IV CZ 79/05

PostanowienieIzba Cywilna2005-09-22

Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Bronisław Czech, Barbara Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu do księgi wieczystej, które kończy postępowanie w sprawie dotyczącej istoty sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w przedmiocie określonej we wniosku istoty sprawy, również w postępowaniu wieczystoksięgowym. Rozstrzygnięcie sądów obu instancji dotyczyło istoty sprawy, jaką był wpis własności nieruchomości na podstawie postanowienia o przysądzeniu własności, co czyniło kasację dopuszczalną.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy przysądził na własność M. G. nieruchomość o powierzchni 308,18 ha, co zostało wpisane do księgi wieczystej. Uczestnicy postępowania wnieśli apelację, podnosząc, że część nieruchomości (2,26 ha) nie została oszacowana ani sprzedana i nadal pozostaje ich własnością. Sąd Okręgowy oddalił apelację. Kasacja od postanowienia Sądu Okręgowego została odrzucona przez ten sąd jako niedopuszczalna. Uczestnicy zaskarżyli to postanowienie zażaleniem do Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 79/05 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Bronisław Czech (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku M. G. przy uczestnictwie Z. R., Z. R. i D. P. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 września 2005 r., zażalenia uczestników postępowania Z. R. i Z. R. na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 12 października 2004 r., sygn. akt III Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2002 r. Sąd Rejonowy w S. przysądził na własność M. G. za cenę 1.893.750,00 zł nieruchomość o powierzchni 308.18.00 ha położoną w N. i R. [Kw nr (…) wymienionego Sądu], sprzedaną na licytacji w dniu 7 grudnia 2001 r. Na podstawie tego postanowienia Sąd Rejonowy w S. wpisał w dniu 5 sierpnia 2003 r. M. G. jako właściciela, w wymienionej księdze wieczystej. Od tego wpisu wnieśli apelację Z. i Z. R. oraz D. P. W uzasadnieniu podnieśli, że nieruchomość objęta księga wieczystą Kw (…) ma w rzeczywistości obszar 310.44 ha. W toku postępowania egzekucyjnego opisano i oszacowano oraz 2 wystawiono na licytacje jedynie część nieruchomości o powierzchni 308,18 ha, pozostała część nieruchomości, tj. 2,26 ha nieoszacowana i niezapłacona pozostaje własnością skarżących i winna być oni ujęci w księdze wieczystej. Apelację tę oddalił Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 20 lutego 2004 r., które zaskarżyli kasacją uczestnicy postępowania Z. R. i Z. R.. Kasację tę odrzucił Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 14 października 2004 r., jako niedopuszczalną w świetle art. 5191 § 1 k.p.c. Uczestnicy postępowania Z. R. i Z. R. zaskarżyli zażaleniem to postanowienie, domagając się jego uchylenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie wydane zostało w dniu 12 października 2004 r. i dlatego w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w brzmieniu i w numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r. (art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98). Według art. 5191 § 1. od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sąd Okręgowy przyjął trafnie, że sprawy o wpis w księdze wieczystej są sprawami z zakresu prawa rzeczowego w rozumieniu wymienionego przepisu. Przyjął jednak wadliwe rozumienie postanowienia orzekającego co do istoty sprawy. Skarżący trafnie powołali się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 1997 r., III CKN 41/96 (OSNC 1997, nr 5 poz. 67), stwierdzającego, że w postępowaniu wieczystoksięgowym kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w przedmiocie określonej we wniosku istoty sprawy oraz od postanowienia tego sądu kończącego postępowanie w inny sposób. Podobne stanowisko zajął ten Sąd w postanowieniu z dnia 9 września 1997 r., I CZ 135/97 (OSNC 1998, nr 2, poz. 27). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Istota sprawy określona we wniosku dotyczy wpisu na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 kwietnia 2002 r. przysądzającego M. G. własność nieruchomości o określonej powierzchni. Rozstrzygnięcie Sądów obu 3 instancji dotyczy właśnie tej „istoty”. W związku z tym kasacja od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 lutego 2004 r. jest w sprawie dopuszczalna, stosownie do art. 5191 § 1 k.p.c. Rozważania na temat charakteru wpisu w księdze wieczystej w dziale I-0 są bezprzedmiotowe na tym etapie postępowania. Dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia (art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 39318, 39319 i 397 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 § 1 KPCart. 3art. 5191 § 1art. 386 § 4 KPCart. 39318§ 1§ 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy