I CZ 13/10

PostanowienieIzba Cywilna2010-05-19

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Krzysztof Pietrzykowski, Jan Futro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie apelacji wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika, która nie została opłacona opłatą stosunkową, jest dopuszczalne, nawet jeśli powódka została następnie zwolniona od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nadanie apelacji biegu przez Sąd Okręgowy nie konwaliduje uchybienia w postaci ciążącego na pełnomocniku obowiązku jej opłacenia. Odrzucenie apelacji było uzasadnione, ponieważ przepis art. 1302 § 3 k.p.c. (uchylony, ale mający zastosowanie do postępowań wszczętych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej) stanowił, że sąd odrzuca bez wezwania apelację wniesioną przez adwokata lub radcę prawnego, podlegającą opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej.
Stan faktyczny
Powódka wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Apelacja została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika i opłacona w zaniżonej wysokości. Po wezwaniu do uzupełnienia opłaty, pełnomocnik powódki złożył wniosek o zwolnienie powódki od kosztów sądowych, który został uwzględniony przez Sąd Okręgowy. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, uznając, że pierwotne uchybienie w opłaceniu nie zostało skonsolidowane.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające apelację.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 13/10 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSA Jan Futro w sprawie z powództwa P. P. przeciwko H.(...) Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę i rentę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2010 r., zażalenia powódki na postanowienie zawarte w pkt V wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny w punkcie V wyroku z dnia 8 października 2009 r. odrzucił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 10 marca 2009 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że apelacja powódki wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika nie została opłacona opłatą stosunkową, a wniosek o zwolnienie od tej opłaty złożony został dopiero po wezwaniu do uiszczenia opłaty. Nadanie apelacji biegu przez Sąd Okręgowy nie konwaliduje, zdaniem Sądu Apelacyjnego, uchybienia w postaci ciążącego na pełnomocniku obowiązku samodzielnego opłacenia środka odwoławczego, zatem, zgodnie z obowiązującym w dniu wniesienia apelacji art. 1302 § 2 3 w związku z art. 377 k.p.c., należało odrzucić apelację powódki, skoro nie dokonał tego Sąd Okręgowy. W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego pełnomocnik powódki podkreślił, że powódka została zwolniona w całości od kosztów sądowych przez Sąd Okręgowy. Powództwo zostało wytoczone dnia 8 stycznia 2007 r. k.p.c., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy z dnia z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 21, poz. 123), tj. przed dniem 10 marca 2007 r. Miały w związku z tym zastosowanie przepisy art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.; dalej: u.k.s.c.). Pełnomocnik powódki powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r., II UZ 47/07 (OSNP 2009, nr 9-10, poz. 129), zgodnie z którym zmiana treści art. 100 ust. 2 i uchylenie art. 14 ust. 2 u.k.s.c. nie dotyczą spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 21, poz. 123), czyli przed 10 marca 2007 r. W sprawach tych aż do ich zakończenia stosuje się art. 100 ust. 2 i art. 14 ust. 2 w brzmieniu sprzed nowelizacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie powódka korzystała z częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, mianowicie ze zwolnienia z opłaty od pozwu (na mocy postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 2 kwietnia 2007 r.). Apelacja od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 marca 2009 r. została wniesiona dnia 23 kwietnia 2009 r. Pełnomocnik powódki wniósł opłatę od apelacji w wysokości 50 złotych. Został w związku z tym wezwany do uiszczenia opłaty od apelacji w wysokości 25.828 złotych. Wtedy wniósł o zwolnienie powódki od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 20 maja 2009 r. zwolnił powódkę od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu trafnie jednak uznał, że nadanie apelacji biegu przez Sąd Okręgowy nie konwaliduje uchybienia w postaci ciążącego na pełnomocniku obowiązku jej opłacenia. Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 1302 § 3 k.p.c., zgodnie z którym sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty m. in. wniesioną przez adwokata lub radcę prawnego apelację podlegającą opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej. Przepis ten został uchylony przez ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571), która weszła w życie dnia 1 lipca 2009 r. Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, jej przepisy stosuje 3 się do postępowań wszczętych po dniu wejścia ustawy w życie. zatem uchylony art. 1302 § 3 k.p.c. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Co więcej, należy podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził zgodność tego przepisu z Konstytucją w wyrokach z dnia 17 listopada 2008 r., SK 33/07 (OTK 2008, nr 9A, poz. 154), 28 maja 2009 r., P 87/08 (OTK 2009, nr 5A, poz. 72) i z dnia 14 września 2009 r., SK 47/07 (OTK 2009, nr 8 A, poz. 122). Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1302 § 2art. 377 KPCart. 14 ust. 2art. 100 ust. 2art. 1302 § 3 KPCart. 8 ust. 1art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy