ocena dokonana przez Sąd odwoławczy, w tym zwięzłość w formułowaniu przyjętego stanowiska, nie stanowi automatycznie, że Sąd ten odniósł się do zarzutów apelacji w sposób lakoniczny. Skarżący skupił się bowiem jedynie na ocenie poszczególnych fragmentów uzasadnienia wyroku, nie traktując go jako całości, które odczytane jedynie w taki sposób może stanowić podstawę do oceny prawidłowości dokonanych w nim rozważań. Tym samym całość zarzutów przedstawionej kasacji jawi się jako próba dokonania wzruszenia poczynionych przez Sąd I instancji prawidłowych ustaleń faktycznych.” Należy podzielić też spostrzeżenie oskarżyciela publicznego, iż cyt. „całkowicie chybione są rozważania Autora kasacji dotyczące celowej współpracy Sądów ukierunkowanej przeciwko skazanemu, przejawiającej się przede wszystkim w biernym wykonywaniu poleceń Sądu Apelacyjnego przez Sąd Okręgowy. Zgodnie z art. 442 § 3 k.p.k. sąd, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, związany jest zapatrywaniami i wskazaniami sądu odwoławczego co do dalszego postępowania. Sens normy określonej w art. 442 § 3 k.p.k., jest więc taki, że udzielone przez Sąd II instancji w trybie tego przepisu zalecenia, chociaż nie ukierunkowują treści rozstrzygnięcia Sądu a quo, zawierają jednak wskazówki o charakterze metodycznym i polecenia co do sposobu, w jaki należy przeprowadzić ponownie postępowania rozpoznawcze, aby końcowym jego efektem był wyrok, oparty na prawidłowym oraz wszechstronnym rozważeniu wszystkich relewantnych okoliczności i aby było to rozstrzygnięcie sprawiedliwe. 4 Tym samym nie można stawiać zarzutu Sądom rozpoznającym sprawę, że w ten sposób udaremniono działania obrońcy, które z góry skazane były na niepowodzenie. Procedowały one zgodnie z prawem i w jego granicach, dzięki czemu zapewnione zostały wszelkie gwarancje procesowe przysługujące skazanemu” (cytat ze strony 2 – 3 pisemnej odpowiedzi na kasację). Autor kasacji zdając sobie sprawę, że w tym nadzwyczajnym środku zaskarżania, nie można podnieść zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, tak skonstruował kasację, iż tego rodzaju zarzut „ukryty jest” w podniesionych zarzutach obrazy przepisów prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k.), które to zarzuty sprowadzają się w istocie do żądania dokonania ponownej kontroli, tym razem przez Sąd Najwyższy, ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Okręgowy w S. co do przypisanego A. W. czynu, w tym i rodzaju zamiaru jego działania. Jasnym jest przecież, że kontrola kasacyjna nie może obejmować: ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, zasadności oceny dowodów i wysuniętych z tej oceny wniosków, oceny wiarygodności zeznań świadków dokonanej w ramach zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.), jak również samego kwestionowania treści opinii biegłego i polemiki z jego wywodami. W orzeczeniach Sądu Najwyższego, od wielu już lat, dominuje stanowisko, iż Sąd Najwyższy orzekając w trybie kasacji nie jest władny dokonywać ponownej oceny dowodów i na podstawie własnej oceny kontrolować poprawności dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Zadaniem Sądu Najwyższego jest jedynie sprawdzenie, czy dokonując ustaleń faktycznych orzekające w obu instancjach sądy, nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł postępowania, co mogłoby mieć wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na treść wyroku. Innymi słowy, kontroli podlegają nie same ustalenia faktyczne, ale sposób ich dokonania (por. St. Zabłocki, Przegląd orzecznictwa Sądu Najwyższego – Izba Karna, Palestra 1997, nr 1 – 2, s. 209). W tej sytuacji za nieskuteczne musi zostać uznane powtarzanie w nadzwyczajnym środku zaskarżenia – kasacji, zarzutów stawianych wcześniej w apelacji wniesionej przez obrońcę od skazującego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II K […] (por. proste porównanie treści apelacji z zarzutami kasacji). Lektura pisemnego uzasadnienia, zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w […] 5 z dnia 3 września 2018 r., sygn. akt II AKa […], które liczy 31 stron, wbrew stanowisku Autora kasacji, dowodzi, iż ten Sąd w dostatecznym stopniu, rozważył wszystkie wnioski i zarzuty zawarte w apelacji obrońcy A. W., gdzie zarzucano obrazę przepisów: art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 201 § 1 k.p.k., art. 187 k.p.k., art. 2 § 2 k.p.k., a także art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. oraz art. 15 k.k. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13 § 1 KKart. 148 § 1 KKart. 157 § 2 KKart. 11 § 2 KKart. 11 § 3 KKart. 14 § 1 KKart. 62 KKart. 41a § 1art. 46 § 1 KKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPKart. 442 § 3 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy