V CZ 70/07
PostanowienieIzba Cywilna2007-08-02
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Jan Górowski, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona całkowicie zwolniona od kosztów sądowych, której sprawa została wszczęta przed nowelizacją ustawy o kosztach sądowych, jest zobowiązana do uiszczenia opłaty podstawowej od skargi kasacyjnej po wejściu w życie przepisów zmieniających ustawę, jeśli przepis zobowiązujący do tej opłaty został uchylony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że opłata podstawowa od skargi kasacyjnej jest opłatą stałą, a obowiązek jej uiszczenia przez stronę całkowicie zwolnioną od kosztów sądowych wynikał z art. 100 ust. 2 u.k.s.c. Zmiana tego przepisu, która uchyliła ten obowiązek, miała zastosowanie jedynie do spraw wszczętych po nowelizacji. W rozpoznawanej sprawie, która została wszczęta przed wejściem w życie nowelizacji, zastosowanie miały przepisy dotychczasowe, w tym niezmieniony art. 100 ust. 2 u.k.s.c., co skutkowało obowiązkiem uiszczenia opłaty podstawowej.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanego z powodu nieopłacenia jej opłatą podstawową, mimo częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Pozwany wniósł zażalenie, argumentując, że przepis zobowiązujący do uiszczenia opłaty podstawowej został uchylony, a ponadto sąd powinien był odrzucić jego ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 70/07 POSTANOWIENIE Dnia 2 sierpnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa E. S.A. w L. przeciwko Powiatowemu Samodzielnemu Publicznemu Zespołowi Zakładów Opieki Zdrowotnej w D. w likwidacji o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 sierpnia 2007 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 kwietnia 2007 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanego, w następstwie nieopłacenia jej opłatą podstawową (art. 100 ust. 2 u.k.s.c. w związku z art. 1302 § 3 k.p.c.). W zażaleniu pozwany wniósł o uchylenie tego postanowienia, podnosząc zarzut naruszenia art. 1302 § 3 k.p.c. oraz art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 130 § 1 k.p.c. Skarżący powołał się na uchylenie, z dniem 10 marca 2007 r., przepisu art. 100 ust. 2 u.k.s.c. zobowiązującego do uiszczenia opłaty podstawowej stronę całkowicie zwolnioną od kosztów sądowych. Twierdził ponadto, że obowiązkiem Sądu Apelacyjnego było odrzucenie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów, co uniemożliwiało odrzucenie skargi kasacyjnej a limine. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Opłata podstawowa określona w art. 14 ust. 3 u.k.s.c. jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c., podlegającą rygorom przewidzianym w tym przepisie (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2006 r., III CZP 109/06). Obowiązek jej uiszczenia przez stronę zwolnioną całkowicie od kosztów sądowych wynika z treści art. 100 ust. 2 u.k.s.c., który to przepis został zmieniony z dniem 10 marca 2007 r., przez ustawę nowelizującą z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2007 r., nr 21, poz. 123), ale tylko w odniesieniu do spraw wszczętych po nowelizacji (zob. art. 2 ustawy nowelizującej). Rozpoznawana sprawa została natomiast wszczęta wcześniej, wobec czego mają w niej zastosowanie przepisy dotychczasowe, w tym także niezmieniony przepis art. 100 ust. 2 u.k.s.c. Należy podkreślić, że art. 2 ustawy nowelizującej ma charakter przepisu szczególnego wobec ogólnego unormowania przewidzianego w art. 149 ust. 1 u.k.s.c. i nie uzależnia poniesienia (nieponiesienia) opłaty od określonego stadium (instancji) postępowania sądowego.
3 Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., który nie miał zastosowania przy rozstrzyganiu ponownego wniosku pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten w odniesieniu do pozwanego, całkowicie zwolnionego od kosztów, był zbędny, bezprzedmiotowy, złożony zapewne przez niedopatrzenie i mógł co najwyżej wywołać reakcję Sądu w postaci umorzenia postępowania w tej incydentalnej kwestii. Nie miał natomiast żadnego znaczenia w kwestii oczywistego obowiązku pozwanego uiszczenia opłaty podstawowej od skargi kasacyjnej i nie wywołał potrzeby wzywania strony skarżącej o jej opłacenie. Zaskarżone orzeczenie jest zatem trafne, dlatego też należało zażalenie oddalić (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). kg
Powiązane orzeczenia
- V CZ 52/08 2008-08-08Czy w przypadku skargi kasacyjnej wniesionej po dniu 10 marca 2007 r. przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych w całości, należy uiścić opłatę podstawową określoną w art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach s…
- V CZ 53/08 2008-09-26Czy strona zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem pierwszej lub drugiej instancji jest obowiązana uiścić opłatę podstawową od skargi kasacyjnej wniesionej po wejściu w życie ustawy z dnia 14 grudnia 200…
- II CZ 81/11 2011-11-25Czy strona zwolniona od kosztów sądowych, która wniosła skargę kasacyjną w sprawie wszczętej przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r., jest zobowiązana do uiszczenia opłaty podstawowej od tej…
- V CZ 78/07 2007-08-02Czy strona korzystająca ze zwolnienia od kosztów sądowych, której sprawa została wszczęta przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o kosztach sądowych, jest zobowiązana do uiszczenia opłaty podstawowej od skargi kasacyj…
- IV CZ 75/07 2007-10-24Czy w sprawach wszczętych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej ustawę o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, opłata podstawowa od skargi kasacyjnej jest wymagana do czasu zakończenia postępowania w danej instan…
Powołane przepisy
art. 100 ust. 2art. 1302 § 3 KPCart. 199 § 1 pkt 2 KPCart. 130 § 1 KPCart. 14 ust. 3art. 2art. 149 ust. 1art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy