II KO 31/25
Izba Karna2025-03-05
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, wynikające z problemów organizacyjnych sądu, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż problemy techniczne i organizacyjne istniejące po stronie sądu właściwego do rozpoznania sprawy nie mogą stanowić podstawy do przekazania, chyba że zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne i dotyczy całego sądu. Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i jej nadużywanie może osłabić zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy M. S. prowadzonej w postępowaniu wykonawczym do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Jako przyczynę wskazano, że decyzje o przydzielaniu spraw podejmuje osoba będąca Prezesem Sądu, a nie jej poprzednik odwołany ze stanowiska, co rodzi wątpliwości co do należytego obsadzenia sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
II KO 31/25 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie M. S. toczącej się w postępowaniu wykonawczym po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 marca 2025r. wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2025r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37§1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Warszawie, wskazanym wyżej postanowieniem, na podstawie art. 37§1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy M. S. , prowadzonej w postępowaniu wykonawczym, do rozpoznania sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek został uzasadniony tym, że autor postanowienia – sędzia SA M.L.– dostrzega zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości w tym, że decyzje o przydzielaniu spraw w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie, zgodnie z obowiązującym aktualnie podziałem czynności, podejmuje osoba będąca Prezesem tego Sądu, a nie jej poprzednik odwołany z tego stanowiska. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
II KO 31/25 2 Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania, mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej w wymienionym przepisie, podkreślając że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym. Takiej okoliczności nie mogą stanowić problemy techniczne i organizacyjne istniejące po stronie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Powyższe stanowisko Sąd Najwyższy prezentuje stabilnie od dziesięcioleci. Takim problemem organizacyjnym leżącym po stronie sądu jest wyznaczenie takiego składu, który spełniałby wymóg należycie obsadzonego sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. W niniejszej sprawie rzeczywiście można mieć najdalej idące wątpliwości co do tego, czy skład Sądu wyznaczony z udziałem osób wymienionych imiennie w uzasadnieniu niniejszego wniosku – w tym jego autora – może być uznawany za sąd należycie obsadzony. Powyższe jednak nie jest w stanie wywołać żadnych skutków w przestrzeni zakreślonej przez normę art. 37 k.p.k. Jest to bowiem kwestia, która winna zostać rozwiązana na poziomie właściwej organizacji pracy w danym sądzie, będąca w kompetencji Prezesa tego Sądu i Ministra Sprawiedliwości. Brak jakichkolwiek podstaw do uznawania, że cały Sąd Apelacyjny w Warszawie znalazł się w sytuacji, która nakazywałaby przyjęcie, że istnieją
II KO 31/25 3 wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów orzekających w tym Sądzie, a więc że dbałość o dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]]
Powiązane orzeczenia
- II KO 30/25 2025-03-27Czy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, wynikające z problemów organizacyjnych sądu (np. sposób przydzielania spraw), uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.?
- II KO 50/25 2025-04-24Czy problemy organizacyjne i techniczne dotyczące sposobu przydzielania spraw w sądzie apelacyjnym mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. ze względu na zagroż…
- II KO 47/19 2019-05-15Czy względy techniczne i trudności organizacyjne sądu, takie jak brak terminów rozpraw i konieczność wezwania biegłych, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru…
- II KO 77/25 2025-04-15Czy problemy organizacyjne i personalne w sądzie, w tym zarzuty dotyczące sposobu przydzielania spraw i potencjalnego braku niezawisłości sędziów, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równo…
- III KO 239/25 2026-01-15Czy problemy natury technicznej i organizacyjnej związane z przydziałem spraw w sądzie mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru…
Powołane przepisy
art. 37§1 KPKart. 37 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy