III CZ 46/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-08-08
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Maria Szulc, Andrzej Niedużak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy późniejsze wykrycie testamentu, który podważa status spadkobiercy, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania o zapłatę zachowku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że późniejsze wykrycie testamentu, który wskazuje, że pozwany nie jest spadkobiercą, może stanowić nowy środek dowodowy w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Taki dokument mógł mieć wpływ na wynik sprawy o zachowek, ponieważ brak legitymacji spadkowej wykluczałby możliwość dochodzenia zachowku. W związku z tym Sąd Apelacyjny nietrafnie odrzucił skargę o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że nie było ku temu ustawowej podstawy. Skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem o zapłatę zachowku, powołując się na późniejsze wykrycie testamentu. Testament ten miał wskazywać, że pozwany nie jest spadkobiercą zmarłego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 46/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szulc SSA Andrzej Niedużak w sprawie ze skargi J. K. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa K. E.-K. przeciwko J. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę J. K. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r., jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. oraz 403 § 2 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przepis ten skarżący wskazał jako podstawę wznowienia. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. „Wykrycie" natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych (por. postanowienie SN z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 nr 2, poz. 36, postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, niepublikowane, postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05, niepublikowane). Powołana przez skarżącego podstawa wznowienia w postaci wykrycia po zakończeniu postępowania nowego dowodu (późniejszego testamentu, wskazującego na fakt, że pozwany nie jest spadkobiercą zmarłego S. K.) może zostać uznana za nowy środek dowodowy w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Wykryty dokument mógł mieć wpływ na wynik sprawy, której przedmiotem było zasądzenie zachowku, albowiem w sytuacji, w której skarżący nie byłby spadkobiercą S. K., nie byłby także legitymowany w sprawie o zachowek. W tym stanie Sąd Apelacyjny nietrafnie uznał, że w sprawie nie zachodzi podstawa wznowienia postępowania
3 w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., stwierdzając, że jej istnienie wyłącza prawomocność postanowienia stwierdzającego nabycie spadku przez skarżącego. Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie uchylono (art. 394 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39515 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 98/10 2010-09-17Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, może stanowić podstawę wznowienia post…
- II CZ 107/15 2016-02-18Czy późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach sprawy, które nie zostały uwzględnione w uzasadnieniu wyroku, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. w sytuacji, gdy strona mi…
- III UZ 18/19 2019-07-10Czy późniejsze wykrycie zeznań świadka w innej sprawie, które nie zostały powołane w poprzednim postępowaniu z powodu oddalenia wniosku dowodowego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403…
- III UZ 15/19 2019-07-04Czy późniejsze wykrycie dokumentów pracowniczych, które istniały przed prawomocnym zakończeniem postępowania, ale nie zostały przez stronę powołane z powodu zaniedbania lub opieszałości, może stanowić podstawę do wznowie…
- II CZ 57/19 2019-10-10Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, stanowi podstawę do wznowienia postępo…
Powołane przepisy
art. 410 § 1 KPCart. 403 § 2 KPCart. 394 § 2art. 39515 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy