III CNP 48/10
Izba Cywilna2010-12-10
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnienie tytułu wykonawczego opiewającego na określoną kwotę, który stanowi pasywa w majątku pozwanego, może być uznane za szkodę w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi
Szkoda majątkowa w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. musi mieć charakter rzeczywisty, nie hipotetyczny. Samo istnienie tytułu wykonawczego, który stanowi pasywa w majątku skarżącego, nie jest szkodą uzasadniającą odpowiedzialność państwa. Szkoda powstaje dopiero po wykonaniu tytułu, czyli po faktycznym „wyjściu” kwoty z majątku skarżącego.Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, podnosząc, że poniósł szkodę w postaci powstania tytułu wykonawczego na kwotę 6 100 zł wraz z odsetkami i kosztami. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym. Skarga została odrzucona, a wniosek o zasądzenie kosztów oddalony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CNP 48/10 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa J. M. przeciwko S. F. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 grudnia 2010 r., na skutek skargi pozwanego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II Ca (…) [(WSC (…)], odrzuca skargę i oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 15 października 2008 r. Sąd Okręgowy w K., rozpoznając sprawę z powództwa J. M. przeciwko S. F. o zapłatę, oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 maja 2007 r. Pozwany S. F. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia od wyroku Sądu Okręgowego w K. podnosząc, że poniósł szkodę w postaci „powstania tytułu wykonawczego opiewającego na kwotę 6 100 zł, który stwierdza, że pozwany jest dłużnikiem, a więc po stronie pasywów występuje w majątku pozwanego kwota 6 100 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., odczytywanym łącznie z art. 4171 § 2 k.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje wtedy, gdy przez wydanie prawomocnego wyroku niezgodnego z prawem stronie wyrządzona została szkoda. Z tego powodu wśród tzw. konstrukcyjnych wymagań skargi przewidziano obowiązek uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.), który oznacza złożenie przez skarżącego w skardze oświadczenia, że szkoda wystąpiła, ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru. Pojęcie szkody nie zostało w art. 4241 § 1 k.p.c. zdefiniowane; przyjmuje się, że może nią być zarówno szkoda majątkowa, jak i niemajątkowa (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2007 r., IV CNP 192/07, nie publ., oraz z dnia 19 marca 2008 r., III CNP 10/08, OSNC-ZD 2009, nr A, poz. 3). Należy przyjąć, uwzględniwszy przede wszystkim charakter oraz cele skargi unormowanej w wymienionym przepisie, że szkodą o charakterze majątkowym jest każdy uszczerbek w majątku poszkodowanego, musi on mieć jednak charakter rzeczywisty, nie hipotetyczny, spodziewany lub „odłożony” w czasie. Wskazywane przez skarżącego „pasywa” w jego majątku, wynikające z tytułu wykonawczego, tj. tytułu egzekucyjnego, którym jest zaskarżony wyrok, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, nie stanowią szkody w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c.; ta szkoda, uzasadniająca odpowiedzialność państwa, powstanie – oczywiście po spełnieniu pozostałych przesłanek jej wystąpienia – dopiero po wykonaniu tytułu, czyli po „wyjściu” z majątku skarżącego kwoty, na którą opiewa tytuł wykonawczy. W związku z tym należy przyjąć, że nie została spełniona przesłanka przewidziana w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., a zatem skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 4248 § 1 k.p.c.). Wniosek powoda o zasądzenie kosztów został oddalony jako spóźniony (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., IV CKN 1071/00, OSNC 2003, nr 9, poz. 120, oraz z dnia 4 września 2002 r., I CKN 926/00, „Izba Cywilna” 2003, nr 10, s. 48). Idąc śladem tych orzeczeń, należy przyjąć, że pismo wniesione po terminie wskazanym w art. 3987 § 1 w związku z art. 42412 k.p.c. nie wywołuje skutków odpowiedzi na skargę w zakresie kosztów postępowania wywołanego skargą, w związku z czym wniosek o zasądzenie kosztów tego postępowania, zawarty w piśmie określo-nym jako „odpowiedź na skargę”, złożonym po upływie tego terminu, nie może być uwzględniony.
Powiązane orzeczenia
- I CNP 59/23 2023-08-18Czy samo zobowiązanie do zapłaty określonej kwoty pieniężnej wraz z odsetkami i kosztami postępowania, wynikające z prawomocnego wyroku, stanowi szkodę w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. uzasadniającą stwierdzenie niezgod…
- I CNP 21/12 2012-10-11Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy skarżący wskazuje jedynie na hipotetyczne lub przyszłe zwiększenie pasywów jako szkodę, bez wykazania rzeczywistego uszczerbk…
- I CNP 55/15 2016-11-29Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może zostać uwzględniona, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody w rozumieniu art. 424(5) § 1 pkt 4 k.p.c. poprzez wykazanie, że doszło do faktyc…
- III CNP 20/11 2011-10-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona powołuje się na szkodę hipotetyczną, przyszłą, a nie na realny uszczerbek majątkowy poniesiony w chwili wniesienia ska…
- III CNP 27/11 2011-10-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy skarżący powołuje się jedynie na hipotetyczną, przyszłą szkodę, a nie na rzeczywisty uszczerbek majątkowy poniesiony w chwili…
Powołane przepisy
art. 4241 § 1 KPCart. 4171 § 2 KCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 3987 § 1art. 42412 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy