IV CNP 27/13
Izba Cywilna2013-10-10
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy stronie przysługiwała skarga kasacyjna, a nie wykazała ona istnienia wyjątkowych okoliczności uzasadniających jej niewniesienie?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zmiana lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W sytuacji, gdy stronie przysługiwała skarga kasacyjna, dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem jest uzależniona od kumulatywnego spełnienia przesłanek z art. 4241 § 2 k.p.c., tj. wykazania wyjątkowego wypadku oraz niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze.Stan faktyczny
S. B. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej apelację od postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i poniesienie szkody. Skarżąca przyznała, że przysługiwała jej skarga kasacyjna, ale nie mogła jej wnieść z powodu oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i zasądził od skarżącej na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CNP 27/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie ze skargi uczestniczki postępowania S. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 maja 2011 r., w sprawie z wniosku Z. J. przy uczestnictwie S. B., H. J. i Gminy G. o stwierdzenie zasiedzenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 października 2013 r., 1) odrzuca skargę; 2) zasądza od uczestniczki S. B. na rzecz wnioskodawcy Z. J. kwotę 1.200 (tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
2 UZASADNIENIE S. B. wystąpiła ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia (przez uczestniczkę zwanego wyrokiem) Sądu Okręgowego w S. z 18 maja 2011 r., którym oddalona została jej apelacja od postanowienia Sądu Rejonowego w O. z 20 października 2010 r., uwzględniającego wniosek Z. J. o stwierdzenie zasiedzenia. Uczestniczka zarzuciła, że zaskarżone przez nią postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 172 § 1 k.c. w zw. z art. 172 § 2 k.c. oraz art. 336 k.c., a wskutek jego wydania poniosła szkodę w postaci utarty własności niezabudowanej nieruchomości w G., a także lokalu mieszkalnego nr 1 przy ul. W. nr 20 w G. wraz ze związanym z nim udziałem we współużytkowaniu wieczystym nieruchomości zabudowanej budynkiem przy ul. W. nr 20. Łączną wysokość szkody oszacowała na 40.000 zł. Zgodnie z jednoznacznym sformułowaniem art. 4241 § 1 in fine k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia dopuszczalna jest jedynie wówczas, gdy zmiana lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na skarżącym, o czym stanowi art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., stawiający skarżącemu wymaganie wykazania w skardze, że wzruszenie zaskarżonego wyroku (postanowienia co do istoty sprawy) w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Uczestniczka przyznała, że zaskarżone przez nią orzeczenie zapadło w sprawie, w której dopuszczalne było wniesienie skargi kasacyjnej. Podała nadto, że jej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z 18 maja 2011 r. i doręczenie jej odpisu tego postanowienia z uzasadnieniem został oddalony i przez wydanie tego orzeczenia utraciła możliwość złożenia skargi kasacyjnej. Za ustalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego trzeba uznać stanowisko, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wykorzystanie przez stronę przysługujących jej od
3 konkretnego orzeczenia środków prawnych, w tym środków odwoławczych zarówno zwykłych, jak i o charakterze nadzwyczajnym. Jeżeli zatem od orzeczenia sądu drugiej instancji przysługiwała stronie skarga kasacja, jak to niewątpliwie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, to stronie - co do zasady - nie przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 4241 § 1 k.p.c.). Za ustalone trzeba też uznać stanowisko (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113; z 20 kwietnia 2007 r., IV CNP 37/07, Lex nr 315545; z 16 marca 2007 r., I CNP 14/07, Lex nr 979611), że dopuszczalność wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka prawnego, jest uzależniona od kumulatywnego spełnienia obu przesłanek określonych w art. 4241 § 2 k.p.c., to jest wykazania istnienia wyjątkowego wypadku (wyjątkowych okoliczności), w rozumieniu obiektywnym, oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka. W rozpoznawanej skardze strona skarżąca nie wykazała istnienia żadnej wyjątkowej okoliczności uzasadniającej niewniesienie przez nią skargi kasacyjnej od zaskarżonego obecnie postanowienia Sądu Okręgowego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. oraz art. 108 § 1 w zw. z art. 4244, art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., przy uwzględnieniu stawek określonych w § 6 pkt 5 i § 13 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), orzeczono jak na wstępie. jw
Powiązane orzeczenia
- V CNP 53/11 2012-02-21Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona miała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, ale z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie?
- V CNP 55/11 2012-02-21Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona miała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, ale z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie?
- II BP 4/13 2013-07-16Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona miała możliwość skorzystania ze skargi kasacyjnej, ale z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie?
- V CNP 42/12 2013-02-13Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji jest dopuszczalna, jeżeli strona miała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, ale z niej nie skorzystała?
- IV CNP 17/13 2013-08-20Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona miała możliwość skorzystania ze skargi kasacyjnej, ale z niej nie skorzystała?
Powołane przepisy
art. 172 § 1 KCart. 172 § 2 KCart. 336 KCart. 4241 § 1art. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4248 § 2 KPCart. 108 § 1art. 4244art. 39821art. 391 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy