I CSK 115/06
WyrokIzba Cywilna2006-06-21
Skład orzekający: Gerard Bieniek, Józef Frąckowiak, Marian Kocon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis, może dokonywać własnych ustaleń dowodowych wykraczających poza treść i formę wniosku oraz dołączonych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis, jest związany zakresem kognicji określonym w art. 6268 § 2 k.p.c., który ogranicza jego badanie do treści i formy wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Sąd ten nie może prowadzić własnych dowodów ani dokonywać na ich podstawie ustaleń wykraczających poza te ramy. Brak odpowiedniego dokumentu uzasadniającego wniosek, takiego jak ostateczna decyzja wywłaszczeniowa, stanowi przeszkodę do dokonania wpisu.Stan faktyczny
Miasto Stołeczne Warszawa złożyło wniosek o wpis dotyczący odłączenia działki ewidencyjnej nr 27/5 z księgi wieczystej nr X. i przyłączenia jej do nowej księgi wieczystej, wraz z wpisem prawa własności. Sąd Rejonowy dokonał wpisu, jednak Sąd Okręgowy, na skutek apelacji D. Ł., zmienił postanowienie i oddalił wniosek, wskazując na brak ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej obejmującej działkę. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną wnioskodawcy i zasądził od niego na rzecz uczestniczki postępowania zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 115/06 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Marian Kocon w sprawie z wniosku Miasta Stołecznego Warszawy przy uczestnictwie D. Ł. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 czerwca 2006 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 22 lipca 2005 r., oddala skargę kasacyjną i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 Uzasadnienie Sąd Rejonowy w dniu 19.07.2004 r. dokonał w dziale I księgi wieczystej nr X. obejmującej m.in. działkę o numerze ewidencyjnym 27/5, położoną w W. - gminie R. przy ul. K., S. i C., o powierzchni 11 arów i 42 m2 wpisu dotyczącego odłączenia tej nieruchomości i przyłączenia jej - na podstawie wniosku miasta stołecznego Warszawy z dnia 19.12.2003 r. do księgi wieczystej nr Y. Sąd Okręgowy - na skutek apelacji D. Ł. – zmienił to orzeczenie i wniosek oddalił, nakazując Sądowi Rejonowemu wykreślenie zaskarżonego wpisu. Sąd ten podniósł, że składając wniosek m.st. Warszawa nie złożyło ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej obejmującej działkę 27/5. Dołączenie do odpowiedzi na apelację kserokopii decyzji wywłaszczeniowej nie może uzasadniać oddalenia apelacji, skoro dokument ten powinien być złożony w oryginale. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od tego orzeczenia. Zarzucił naruszenia art. 382 i 6268 § 2 k.p.c. co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz w zakresie przepisów prawa materialnego naruszenie art. 23 ust. 1 i 2, 30 i 31 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, art. 5 ust. 1 i 20 ust. 1 ustawy z dnia 10.05.1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, art. 20 ust. 1 ustawy o ustroju m.st. Warszawy, a także art. 31 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wnioskodawca kwestionuje stanowisko Sądu Okręgowego, iż nie przedstawił oryginału decyzji wywłaszczeniowej w odniesieniu do spornej działki. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Prawidłowe rozstrzygnięcie w przedmiocie rozpoznania wniosku o wpis w postępowaniu wieczystoksięgowym wymaga uwzględnienia przede wszystkich zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego określonego w art. 6268 § 2 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem sąd – rozpoznając wniosek – bada jedynie treść i formę wniosku, dołączone do wniosku dokumenty oraz treść księgi wieczystej. Tak określona kognicja sądu wieczystoksięgowego dotyczy nie tylko postępowania
3 przy wpisie, lecz także przy rozpoznaniu apelacji od wpisu. Należy przy tym zauważyć, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest odpowiednika art. 48 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Oznacza to, że obecnie każda przeszkoda do dokonania wpisu uzasadnia oddalenie wniosku bez wzywania do jej usunięcia, jak to miało miejsce poprzednio, kiedy to sąd mógł wyznaczyć wnioskodawcy odpowiedni termin do usunięcia przeszkody, z ważnych powodów termin przedłużyć i dopiero po bezskutecznym upływie terminu odmówić dokonania wpisu. Wychodząc z tych założeń stwierdzić należy, że wniosek złożony przez m.st. Warszawę zmierzał do założenia nowej księgi wieczystej dla działki o numerze ewidencyjnym 18/12 oraz m.in. do odłączenia z księgi wieczystej KW nr X. działki ewidencyjnej nr 27/05, o powierzchni 1142 m2, powstałą w wyniku podziału działki 27/2 i przyłączenie jej do nowo założonej księgi wieczystej dla działki 18/12 oraz wpisanie w dziale II tej księgi wieczystej prawa własności na rzecz m.st. Warszawy. Jako dokumenty uzasadniające ten wniosek przedłożono: decyzję wywłaszczeniową z Urzędu Dzielnicowego z dnia 17.07.1975 r. decyzję komunalizacyjną Wojewody Mazowieckiego z dnia 5.12.2000 r. oraz decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 12.03.2003 r. w sprawie podziału nieruchomości. Badając – zgodnie z art. 6268 § 2 k.p.c. treść tych dokumentów stwierdzić należy co następuje: Z przedstawionej decyzji wywłaszczeniowej wynika, że wywłaszczeniem objęto część działki o numerze ewidencyjnym 26, o powierzchni 3054 m2, która jest własnością nieustalonych osób i pozostaje we władaniu S. M. i C. W. Decyzja komunalizacyjna dotyczy działki 27/2 o powierzchni 1445 m2, objętej księgą wieczystą Kw nr X., natomiast decyzja podziałowa objęła m.in. działkę 27/2, z której wyodrębniono działki nr 27/4 o powierzchni 108 m2, nr 27/5 o powierzchni 1242 m2 oraz działkę 27/6 o powierzchni 195 m2. Z treści tych dokumentów, które miały uzasadniać żądanie wniosku, nie sposób wykazać twierdzenia wnioskodawcy, że wskazana wyżej decyzja wywłaszczeniowa dotycząca części działki ewidencyjnej nr 26, objęła także działkę nr 27/2, z której wyodrębniono następnie działki 27/4, 27/5 i 27/6. Jeśli więc Sąd Okręgowy stwierdza, że nie przedstawiono oryginału decyzji wywłaszczeniowej w odniesieniu
4 do działki 27/2 względnie do powstałej z jej podziału działki 27/5, to ma rację, gdyż decyzja wywłaszczeniowa na którą powołuje się wnioskodawca dot. części działki nr 26. Tej zasadniczej przeszkody nie eliminują też dalsze dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę. Z jednej strony z zaświadczenia (k. 92) wynika, że działka nr 27/2 powstała z podziału działki nr 27, co wprowadzono do ewidencji gruntów w 1996 r., natomiast z uwag geodety wniesionych na wyrysie z mapy ewidencyjnej wynika, iż działki nr 26/1 i 27/2 stanowią część wywłaszczonej działki nr 26. Jest to wiec zasadnicza rozbieżność, która winna być wyjaśniona i odpowiednio udokumentowana przez wnioskodawcę przed wszczęciem postępowania wieczystoksięgowego. Nie ma przy tym znaczenia, że w decyzji o odszkodowaniu wymieniono część działki nr 26 i 27, skoro podstawą wpisu jest decyzja wywłaszczeniowa, a nie decyzja o odszkodowaniu. Mając na uwadze treść art. 6268 § 2 k.p.c., z którego wynika niedopuszczalność prowadzenia jakichkolwiek własnych dowodów i dokonywania na ich podstawie ustaleń trzeba stwierdzić, że dołączone do wniosku dokumenty nie stanowią podstawy wpisu żądanego przez wnioskodawcę. Z tego względu skargę kasacyjną należało oddalić (art. 39814 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CSKP 16/21 2021-01-13Czy sąd wieczystoksięgowy, badając wniosek o wpis, może uwzględniać okoliczności wynikające z dokumentów, które wykraczają poza zakres formalnej oceny wniosku i dołączonych dokumentów, a jednocześnie nie wymagają przepro…
- II CSK 722/13 2014-09-25Czy sąd wieczystoksięgowy może uwzględnić dokumenty niezałączone do wniosku o wpis, przedstawione dopiero w postępowaniu apelacyjnym, przy ocenie dopuszczalności wpisu?
- IV CSK 213/12 2012-10-05Czy sąd wieczystoksięgowy, dokonując wpisu w księdze wieczystej na podstawie wniosku i załączonych dokumentów, może pominąć istotne dla określenia zakresu uprawnień dokumenty, które znajdują się w aktach księgi wieczyste…
- II CSK 506/12 2013-04-26Czy w postępowaniu wieczystoksięgowym dopuszczalne jest modyfikowanie wniosku o wpis oraz załączanie dokumentów stanowiących podstawę wnioskowanego wpisu już po wpływie wniosku do sądu?
- II CSK 225/13 2014-01-31Czy sąd wieczystoksięgowy może dokonać wpisu w księdze wieczystej na podstawie dokumentu znajdującego się w aktach innej księgi wieczystej?
Powołane przepisy
art. 382art. 23 ust. 1art. 5 ust. 1art. 20 ust. 1art. 31 ust. 2art. 6268 § 2 KPCart. 48 ust. 2art. 39814 KPC§ 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy