IV CZ 25/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-07-03
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Barbara Myszka, Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o eksmisję, w której orzeczono o uprawnieniu do lokalu zamiennego, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 50 000 zł, mimo że wartość przedmiotu sporu w postępowaniu apelacyjnym była niższa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o eksmisję, niezależnie od orzekania o lokalu socjalnym, jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia odpowiadającej wartości przedmiotu sporu dla spraw o wydanie nieruchomości. Podkreślono zasadę stałości wartości przedmiotu sporu i zakaz jej przekraczania przy przechodzeniu do wyższej instancji, chyba że zachodzą szczególne okoliczności. Podwyższenie wartości przedmiotu zaskarżenia wyłącznie na użytek dopuszczalności kasacji nie wyłącza możliwości jej odrzucenia.Stan faktyczny
Pozwani zostali eksmitowani z lokalu mieszkalnego, z jednoczesnym ustaleniem uprawnienia do lokalu zamiennego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanych, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż 50 000 zł. Pozwani w zażaleniu argumentowali, że wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej dotyczy wartości lokalu zamiennego i wynosi 150 000 zł, podczas gdy w apelacji wynosiła 2 906 zł. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 25/15 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Barbara Myszka SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie z powództwa E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko K. R. i J. R. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powoda Gminy Miasta G. o eksmisję, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lipca 2015 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 12 stycznia 2015 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE
2 Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanych K. R. i J. R. od wyroku Tego Sądu z dnia 19 września 2014 r. oddalającego apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w G. wydanego w dniu 23 października w sprawie o eksmisję z powództwa E. Spółki z o.o. przeciwko K. R. i J. R. z udziałem interwenienta ubocznego Gminy Miasta G. Wyrokiem tym Sąd Rejonowy orzekł eksmisję pozwanych oraz ustalił, że przysługuje im uprawnienie do lokalu zamiennego. Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę kasacyjną pozwanych jako niedopuszczalną z uwagi na fakt, że wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie – odmienna od kwoty wskazanej w skardze kasacyjnej jako wartość przedmiotu zaskarżenia – była niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Wskazał, że, zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. W sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi – zdaniem Sądu – 2 906 zł. Wartość przedmiotu sporu, jak i przedmiotu zaskarżenia w apelacji wynosiła 2 906 zł, tj. równowartość czynszu za korzystanie z lokalu za okres trzech miesięcy. Natomiast w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczono na kwotę 150 000 zł. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę kasacyjną pozwani podnieśli zarzut naruszenia przepisów postępowania, mianowicie błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3982 k.p.c. i art. 3986 § 2 k.p.c. Wskazali, że wartość przedmiotu sporu – oznaczona w skardze kasacyjnej na kwotę 150 000 zł – dotyczy punktu drugiego wyroku Sądu Rejonowego, ustalającego, że pozwanym przysługuje prawo do lokalu zamiennego, a podana kwota wartość przedmiotu sporu została określona według wartości lokalu zamiennego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że możliwość orzekania o uprawnieniu do lokalu socjalnego w ramach sprawy o eksmisję byłego najemcy z lokalu mieszkalnego nie zmienia przedmiotowego zakresu sprawy, od którego należy ustalać wartość przedmiotu sporu (por. postanowienia Sądu
3 Najwyższego: z dnia 16 kwietnia 1997 r., II CZ 49/97, OSNC 1971 nr 11, poz. 169; z dnia 7 listopada 2000, I CZ 107/00, niepubl.; z dnia 8 stycznia 2009 r., I CZ 112/08, niepubl.). Innymi słowy, dopuszczalność skargi kasacyjnej (uprzednio kasacji) w sprawach o eksmisję, bez względu na to, czy sąd orzeka co do uprawnienia do lokalu socjalnego, czy też nie, uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia odpowiadającej wartości przedmiotu sporu określanej dla spraw o wydanie nieruchomości (art. 23 lub 232 kpc). Przyjęcie odmiennego poglądu mogłoby doprowadzić do sytuacji, kiedy niedopuszczalna byłaby skarga kasacyjna od rozstrzygnięcia o wydanie nieruchomości, a dopuszczalna byłaby w zakresie związanego z wydaniem lokalu orzeczenia o obowiązku dostarczenia lokalu zamiennego. Nie ma wobec tego znaczenia okoliczność, że wyrok wydany w sprawie o eksmisję zostaje zaskarżony jedynie co do orzeczenia w przedmiocie uprawnienia do lokalu socjalnego. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2009 r., I CZ 112/08, w sprawach o eksmisję z lokalu mieszkalnego nie ma podstaw do odrębnego uwzględniania wartości przedmiotu sporu (zaskarżenia) w części dotyczącej uprawnienia do lokalu socjalnego. Dlatego pozbawiony jest znaczenia podniesiony przez skarżących argument, że wprawdzie wyrok Sądu Okręgowego z dnia 19 września 2014 r. zaskarżyli oni w całości, to jednak skarga kasacyjna sprowadza się do zrzutów dotyczących przyznanego im uprawnienia do lokalu zamiennego. Sąd Okręgowy jednocześnie uznał trafnie, że sprawa niniejsza, jako sprawa o eksmisję z lokalu mieszkalnego, należy do kategorii spraw majątkowych, w których o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia określone w art. 3982 § 1 zd. 1 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że ustawa procesowa przyjmuje zasadę stałości wartości przedmiotu sporu oraz zakaz jej przekraczania przy przechodzeniu do wyższej instancji, chyba że zachodzą okoliczności wskazane w art. 368 § 2 zd. 2 in fine k.p.c. Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w skardze kasacyjnej, nie może być - co do zasady – wyższa od wartości zaskarżenia apelacyjnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 3/06, niepubl.; z dnia 8 czerwca 2006 r., II CZ 35/06,
4 niepubl.; z dnia 14 maja 2010 r., II CSK 561/09; z dnia 22 października 2010 r., V CSK 160/10, niepubl.; z dnia 9 lipca 2012 r., V CSK 479/11, niepubl.). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy trafnie zauważył, że podwyższenie wartości przedmiotu zaskarżenia wyłącznie na użytek dopuszczalności kasacji nie wyłącza możliwości odrzucenia takiej kasacji. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie nie nastąpiły okoliczności usprawiedliwiające zmianę wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu międzyinstancyjnym. Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 391/23 2025-01-17Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawie o eksmisję, w której orzeczono o prawie do lokalu socjalnego, a wartość przedmiotu sporu jest niższa niż 50 000 zł?
- III CZ 95/05 2005-11-30Czy dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o eksmisję, w której orzeczono również o uprawnieniu do lokalu socjalnego, zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia?
- III CZ 214/22 2023-03-07Czy w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna?
- IV CZ 8/07 2007-02-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o eksmisję, dotycząca również orzeczenia o prawie do lokalu socjalnego, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza progu określonego w art. 398^2 § 1 k.p.c.?
- V CSK 117/06 2006-06-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego, w której orzeczono o uprawnieniu do lokalu socjalnego, jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3982 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 23art. 3982 § 1art. 368 § 2art. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy