IV CZ 75/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-11-19
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Mirosław Bączyk, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, jeśli postanowienie to opiera się na wcześniejszym postanowieniu odrzucającym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a skarżący powołuje się na art. 380 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną z powodu jej nieopłacenia, może ocenić także wcześniejsze postanowienie odrzucające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli skarżący powołuje się na art. 380 k.p.c. Uzasadnienie odrzucenia wniosku o zwolnienie od kosztów musi być wystarczająco szczegółowe, aby można było stwierdzić, czy opiera się ono na tych samych okolicznościach co poprzednie wnioski. W przypadku braku przekonywujących motywów prawnych, postanowienie odrzucające skargę kasacyjną powinno zostać uchylone.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanego T. M. z powodu jej nieopłacenia. Wcześniej oddalono wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie odrzucono ponownie złożony wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, domagając się rozpoznania także postanowienia odrzucającego jego wniosek o zwolnienie od opłaty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 75/09 POSTANOWIENIE Dnia 19 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa B. Kosmetyki Naturalne Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko T. M. i P. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 listopada 2009 r., zażalenia pozwanego T. M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 grudnia 2008 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanego T. M. wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 25 czerwca 2008 r. Odrzucenie skargi spowodowane było jej nieopłaceniem. Wcześniej postanowieniem z dnia 25 lipca 2008 r. oddalono wniosek pozwanego T. M. o zwolnienie go od kosztów sądowych, a następnie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2008 r. odrzucono ponownie złożony wniosek tego pozwanego o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. W zażaleniu na postanowienie z dnia 30 grudnia 2008 r. pozwany T. M. wnosił o jego uchylenie oraz o rozpoznanie w trybie art. 380 k.p.c. także postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 11 grudnia 2008 r. odrzucającego wniosek tego pozwanego o zwolnienie go od uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postanowieniem z dnia 25 lipca 2008 r. oddalony został wniosek pozwanego T. M.o zwolnienie go od kosztów sądowych (k. 794 akt), a postanowieniem z dnia 11 grudnia 2008 r. odrzucono wniosek tegoż pozwanego z dnia 10 października 2008 r. o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia opłaty od wniesionej skargi kasacyjnej (k. 844 i 878 akt sprawy). Uzasadnienie tego drugiego postanowienia znalazło się w treści zaskarżonego postanowienia z dnia 30 października 2008 r., z którego wynika, że odrzucono wspomniany wniosek z racji oparcia go „na tych samych okolicznościach” (k. 883 akt). W aktach sprawy znajduje się adnotacja, że uzasadnienie postanowienia z dnia 16 lipca 2008 r. zostało sporządzone (k. 797 akt), ponadto zostało wydane zarządzenie (bez daty) o „skierowaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w grudniu 2008 r. celem rozważenia odrzucenia skargi kasacyjnej” (k. 879 akt). W związku z tym, że skarżący wyraźnie powołał się na przepis art. 380 k.p.c., ocenie Sądu Najwyższego mogło podlegać także postanowienie z dnia 11 grudnia 2008 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o zwolnienie pozwanego od obowiązku poniesienia opłaty od wniesionej skargi kasacyjnej (k. 844 akt).
3 Orzeczenie to miało niewątpliwie zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zawarte w postanowieniu z dnia 30 grudnia 2008 r. Trzeba stwierdzić, że uzasadnienie odrzucenia wniosku pozwanego z dnia 10 października 2008 r. jest bardzo ogólne i ogranicza się jedynie do wyjaśnienia, iż wspomniany wniosek został oparty na tych samych okolicznościach faktycznych. Stwierdzenie tego stanu rzeczy jest o tyle utrudnione, że w aktach sprawy brak uzasadnienia postanowienia z dnia 25 lipca 2008 r. oddalającego wniosek pozwanego o zwolnienie go od kosztów sądowych, mimo adnotacji zawartej na k. 797 akt. Ponadto skarżący we wniosku z dnia 10 października 2008 r. powołał się jednak na dalsze (sukcesywne) ponoszenie strat przez jego przedsiębiorstwo (zwiększenie skali strat w okresie trzymiesięcznym) i starał się udokumentować te straty odpowiednią dokumentacją podatkową dotyczącą tego okresu (k. 873 akt). Bez bliższej analizy tych dokumentów nie sposób stwierdzić tego, że istotnie we wniosku z dnia 10 października 2008 r. wskazywano - jak stwierdził Sąd Apelacyjny - te same okoliczności, które legły u podstaw wniosku z dnia 25 lipca 2008 r. Zaskarżone postanowienie z dnia 30 grudnia 2008 r. pozostaje w wyraźnym związku z postanowieniem z dnia 11 grudnia 2008 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o zwolnienie pozwanego z obowiązku ponoszenia opłaty od skargi kasacyjnej. Postanowienie to nie zostało jednak poparte przekonywającymi motywami prawnymi i dlatego należało je uchylić (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 k.p.c.). jz
Powiązane orzeczenia
- I CZ 7/20 2020-09-17Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty, gdy strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a sąd drugiej instancji…
- III CZ 394/22 2023-03-16Czy Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną z powodu jej nieopłacenia, powinien również rozstrzygnąć o postanowieniu sądu drugiej instancji odmawiającym zwolnienia od opłat od s…
- V CZ 10/21 2021-04-30Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jeśli jego podstawą była odmowa zwolnienia od kosztów sądowych, mimo że postanowienie o odmowie zwolnienia nie jest samodzielnie…
- IV CZ 11/08 2008-03-18Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia może być uwzględnione, jeśli skarżący nie złożył wniosku o rozpoznanie postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych na…
- III PZ 1/16 2016-02-24Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia, może rozpoznać wniosek strony o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, jeśli postanowienie sądu drug…
Powołane przepisy
art. 380 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39815 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy