II UZ 30/11
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2011-08-02
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Halina Kiryło, Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, wszczętej przed dniem 1 lipca 2009 r., apelacja wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika bez uiszczenia opłaty podstawowej podlega odrzuceniu na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2008 r., nawet jeśli sąd pierwszej instancji wezwał do jej opłacenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że apelacja wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, która została wszczęta przed dniem 1 lipca 2009 r., podlega odrzuceniu na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2008 r., jeśli nie została opłacona. Nawet jeśli sąd pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia braków, nie sanuje to uchybienia pełnomocnika i nie wyłącza zastosowania sankcji w postaci odrzucenia apelacji.Stan faktyczny
R. N. wniósł odwołanie od decyzji ZUS, które zostało oddalone przez Sąd Okręgowy. Pełnomocnik R. N. wniósł apelację od wyroku Sądu Okręgowego bez uiszczenia wymaganej opłaty. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, wskazując na brak opłaty podstawowej. Pełnomocnik wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając błędną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że apelacja została zasadnie odrzucona.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 30/11 POSTANOWIENIE Dnia 2 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Halina Kiryło SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) w sprawie z wniosku R. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 sierpnia 2011 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 lutego 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie R. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 marca 2010 r. Uzasadnienie wyroku zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 29 grudnia 2010 r. W dniu 11 stycznia 2011 r. profesjonalny pełnomocnik ubezpieczonego będący radcą prawnym wniósł apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego bez uiszczenia wymaganej opłaty podstawowej od apelacji w kwocie 30 zł. Zarządzeniem przewodniczącego z dnia 13 stycznia 2011 r. pełnomocnik wnioskodawcy został wezwany do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji w kwocie 30 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia apelacji, którą uiścił w wyznaczonym terminie.
2 Postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił apelację, wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik wnioskodawcy obowiązany był dokonać stosownej opłaty wraz ze złożeniem środka odwoławczego, ewentualnie w terminie uprawniającym go do złożenia środka odwoławczego. Pełnomocnik skarżącego natomiast dokonał wprawdzie wpłaty w terminie zakreślonym przez Sąd Okręgowy w związku z otrzymaniem wezwania do opłacenia apelacji, to jednak po terminie do złożenia środka odwoławczego. Tym samym wniesienie w niniejszej sprawie apelacji bez uiszczenia opłaty podstawowej przez radcę prawnego skutkowało odrzuceniem apelacji z mocy art. 1302 § 3 k.p.c. Tak też winien postąpić Sąd pierwszej instancji, a skoro tego nie uczynił, błędnie wzywając pełnomocnika wnioskodawcy do uzupełnienia braków apelacji przez jej opłacenie, zobligowany do odrzucenia środka odwoławczego był Sąd drugiej instancji z mocy art. 373 k.p.c. W ocenie Sądu Apelacyjnego błędne działanie sądu pierwszej instancji, polegające na wezwaniu do uiszczenia opłaty - zamiast zastosowania sankcji w postaci odrzucenia środka odwoławczego - nie może sanować uchybienia skarżącego w zakresie opłacenia apelacji i wyłączać zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 1302 § 3 k.p.c. Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny na podstawie art. 373 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. oraz art. 1302 § 3 k.p.c. odrzucił apelację. Na powyższe postanowienie pełnomocnik ubezpieczonego Ryszarda N. wniósł zażalenie wnosząc o uchylenie przedmiotowego postanowienia. Zaskarżonemu Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. oraz art. 373 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. poprzez błędną interpretację powyższych przepisów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżonym postanowieniem zasadnie odrzucono apelację na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczęcie postępowania inicjuje wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego. Nie ulega wątpliwości, że sprawa niniejsza wszczęta została przed dniem 1 lipca 2009 r.,
3 skoro odwołanie R. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 marca 2009 r. wpłynęło do organu rentowego w dniu 20 kwietnia 2009 r. Wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło zatem przed wejściem w życie ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571). Trybunał Konstytucyjny w trzech wyrokach - z dnia 17 listopada 2008 r. sygn. SK 33/07, z dnia 28 maja 2009 r. sygn. P 87/09 oraz z dnia 14 września 2009 r. sygn. SK 47/07. uznał, że odrzucenie odpowiednio apelacji, zażalenia i zarzutów od nakazu zapłaty, które nie zostały opłacone, a wnoszone były przez profesjonalnego pełnomocnika, było dopuszczalne w świetle Konstytucji RP. Nie zachodziła zdaniem Trybunału Konstytucyjnego niezgodność art. 1302 § 3 k.p.c. z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji. Jakkolwiek zatem ustawodawca uchylił przepis art. 1302 § 3 k.p.c., to jednak w przypadkach, w których znajduje on zastosowanie (patrz w szczególności art. 8 ust. 1 ustawy z dania 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 234, poz. 1571), środki odwoławcze wnoszone przez pełnomocników a nieopłacone należycie podlegają odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II PZ 42/10 2010-12-10Czy apelacja wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, która nie została opłacona zgodnie z przepisami, podlega odrzuceniu bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeśli postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie…
- II CZ 109/09 2010-03-17Czy apelacja wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, która nie została należycie opłacona, podlega odrzuceniu na podstawie art. 1302 § 1 k.p.c. w związku z art. 370 i 373 k.p.c., czy też zastosowanie powinien znale…
- II UZ 26/06 2006-11-23Czy apelacja wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, od której nie została uiszczona opłata podstawowa w wysokości 30 zł przewidziana w art. 36 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, podlega odrzuceniu be…
- II CZ 101/10 2010-10-06Czy apelacja wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, która jest nienależycie opłacona, podlega odrzuceniu na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2009 r., jeśli postępowanie został…
- V CZ 142/12 2013-09-06Czy apelacja wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, która nie została należycie opłacona, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braków, jeśli postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ust…
Powołane przepisy
art. 1302 § 3 KPCart. 373 KPCart. 370 KPCart. 45 ust. 1art. 78art. 8 ust. 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy