III RN 100/97

Postanowienie z dnia 21 stycznia 1998 r. III RN 100/97 Po wejściu w życie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) termin do zaskarżenia uchwały organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13. poz. 74 ze zm.) liczy się także od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia albo - w wypadku nieudzielenia odpowiedzi na to wezwanie - od dnia, w którym upłynął dwumiesięczny termin przewidziany w art. 35 § 3 KPA. Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 1998 r. na posiedzeniu jawnym sprawy ze skargi Ireny C.-Z. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia 15 maja 1995 r. [...] w sprawie określenia stawek czynszu za lokale mieszkalne i uchwałę tejże Rady Miejskiej z dnia 17 czerwca 1996 r. [...] zmieniającą uchwałę w sprawie określenia stawek czynszu za lokale mieszkalne, na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich [...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administra-cyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 27 maja 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone postanowienie w części odrzucającej skargę na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia 17 czerwca 1996 r. [...] U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym rewizją nadzwyczajną Rzecznika Praw Obywatelskich posta-nowieniem z dnia 27 maja 1997 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę - 2 - Ireny C.-Z. na dwie uchwały Rady Miejskiej w B.: z dnia 15 maja 1995 r. w przedmio-cie określenia stawek czynszu za lokale mieszkalne oraz z dnia 17 czerwca 1996 r. zmieniającą uchwałę w sprawie określenia stawek czynszu za lokale mieszkalne. Sąd ten ustalił, że co do pierwszej z tych uchwał, skarżąca - stosownie do art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - wystosowała odpowiednie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu 2 kwietnia 1995. Rada Miejska w B. nie zajęła merytorycznego stanowiska pomimo poinformowania skarżącej w piśmie z dnia 29 kwietnia 1996 r., że uczyni to w ciągu 2 miesięcy. Co do drugiej uchwały, to wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało doręczone 24 lutego 1997 r. Pismem z dnia 19 marca 1997 r. poinformowano skarżącą, iż Rada zajmie się sprawą na najbliższej sesji, ale pomimo to - podobnie jak w przypadku pierwszego z wezwań skarżącej - Rada nie zajęła merytorycznego stanowiska. Rozpatrywana w sprawie skarga Ireny C.-Z. została złożona do Sądu w dniu 7 maja 1997 r. to jest - zdaniem Sądu - po upływie terminu z art. 35 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Sąd uznał, że powyższy 30 dniowy termin do wniesienia skargi stosuje się także do wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Strona mogła więc pierwszą z przedmiotowych uchwał zaskarżyć do Sądu najpóźniej do dnia 2 czerwca 1996 r. a drugą z nich do dnia 24 kwietnia 1997 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył powyższe postanowienie w części odrzucającej skargę na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia 17 czerwca 1996 r. Za-rzucił rażące naruszenie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (jednolity tekst: Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.) oraz art. 35 § 3 KPA w związku z art. 101 ust. 3 powołanej ustawy, art. 27 ust. 2 i 35 ust. 1 ustawy o NSA, a także art. 1 i art. 56 ust. 1 przepisów konstytucyjnych. Rzecznik Praw Obywatelskich powołał się na dotychczasowe orzecznictwo, w którym przyjmuje się, że termin do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy liczony jest, w wypadku nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naru-szenia prawa, od dnia w którym upłynął dwumiesięczny termin przewidziany art. 35 § 3 KPA. Jeśli zatem skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na swe wezwanie skierowane do gminy w dniu 24 lutego 1997 r. to termin 30 dni do wniesienia skargi w tej sprawie rozpoczął swój bieg w dniu 25 kwietnia 1997 r., co oznacza że wniesiona w dniu 7 maja 1997 r. skarga powinna zostać merytorycznie przez Sąd rozpoznana. Rzecznik - 3 - zauważył przy tym, że skarżąca zachowała termin do wniesienia skargi nawet gdyby początek tego terminu liczyć od dnia 14 kwietnia 1997 r., tj. od dnia w którym odbyła się sesja Rady Miejskiej, na której miało być rozpatrywane wezwanie skarżącej, o czym zawiadomiono ją w piśmie z dnia 19 marca 1997 r. Wniosek rewizji nadzwyczajnej dotyczył uchylenia postanowienia w zaskar-żonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy Naczelnemu Sądowi Administra-cyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zasadny jest zarzut rewizji nadzwyczajnej, że - wbrew ocenie prawnej wyra-żonej w zaskarżonym postanowieniu - zagadnienia terminu do zaskarżenia uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie można rozstrzygnąć wyłącznie na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zagadnienie to bowiem zostało uregulowane również w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie tery-torialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.), której regulacja jest w tym zakresie szcze-gólna i dlatego uzyskuje pierwszeństwo przed późniejszymi od niej przepisami ustawy o NSA (lex posterior generali non derogat legi priori speciali). Taki stosunek dwóch wymienionych wyżej ustaw przede wszystkim wynika z zakresu zmian, jakie ustawa o NSA wprowadziła w dotychczas obowiązujących przepisach Kodeksu pos-tępowania administracyjnego oraz ustawy o samorządzie terytorialnym. Stosownie do art. 61 pkt 3 ustawy o NSA w Kodeksie postępowania administracyjnego skreś-lony został cały jego dział VI w tym art. 216a nakazujący odpowiednio stosować przepisy tego działu "zaskarżenie decyzji do sądu administracyjnego" do skarg na uchwałę organu gminy. Z kolei według art. 62 ustawy o NSA wprowadzona zmiana w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym polega wyłącznie na dodaniu w art. 101 jego ust. 2 (a) w brzmieniu: "skargę na uchwałę, o której mowa w ust. 1 można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentu-jąc grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę". Z regulacji po-wyższej wynika wyraźnie stanowisko ustawodawcy co do aktualności normy z art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym pomimo wprowadzenia wprost do ustawy o - 4 - Naczelnym Sądzie Administracyjnym pewnych regulacji w zakresie właściwości tego Sądu w sprawach między innymi skarg na uchwały organów gminy (art. 16 ust. 1 pkt 5 i 6, art. 24 ust. 1 i ust. 3). Można stwierdzić, że pod rządem ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym zachowany został co do zasady do-tychczasowy podział zakresu unormowania warunków zaskarżenia uchwały organu gminy, pomiędzy tą ustawą a ustawą o samorządzie terytorialnym tak jak poprzednio pomiędzy działem VI Kodeksu postępowania administracyjnego a ustawą o samo-rządzie terytorialnym. W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd Najwyższy podziela stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich o zachowaniu aktualności uchwały składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1995 r., III AZP 9/95 (OSNAPiUS 1995 nr 20 poz. 243), że wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym ograni-czone jest terminem wskazanym w art. 199 § 1 KPA (obecnie w art. 35 ust. 1 ustawy o NSA) liczonym od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naru-szenia interesu prawnego lub uprawnienia, albo - w wypadku nieudzielenia odpo-wiedzi na to wezwanie - od dnia, w którym upłynął dwumiesięczny termin przewi-dziany w art.35 § 3 KPA. Uchwała ta wyraża po pierwsze - wynikający z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym nakaz uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia przed zaskarżeniem uchwały do sądu administracyjnego i po drugie - wynikające z art. 101 ust. 3 tej ustawy stosowanie w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia przepisów o terminach załatwienia spraw w postępowaniu administracyj-nym. Odnosząc powyższą ocenę prawną do przedstawionego w zaskarżonym postanowieniu i niekwestionowanego w rewizji nadzwyczajnej stanu faktycznego należy stwierdzić, że rewidujący wykazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny z rażącym naruszeniem prawa odrzucił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia 17 czerwca 1996 r, pomimo wniesienia jej z zachowaniem przewidzianego terminu. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39313 § 1 KPC, zastosowanego odpowiednio w myśl art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz. U. Nr 43, poz. 189). ========================================