III CSK 84/18
WyrokIzba Cywilna2018-07-20
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w przypadku, gdy skarżący twierdzi, że został pozbawiony możności obrony swoich praw z powodu odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu i wstrzymania postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi. Wskazano, że wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie wstrzymuje biegu postępowania, chyba że dotyczy wniosku złożonego w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa. Sąd Apelacyjny prawidłowo nie wstrzymał postępowania, co nie pozwala uznać skargi kasacyjnej za oczywiście uzasadnioną z powodu rzekomej nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego. Sąd Okręgowy wydał wyrok, a następnie Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zarzucając nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji z powodu pozbawienia go możności obrony praw, w tym odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył pozwanego kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 84/18 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa [...] Zakładu Ubezpieczeń S.A. w W. przeciwko R.B. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I ACa […]/16, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża pozwanego kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym, 3. przyznaje adw. I.S.-K. od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w [...]) kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Pozwany w skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 27 kwietnia 2017 r. oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 kwietnia 2016 r., w sprawie z powództwa [...] Zakładu Ubezpieczeń S.A. w W. wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które doprowadziły do nieważności postępowania. Nieważnością, wynikającą z pozbawienia skarżącego możności obrony jego praw, dotknięte było postępowanie przed Sądem Okręgowym, a Sąd drugiej instancji, wbrew zarzutom apelacji i z naruszeniem przepisów nakładającym nań obowiązek wzięcia pod uwagę takiej nieważności - nie uczynił tego. W ocenie skarżącego oczywista zasadność skargi kasacyjnej wynikła ponadto z pominięcia przez Sąd Apelacyjny wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w postępowaniu apelacyjnym i sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 328 § 2 k.p.c. Badając czy w sprawie wystąpiła wskazana przez skarżącego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w postaci oczywistej zasadności tej skargi wynikająca z niesłusznego, jak twierdzi skarżący, nieuwzględnienia przez Sąd Apelacyjny nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, mieć trzeba na uwadze, że ta ocena skarżącego związana jest z brakiem udziału przed tym sądem profesjonalnego pełnomocnika, o ustanowienie którego wnosił, a co ostatecznie nie nastąpiło. W tym kontekście uwzględnić, zatem należy, że zgłoszenie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jak również wniesienie środka odwoławczego od odmowy ich ustanowienia, nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania, chyba że chodzi o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego dla powoda na skutek wniosku zgłoszonego w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa (art. 124 § 1 k.p.c., por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2012 r., I BUZ 2/12, nie publ.), co też oznacza, że Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku wstrzymać się z wydaniem wyroku do czasu rozpoznania zażalenia na odmowę ustanowienia pełnomocnika. Sąd Apelacyjny nie podzielając zarzutu skarżącego o nieważności postępowania
3 zwrócił uwagę na ten stan rzeczy, co nie pozwala uznać skargi kasacyjnej za oczywiście uzasadnioną. Skarżący nie wykazał też skutecznie przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej powołując się na naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. oraz na niepodjęcie przez Sąd drugiej instancji postępowania dowodowego. Ograniczył się w tej kwestii jedynie do podania własnej oceny rozstrzygnięcia bez wykazania, że zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, orzeczono na podstawie art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. Podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnych stanowił art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (j.t.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2368) w związku z § 4, § 8 pkt 6 oraz § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). jw ał
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3346/24 2025-12-17Czy skarga kasacyjna powódki, oparta na przesłance oczywistej zasadności, spełnia kryteria do przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 441/25 2025-04-15Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera sformułowanego zagadnienia prawnego ani nie wykazuje oczywistej zasadności, podlega odrzuceniu lub odmowie przyjęcia do rozpoznania?
- I CSK 3077/24 2025-04-03Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na nieważność postępowania z powodu rzekomego pozbawienia strony możności obrony jej praw oraz na oczywistą zasadność skargi, a Sąd…
- II CSK 279/17 2017-10-31Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli pozwany zarzuca nieważność postępowania z powodu nieuwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy apelacyjnej z powodu usprawiedliwionej nieobecności pełno…
- I CSK 1315/22 2022-03-21Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność, gdy powód twierdzi, że sąd drugiej instancji nie uchylił wyroku sądu pierwszej instancji mimo uchybień związanych z brakiem przyzna…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 328 § 2 KPCart. 124 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102art. 391 § 1art. 39821 KPCart. 29 ust. 1§ 1 pkt 4§ 2§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy