I CZ 64/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-11-05

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Zbigniew Kwaśniewski, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak pełnomocnictwa procesowego do wniesienia skargi kasacyjnej, który nie został usunięty w wyznaczonym terminie, stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej, nawet jeśli wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został złożony po sporządzeniu skargi, ale przed upływem terminu do usunięcia braku formalnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że prawidłowo Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku formalnego w postaci nieprzedłożenia dokumentu pełnomocnictwa z umocowaniem do wniesienia skargi kasacyjnej. Niedołączenie takiego dokumentu stanowi brak formalny, który musi być usunięty w terminie tygodniowym od wezwania. Nieusunięcie tego braku skutkuje odrzuceniem skargi. Nie ma znaczenia, że po upływie terminu do usunięcia braku, pełnomocnik został ustanowiony.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną, jednak nie dołączyła do niej pełnomocnictwa procesowego z umocowaniem do jej wniesienia. Sąd Apelacyjny wezwał do uzupełnienia tego braku, a po bezskutecznym terminie odrzucił skargę. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu był prawidłowo umocowany, a złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu po sporządzeniu skargi, ale przed upływem terminu do jej uzupełnienia, powinno konwalidować brak formalny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki i nie obciążył jej kosztami postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 64/09 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa małoletniej J.O. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę […] o zadośćuczynienie i odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 listopada 2009 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i nie obciąża powódki kosztami postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 9 lipca 2009 roku Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną powódki J.O., albowiem w wyznaczonym terminie nie został usunięty brak formalny skargi kasacyjnej przez złożenie pełnomocnictwa zawierającego umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że działający z urzędu w dotychczasowym postępowaniu pełnomocnik nie wykazał swojego umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej, stąd, po uprzednim wezwaniu do usunięcia braku formalnego skargi w postaci przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa, skarga kasacyjna została odrzucona. Sąd zaznaczył przy tym – powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt III CZP 142/07, publ. OSNC 2008, nr 11, poz. 122 – że pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z mocy prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym, z tych też względów działający z urzędu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji adwokat nie był umocowany do wniesienia skargi kasacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła powódka domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W motywach zażalenia wskazała na naruszenie art. 126 § 3 k.p.c. w zw. z art. 117 § 1 k.p.c. w zw. z art. 118 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy została ona złożona przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika ustanowionego z urzędu, co konwaliduje brak pełnomocnictwa w chwili wniesienia skargi, gdyż złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu po sporządzeniu skargi kasacyjnej, lecz w terminie do uzupełnienia braku formalnego tej skargi, powoduje ten skutek, iż brak pełnomocnictwa zostaje uzupełniony w przypadku pozytywnego rozpoznania wniosku. Powódka zarzuciła nadto naruszenie art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że brak pełnomocnictwa podpisanego przez powoda w sytuacji, gdy pełnomocnik powoda działa z urzędu stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 89 § 1 k.p.c. pełnomocnictwo powinno być złożone przy pierwszej czynności procesowej podjętej przez ustanowionego pełnomocnika procesowego. Dołączenie dokumentu w postaci pełnomocnictwa, według art. 126 § 3 k.p.c., jest elementem formalnym pisma procesowego, w tym także, z uwagi na przepis art. 3984 § 3 k.p.c., skargi kasacyjnej. Niedołączenie do skargi kasacyjnej wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.) dokumentu pełnomocnictwa, zawierającego jego umocowanie do dokonania tej czynności procesowej, stanowi brak formalny skargi kasacyjnej, który może być usunięty w terminie tygodnia od dnia wezwania do usunięcia braku przez przewodniczącego sądu drugiej instancji (art. 3986 § 1 k.p.c.). Nieusunięcie wskazanego braku w terminie tygodniowym skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej (art. 3986 § 2 k.p.c.). Prawidłowo zatem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki, której brak formalny w postaci braku dokumentu pełnomocnictwa zamierającego umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej, nie został usunięty w wyznaczonym terminie. Nie ma przy tym znaczenia, że po upływie tego terminu wnoszący skargę adwokat został ustanowiony pełnomocnikiem uprawnionym do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych też względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 k.p.c. postanowił jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego orzeczono na postawie art. 102 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 126 § 3 KPCart. 117 § 1 KPCart. 118 KPCart. 3984 § 1art. 89 § 1 KPCart. 3984 § 3 KPCart. 871 § 1 KPCart. 3986 § 1 KPCart. 39814 KPCart. 3941 KPCart. 102 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy