IV CNP 1/06

Sygn. akt IV CNP 1/06 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian w sprawie ze skargi uczestnika postępowania J.P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 6 maja 2005 r., sygn. akt [...] w sprawie z wniosku R.S. przy uczestnictwie J.P. i M.P. o zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 czerwca 2006 r., odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie J.P. wnosił o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 6 maja 2005 r., którym Sąd ten zniósł współwłasność nieruchomości o obszarze 0.01.97 ha położonej w T., objętej księgą wieczystą nr [...] w ten sposób, że ustanowił odrębną własność czterech lokali użytkowych usytuowanych w budynku znajdującym się na wspomnianej nieruchomości (lokalu nr 1 o powierzchni 39,2 m2, lokalu nr 2 o pow. 84,8 m2, lokalu nr 3 o pow. 71,30 m2 i lokalu nr 4 o pow. 89,20 m2), bliżej opisanych w opinii biegłego stanowiącej integralną część postanowienia, przyznał lokale nr 1 i 3 na własność R.S., a lokale nr 2 i 4 – J. i M. małż. P., zobowiązał R.S. oraz J. i M. małż. P. do zamontowania drzwi do oznaczonych pomieszczeń, a J. i M. małż. P. do wykonania ponadto ścianki na parterze budynku po śladzie granicy geodezyjnej działki, ustalił, że właścicielom wyodrębnionych lokali użytkowych będą przypadały udziały w gruncie i częściach wspólnych budynku w wysokości: właścicielowi lokalu nr 1 – 392/2845, lokalu nr 2 – 848/2845, lokalu nr 3 – 713/2845, a nr 4 – 892/2845, i zasądził od R.S. na rzecz J. i M. małż. P. tytułem wyrównania wartości udziałów kwotę 13 300 zł płatną w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Skarżący zarzucił, że postanowienie to narusza przepisy: art. 3 ust. 1 – 4, art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (jedn. tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm. – dalej: „u.w.lok.”), art. 140 i art. 211 k.c., art. 621 i art. 622 § 1 k.p.c., a także art. 21 i art. 64 Konstytucji. Wyjaśnił przy tym, że nie skorzystał z możliwości jego zaskarżenia w toku instancji, gdyż ze względu na dużą ilość spraw, które musiał wykonać w tym samym czasie, nie był w stanie zgromadzić wszystkich niezbędnych dokumentów. Nawiązując do wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. twierdził, że przez wydanie zaskarżonego postanowienia została mu wyrządzona szkoda w kwocie 34 313, 06 zł, ponieważ nie zawiera ono żadnego odniesienia do pomieszczeń na parterze budynku o powierzchni 46,7 m2, stanowiących korytarz i klatkę schodową, oraz na piętrze o powierzchni 17 m2, łącznie do pomieszczeń o powierzchni 63,7 m2. Żaden 3 z dotychczasowych współwłaścicieli nie ma zatem prawa do lokali o pow. 46,7 m2 na parterze, ani do pomieszczenia o pow. 17 m2 na piętrze, są to tym samym pomieszczenia niczyje. Przyjmując za podstawę wyceny opinię biegłego D.A. skarżący wywodził, że wydanie zaskarżonego postanowienia spowodowało szkodę w wysokości 51 469,60 zł (tj. 63, 7 m2 x 808 zł), w tym po jego stronie – w wysokości co najmniej 34 313,06 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jedną z przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest istnienie szkody w chwili wnoszenia skargi. Z tej przyczyny do wymagań konstrukcyjnych skargi należy, zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., m.in. uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy. Spełnienie omawianego wymagania polega na złożeniu przez skarżącego oświadczenia, że szkoda wystąpiła – ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru – oraz uwiarygodnieniu tego oświadczenia, co nastąpi wtedy, gdy twierdzenie zostanie uzasadnione na tyle, że będzie można uznać je za prawdziwe (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16 oraz z dnia 18 stycznia 2006 r., III CNP 22/05, OSNC 2006, nr 6, poz. 111). Skarżący, dla spełnienia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., podniósł, że w treści zaskarżonego postanowienia brak nawiązania do pomieszczeń na parterze budynku o pow. 46,7 m2 i oraz do pomieszczenia na piętrze o pow. 17 m2. Z opinii biegłego przyjętej przez Sąd Rejonowy za podstawę postanowienia i stanowiącej jego integralną część wynika, że skarżącemu chodzi o holl o pow. 30, 2 m2, klatkę schodową o pow. 8,5 m2 oraz wiatrołap o pow. 8 m2, natomiast na piętrze o klatkę schodową o pow. 17 m 2 (łącznie 63,7 m2). Sąd Rejonowy w sentencji postanowienia w sposób wyraźny nie wymienił wprawdzie hollu, klatek schodowych oraz wiatrołapu o łącznej powierzchni 63,7 m2, niemniej w punktach XII – XV określił udziały przypadające właścicielom wyodrębnionych lokali w częściach wspólnych budynku. W tej sytuacji za błędny uznać trzeba pogląd, że holl, klatki schodowe i wiatrołap są niczyje. Nie ulega wątpliwości, że niektóre elementy budynku, takie jak fundamenty, ściany 4 nośne, dach, klatki schodowe, windy, instalacje wodne, ogrzewcze, elektryczne, strych itp. służą do użytku ogółu właścicieli lokali w związku z czym z chwilą ustanowienia odrębnej własności lokali stają się przedmiotem współwłasności. (zob. art. 3 ust. 2 u.w.lok.). Jest zatem oczywiste, że – wbrew odmiennym zapatrywaniom skarżącego – obie klatki schodowe, holl oraz wiatrołap o łącznej powierzchni 63,7 m2 stanowią współwłasność właścicieli wyodrębnionych lokali w częściach wskazanych w punktach XII – XV zaskarżonego postanowienia. Zachodzą tym samym podstawy, by stwierdzić, że szkoda, która – w ocenie skarżącego – została mu wyrządzona przez wydanie zaskarżonego postanowienia, jest szkodą fikcyjną. Oznacza to, że skarżący nie spełnił wymagania przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 4241 § 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, uzależnia dopuszczalność skargi od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Co się tyczy wyjątkowego wypadku, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy wyjaśnił, że za wpadek taki można uznać – przykładowo – nie skorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113). Wskazane przez skarżącego przyczyny nie skorzystania z przysługującego mu prawa wniesienia apelacji od zaskarżonego postanowienia nie pozwalają na stwierdzenie, że nastąpiło to w okolicznościach, które można by uznać za wyjątkowy wypadek w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c. 5 Skoro skarżący nie uprawdopodobnił szkody, ani nie wykazał, że zachodzi wyjątkowy wypadek w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c., wniesiona skarga ulegała odrzuceniu. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 i 2 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.