III KK 340/20
WyrokIzba Karna2020-12-10
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Paweł Wiliński, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błąd sądu drugiej instancji polegający na deklaracji złagodzenia kary, przy jednoczesnym utrzymaniu jej identycznej wysokości jak w wyroku sądu pierwszej instancji, może być naprawiony w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że błąd sądu drugiej instancji, polegający na deklaracji złagodzenia kary przy jednoczesnym utrzymaniu jej identycznej wysokości jak w wyroku sądu pierwszej instancji, nie może być naprawiony w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Sąd Najwyższy podkreślił, że niedopuszczalne jest sprostowanie w trybie art. 105 k.p.k. materialnej podstawy orzeczenia, w tym rozstrzygnięcia co do winy i kary, gdyż może być ono weryfikowane jedynie w drodze kontroli instancyjnej.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał C. W. za kradzież (art. 278 § 1 k.k.) na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i orzekł nawiązkę. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, ustalając wartość drzew na niższą kwotę i obniżając nawiązkę, jednak błędnie utrzymał karę pozbawienia wolności na 6 miesięcy, mimo deklaracji o jej złagodzeniu. Prokurator Generalny wniósł kasację z powodu naruszenia przepisów procesowych, wskazując na wewnętrzną sprzeczność wyroku sądu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary pozbawienia wolności i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 340/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący) SSN Paweł Wiliński SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Malgorzata Sobieszczańska w sprawie C. W. skazanego z art. 278 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2020 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 października 2019 r. Ka (…) 1) uchyla pkt I.2 zaskarżonego wyroku i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; 2) koszami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 11 lutego 2019 r. (sygn. akt K (…)) C. W. został uznany winnym czynu z art. 278 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczono nawiązkę na rzecz pokrzywdzonej w kwocie 2134,84 zł.
2 Wyrok ten został zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 października 2019 r. (sygn. akt Ka (…) w ten sposób, że wartość drzew ustalono na 853,78 zł, wysokość nawiązki na 1707,56 zł oraz karę pozbawienia złagodzono wskazując, że owa złagodzona kara pozbawienia wolności wynieść ma 6 miesięcy. Od powyższego prawomocnego orzeczenia w zakresie wymiaru kary kasację na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k., polegające na wydaniu przez Sąd II instancji rozstrzygnięcia reformatoryjnego w części dotyczącej kary, które czyni wyrok wewnętrznie sprzecznym, gdyż pomimo deklaracji o złagodzeniu kary, ta pozostała identyczna jak w wyroku Sądu I instancji. Podnosząc powyższy zarzut skarżący Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Jak wynika wprost z uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego (s. 10-11) zamiarem tegoż Sądu było faktyczne złagodzenie kary skazanemu wobec korekty w zakresie ustaleń faktycznych. Jednak wbrew temu, na co wskazał Sąd – błąd w postaci orzeczenia o złagodzeniu kary wymierzonej i wpisaniu (omyłkowo) kary wymierzonej nieprawomocnym wyrokiem nie może być sanowane w drodze procedury usunięcia sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Jak się powszechnie uznaje, nie jest dopuszczalne sprostowanie w trybie art. 105 k.p.k. materialnej podstawy orzeczenia, w tym rozstrzygnięcia co do winy i kary, albowiem orzeczenie w tym zakresie może być weryfikowane jedynie w trybie kontroli instancyjnej. Oznacza to zatem, iż prawomocnie została orzeczona kara, która wedle sądu meriti była zbyt surowa i skazany takowej nigdy nie powinien odbyć. Nie ma
3 zatem wątpliwości, że naruszenie wspomnianych przepisów prawa procesowego w interesującym zakresie miało charakter rażący i bezsprzecznie wpływało na treść orzeczenia. W ponownym postępowaniu podejmując decyzję o wymiarze kary, sąd winien poprawnie ustalić jej wymiar, by wyrok nie zawierał ponownie tak rażącego błędu.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 15/75 1975-03-25Czy sąd może sprostować w trybie art. 92 k.p.k. błędy merytoryczne wyroku dotyczące winy i kary?
- III KK 48/16 2016-03-31Czy błąd w oznaczeniu wymiaru kary pozbawienia wolności (cyfrowo i słownie) w orzeczeniu sądu pierwszej instancji, który został naprawiony przez sąd odwoławczy poprzez zmianę zapisu słownego, stanowi bezwzględną przyczyn…
- IV KK 3/19 2020-02-13Czy w sytuacji, gdy sądy obu instancji błędnie zastosowały przepisy dotyczące błędu co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego lub usprawiedliwionego błędu co do karalności, należy uchylić zaskarżony wyrok…
- III KK 36/25 2025-03-26Czy sąd może dokonać sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w trybie art. 105 § 3 k.p.k. w sposób ingerujący w merytoryczną treść orzeczenia, w tym w kwalifikację prawną czynu i karę?
- II KK 274/16 2017-01-04Czy sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej i rachunkowej w wyroku przez sąd odwoławczy, polegające na zmianie sformułowania "na szkodę" na "za pośrednictwem" oraz korekcie wysokości szkody, stanowi merytoryczną zmianę…
Powołane przepisy
art. 278 § 1 KKart. 521 § 1 KPKart. 413 § 2 pkt 2 KPKart. 458 KPKart. 437 § 1 KPKart. 105 KPK§ 1§ 2 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy