V KK 357/13

Sygn. akt V KK 357/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy (przewodniczący) SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) SSN Roman Sądej Protokolant Barbara Kobrzyńska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Bogumiły Drozdowskiej, w sprawie M. K. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 28 czerwca 2013 r., I. uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. co do rozstrzygnięć w pkt I - IV i na podstawie art. 537 § 2 kpk w zw. z art. 572 kpk postępowanie w przedmiocie wyroku łącznego w tym zakresie umarza; II. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu sprawy M. K. w przedmiocie wydania wyroku łącznego, ustalając, że M. K. został skazany prawomocnymi wyrokami: „ 1. Sądu Rejonowego z dnia 25 stycznia 2002 roku w sprawie II K 1315/01: - za ciąg przestępstw z art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. popełniony w dniu 17 marca 2000 r. na karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności, - za przestępstwo z art. 46 ust 3 ust. o przeciwdziałaniu narkomani z 1997 roku popełnione we wrześniu 2000 roku na karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k. na łączną karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 4 (czterech) lat próby, postanowieniem z dnia 23 listopada 2004 roku, sygn. akt Ko I486/04, zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności i zaliczając na jej poczet okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w okresie od 3.07.2001 roku do 10.07.2001 roku; postanowieniem SO z dnia 13.07.2006 roku, sygn. akt V Wz 2561/06 orzeczono o warunkowym przedterminowym zwolnieniu z odbycia reszty kary; 2. Sądu Rejonowego z dnia 24 marca 2004 roku : w sprawie VII K 1340/03, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 10 grudnia 2003 roku na karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania kary na okres 2 (dwóch) lat próby, postanowieniem SR z dnia 21 marca 2006 roku, sygn. akt Ko I 505/05, zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności; postanowieniem SO z dnia 13.07.2006 roku, sygn. akt V Wz 2561/06 orzeczono o warunkowym przedterminowym zwolnieniu z odbycia reszty kary; 3. Sądu Rejonowego z dnia 9 maja 2008 roku I w sprawie II K 1/08, za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. popełnione w dniu 22 września 2005 roku na karę 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 5 (pięciu) lat próby, postanowieniem SR z dnia 22 lutego 2011 roku, sygn. akt Ko 721/10, zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, na poczet kary pozbawienia wolności zaliczono okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w trybie ENA w okresie od 27.03.2012 roku 3 do 27.06.2012 roku oraz okres od 21.07.2012 roku do 28.06.2013 roku i nadal; 4. Sądu Rejonowego z dnia 10 września 2010 roku w sprawie II K 129/10, za przestępstwo z art. 280 § 1k.k. w zw. z art. 283 k.k. popełnione w dniu 31 sierpnia 2008 roku na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w okresie od 31.08.2008 roku do 6.02.2009 roku oraz okres od 27.06.2012 roku do 21.07.2012 roku; 5. Sądu Rejonowego z dnia 19 grudnia 2012 roku w sprawie II K 1048/12, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 1 listopada 2010 roku, na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; 6. Sądu Rejonowego z dnia 22 stycznia 2013 roku w sprawie II K 970/11, za przestępstwa: - z art. 62 ust 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z 64 § 1 k.k., art. 11 § 3 k.k. popełnione w dniu 12 maja 2009 roku na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, - za przestępstwo z art. 59 ust 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 3 k.k., art. 64 § 1 k.k., art. 65 § 1 k.k. popełnione w okresie od 15 marca 2009 roku do 12 maja 2009 roku na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, 200 stawek po 10 zł grzywny, na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. na karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w okresie od 12.05.2009 roku do 3.11.2009 roku,” - wyrokiem z dnia 28 czerwca 2013 r., w sprawie II K 366/13, orzekł, co następuje: „I. rozwiązuje orzeczenie o karze łącznej zawarte w wyroku Sądu Rejonowego z dnia 22 stycznia 2013 roku w sprawie II K 970/11, II. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. z wyroków opisanych w pkt.4 (II K 129/100 i 6 (II K 970/11), części wstępnej niniejszego wyroku wymierza skazanemu M. K. karę łączną 2 lat pozbawienia wolności; 4 III. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zalicza skazanemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okresy: zaliczone oraz odbywania kary w sprawie II K 129/10 od 31.08.2008 roku do 6.02.2009 roku oraz okres od 27.06.2012 roku do 21.07.2012 roku, zaliczone na poczet kary w sprawie II K 970/11 od 12.05.2009 roku do 3.11.2009roku; IV. ustala, że łączone wyroki w części nieobjętej niniejszym wyrokiem łącznym podlegają odrębnemu wykonaniu, V. na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowanie w zakresie dotyczącym wyroków opisanych w pkt. 1 (II K 1315/01), 2 (VII K 1340/03), 3 (II K 1/08) i 5 (II K1048/12), części wstępnej niniejszego wyroku stwierdzając, iż w tym zakresie brak warunków do wydania wyroku łącznego, VI. na podst. art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973r, o opłatach w sprawach karnych ( Dz. U. Nr 49 z 1983r. poz. 223 z póź. zm.) zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów procesu o wydanie wyroku łącznego.” Kasację od tego wyroku, który nie został zaskarżony apelacją, wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w zakresie pkt I-IV części dyspozytywnej – na niekorzyść skazanego – Prokurator Generalny zarzucił wyrokowi: - rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 607e § 1 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k., polegające na połączeniu jednostkowych skazań M. K. wyrokami Sądu Rejonowego o sygn. akt II K 129/10 i II K 970/11 oraz orzeczeniu kary łącznej pozbawienia wolności, pomimo tego, że podstawę przekazania M. K. do Polski, w wyniku wykonania europejskiego nakazu aresztowania, stanowiło tylko skazanie w sprawie sygn. akt II K 129/10, a M. K. nie wyraził zgody na przekazanie i nie zrzekł się prawa wynikającego z zasady specjalności w sprawie II K 970/11, w konsekwencji czego brak było warunków do połączenia skazań w wymienionych sprawach i orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności. Podnosząc ten zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego na podstawie art. 572 k.p.k. 5 Kasację poparł występujący na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Generalnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna. Racje ma skarżący, że zasada specjalności sformułowana w art. 607e § 1 k.p.k. stanowi przesłankę ujemną dla orzeczenia w wyroku łącznym (art. 569 §1 k.p.k.) kary łącznej obejmującej kary pozbawienia wolności, wymierzone za przestępstwa inne, niż te które stanowiły podstawę wydania na podstawie europejskiego nakazu aresztowania (ENA). Skoro zatem skazanego wydano z terytorium RFN w trybie ENA tylko do spraw, które zostały zakończone wyrokami w sprawach II K 1/08 oraz II K 129/10 Sądu Rejonowego (sprawy II Kop 220/11- k. 82 oraz II Kop 14/12 – k. 39), to wykonanie kary może nastąpić tylko w odniesieniu do tych skazań (zob. wyrok SN z dnia 20 października 2011 r., III KK 140/11, LEX 1044023). Wykonanie kary w sprawie II K 970/11 - a zatem i wydanie wyroku łącznego - możliwe było tylko w sytuacji zrzeczenia się przez skazanego z prawa ujętego w art. 607e § 1 k.p.k. (art. 607 § 3 pkt 6 k.p.k.), albo poprzez uzyskanie zgody organu sądowego państwa wykonania nakazu na wykonanie kary pozbawienia wolności za przestępstwa opisane w art. 607 § 3 pkt 1 k.p.k. (art. 607 § 3 pkt 8 k.p.k.). Skazany z zasady specjalności określonej w art. 607e § 1 k.p.k. nie zrezygnował (por. k.14 akt SR, sygn. akt IV Ko 627/13 - odebranie oświadczenie nastąpiło w drodze pomocy prawnej z odezwy SR w sprawie II K 970/11), co spowodowało wydanie w dniu 4 lipca 2013 r. postanowienia o zawieszeniu postępowania wykonawczego. W tym układzie wyrok łączny obecnie nie mógł objąć skazania w sprawie II K 970/11, co musiało skutkować uwzględnieniem kasacji i uchyleniem wyroku w tej części oraz umorzeniem postępowania w oparciu o przepis art. 572 k.p.k. Poczynić należy uwagę co do kierunku kasacji. Określenie kierunku kasacji na niekorzyść skazanego uzasadnione zostało przez Prokuratora Generalnego tym, iż orzeczona kara łączna jest w wymiarze niższym, niż suma kar z obu objętych wyrokiem łącznym skazań. Stwierdzenie to jest oczywiście prawdziwe, choć z drugiej strony podnieść należy, iż brak zgody państwa wydającego w trybie europejskiego nakazu aresztowania na wydanie skazanego w celu odbycia kary orzeczonej wyrokiem w sprawie II K 970/11 6 Sądu Rejonowego oraz niezrzeczenie się przez skazanego zasady specjalności wynikającej z art. 607 §1 k.p.k. czyni w obecnym stanie niemożliwym wykonanie kary orzeczonej w sprawie II K 970/11. W obecnym stanie sprawy, kasacja w istocie poprawi sytuację skazanego, albowiem będzie możliwe wykonanie tylko kary orzeczonej w sprawie II K 129/10, a zatem kary w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności, a nie kary dwóch lat pozbawienia wolności. Jednak mając na uwadze podkreślany stanowczo kierunek kasacji, oraz to, iż niemożność wykonania kary orzeczonej w sprawie II K 970/11 nie ma charakteru trwałego, albowiem sąd wykonawczy może i powinien uruchomić procedurę unormowaną w art. 607 § 3 pkt 8 k.p.k., co może skutkować uzyskaniem zgody organu sądowego państwa wykonania nakazu na wykonanie kary orzeczonej prawomocnym wyrokiem w sprawie II K 970/11, to stwierdzić należy, iż nie można uznać, że kasacja w istocie jest wniesiona na korzyść skazanego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.