II KK 174/13

Sygn. akt II KK 174/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Marta Brylińska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza w sprawie T. G. skazanej z art.63 § 2 i 7 kks w zb. 86 § 1 i 4 kks i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt III W […], uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. 2 UZASADNIENIE T. G. stanęła pod zarzutem tego, że: - w dniu 5 września 2012r. w W. przenosiła towar akcyzowy w postaci 200 paczek papierosów różnych marek bez polskich znaków akcyzowych wprowadzonych na obszarze Unii Europejskiej przez nieustalone przejście graniczne bez przedstawienia ich organowi celnemu, tj. popełnienia czynu z art. 91§1 i 4 k.k.s. w zb. z art. 65§1 i 3 k.k.s. Ponieważ podejrzana przyznała się do popełnienia zarzuconego jej czynu i oświadczyła, że chce dobrowolnie poddać się karze, Urząd Celny […] w W. złożył do sądu wniosek o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności przez T. G.. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem nakazowym z dnia 3 stycznia 2013r. w sprawie III W […] uznał obwinioną za winną popełnienia zarzuconego jej czynu i wymierzył za to grzywnę w wysokości 500 zł. Na podstawie art. 49§3 k.k.s. orzeczono przepadek poprzez zniszczenie dowodów rzeczowych zebranych w niniejszej sprawie. Obwinioną obciążono też kosztami postępowania w sprawie. Od wyroku tego żadna ze stron nie złożyła skutecznie sprzeciwu. Obecnie, orzeczenie to zostało zaskarżone kasacją Prokuratora Generalnego złożoną na korzyść obwinionej. Skarżący zarzucił wyrokowi: - rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie art. 17§1 k.k.s. w zw. z art. 148§6 k.k.s., polegające na nieuwzględnieniu wniosku Urzędu Celnego […] w W. o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności przez T. G. i wydaniu wobec niej wyroku skazującego na karę grzywny w wysokości 500 zł. za wykroczenie skarbowe z art. 65§1 i 4 k.k.s. w zb. z art. 91§1 i 4 k.k.s. w zw. z art. 7§1 k.k.s. w sytuacji, gdy uznając, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku, Sąd zobligowany był do niezwłocznego zwrotu sprawy finansowemu organowi postępowania przygotowawczego. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego jest zasadna. W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do uchybienia opisanego w zarzucie kasacji. Bezsprzecznie jest tak, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, w sytuacji złożenia w trybie art. 148§1 k.k.s. wniosku o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności przez obwinioną, mógł jedynie wniosek taki uwzględnić lub niezwłocznie zwrócić sprawę finansowemu organowi postępowania przygotowawczego. Nie istniała zatem procesowo dopuszczalna możliwość wydania wyroku o innej treści niż wynikająca z treści wymienionego wniosku. Sąd Rejonowy zatem, wydając wyrok, którym orzeczono karę odbiegającą od zawnioskowanej, uczynił to z rażącą obrazą art. 148§1 k.k.s. Co więcej, doszło w ten sposób do ukarania obwinionej karą grzywny, której w tym trybie nie orzeka się, wnioskowany środek represji karnej ma bowiem odmienny charakter, czego wyrazem jest choćby nie odnotowywanie go w Krajowym Rejestrze Karnym. Niezależnie od zarzuconego uchybienia, z urzędu, Sąd Najwyższy stwierdza również wystąpienie w niniejszej sprawie obrazy prawa procesowego o charakterze bezwzględnej przesłanki odwoławczej – z art. 439§1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 9 k.p.k. W sprawie brak jest bowiem skargi uprawnionego oskarżyciela. Nie można przyjąć, że wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, złożony w trybie art. 148 k.k.s., jest jednocześnie aktem oskarżenia lub wnioskiem o ukaranie. Od strony formalnej ma on oczywiście cechy analogiczne do skargi oskarżyciela inicjującej postępowanie sądowe, lecz merytorycznie wymogu tego nie spełnia. Ustawodawca dał temu wyraz w art. 148§6 k.k.s., nie zezwalając sądowi na rozpoznanie sprawy na podstawie takiego wniosku, lecz nakazując, w przypadku jego nieuwzględnienia, niezwłoczny zwrot sprawy organowi wnoszącemu go. Dopiero skutkiem takiego zwrotu, na ogół, będzie (po ewentualnym uzupełnieniu postępowania przygotowawczego) wniesienie aktu oskarżenia lub złożenie wniosku o ukaranie. Mając na uwadze stwierdzenie zaistnienia omówionych powyżej uchybień konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu 4 sprawy Sąd ten powinien rozpoznać wniosek Urzędu Celnego […] w W. dostrzegając i respektując tryb wynikający z art. 148 k.k.s., a także w zgodzie z zasadami procesu karnego. Kierując się wskazanymi powyżej względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. aw