II KO 50/25
Izba Karna2025-04-24
Skład orzekający: Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy problemy organizacyjne i techniczne dotyczące sposobu przydzielania spraw w sądzie apelacyjnym mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. ze względu na zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że problemy techniczne i organizacyjne, w tym sposób przydzielania spraw, nie mogą stanowić podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k., nawet jeśli mogą stwarzać pozory braku obiektywizmu. Dobro wymiaru sprawiedliwości, jako przesłanka do przekazania sprawy, nie obejmuje kwestii związanych z organizacją pracy sądu. Te kwestie powinny być rozwiązywane na poziomie wewnętrznej organizacji sądu lub przez Ministra Sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej warunkowego przedterminowego zwolnienia do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Apelacyjny upatrywał zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości w sposobie przydzielania spraw sędziemu referentowi, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych dotyczących podziału czynności sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
II KO 50/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka w sprawie M. W. po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2025 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE W dniu 18 marca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy M. W. dotyczącej warunkowego przedterminowego zwolnienia do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości upatruje w przydzieleniu przedmiotowej sprawy sędziemu referentowi w sposób arbitralny, stwarzający jedynie pozór losowości. Zarzucił, że w Sądzie tym przydział spraw dokonywany jest z naruszeniem art. 47a § 1 i 2 oraz art. 55 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przedmiotowy wniosek Sądu Apelacyjnego zawiera obszerne rozważania dotyczące – skrótowo rzecz ujmując – podziału czynności sędziów pionu karnego, jakich dokonała obecna prezes tego Sądu.
II KO 50/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał w swoim orzecznictwie, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko wyjątkowo, gdy w sposób realny wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd miejscowo właściwy, a obowiązek wykazania, że w konkretnej sprawie zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie art. 37 § 1 k.p.k., przy czym przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w postanowieniu stwierdzić należy, że podniesione w nim okoliczności łączące zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości z organizacją pracy w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie, zarządzanym przez osoby nieuznawane przez sędziego referenta za legalnie wykonujące powierzone im funkcje, nie mieszczą się w pojęciu „dobra wymiaru sprawiedliwości”. Szeroko na ten temat wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt II KO 36/25, wykazując, z jakich względów rozumienie tej klauzuli proponowane przez Sąd Apelacyjny w Warszawie jest błędne (podobnie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II KO 52/25). Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, konsekwentnie stoi na stanowisku, że zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości nie mogą stanowić problemy techniczne i organizacyjne istniejące po stronie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Są to bowiem kwestie, które powinny zostać rozwiązane na poziomie właściwej organizacji pracy w danym sądzie oraz należące do kompetencji Prezesa tego Sądu i Ministra Sprawiedliwości. Mając na uwadze powyższe okoliczności i kierując się zakazem rozszerzającej wykładni art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku.
II KO 50/25 3 [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KO 76/25 2025-06-03Czy problemy organizacyjne związane z przydzielaniem spraw w sądzie apelacyjnym, w tym sposób wyznaczania składu orzekającego przez prezesa sądu, mogą stanowić uzasadnienie dla przekazania sprawy innemu sądowi równorzędn…
- II KO 30/25 2025-03-27Czy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, wynikające z problemów organizacyjnych sądu (np. sposób przydzielania spraw), uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.?
- II KO 77/25 2025-04-15Czy problemy organizacyjne i personalne w sądzie, w tym zarzuty dotyczące sposobu przydzielania spraw i potencjalnego braku niezawisłości sędziów, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równo…
- III KO 27/26 2026-02-03Czy względy organizacyjno-techniczne, w tym wyłączenie sędziów z powodu pokrewieństwa z obrońcą, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. w celu zapewnienia…
- III KO 239/25 2026-01-15Czy problemy natury technicznej i organizacyjnej związane z przydziałem spraw w sądzie mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 47a § 1art. 55 § 4art. 37 § 1 KPK§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy