I CZ 62/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-10-28

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Józef Frąckowiak, Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania zażaleniowego jest dopuszczalne, jeśli powód w uzasadnieniu koncentruje się na kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji przysługuje wyłącznie w zakresie kosztów postępowania, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Skoro powód w uzasadnieniu zażalenia koncentrował się na kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji, a nie na kosztach postępowania zażaleniowego, które były przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego, zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Powód dochodził odszkodowania od Skarbu Państwa za niewydanie decyzji administracyjnej przyznającej mu odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, powołując się na art. 417[1] § 3 k.c. W trakcie postępowania cywilnego została wydana decyzja administracyjna przyznająca mu odszkodowanie. Powód cofnął pozew, a następnie wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania zażaleniowego, zarzucając naruszenie przepisów k.c. i k.p.c. oraz koncentrując się w uzasadnieniu na kosztach postępowania przed I instancją.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda i zasądził od niego koszty postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 62/11 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa L. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy i Miastu Stołecznemu Warszawie o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 października 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie zawarte w punkcie 3 postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2011 r., 1) oddala zażalenie 2) zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz Miasta Stołecznego Warszawy po 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Powód, w zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2011 r., zarzucając naruszenie art. 4171 § 3 k.c. oraz art. 98 § 1 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt 3 i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach procesu za I instancję oraz o kosztach postępowania zażaleniowego. W odpowiedzi na zażalenie zarówno pozwany Skarb Państwa jak i Miasto Stołeczne Warszawa wnieśli o oddalenie zażalenia oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafnie, w odpowiedzi na zażalenie pozwany Skarb Państwa podnosi, że skutecznie powód mógł wnieść zażalenie tylko na postanowienie co do kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Apelacyjnym, gdyż tylko o tych kosztach Sąd Apelacyjny orzekł po raz pierwszy, zaś uzasadnienie w istocie koncentruje się na kosztach postępowania przed I instancją, o których w postępowaniu apelacyjnym orzeczono już w II instancji. Powód, który dostrzega to, że zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, gdyż skarży tylko pkt 3 postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2011 r., koncentruje się w uzasadnieniu na kosztach, o których orzeczono już w I instancji. Już z tego względu zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z pozwu i uzasadnienia zażalenia, powód dochodził odszkodowania przed sądem cywilnym za szkodę spowodowaną niewydaniem decyzji administracyjnej przyznającej mu odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Jako podstawę tak sformułowanego roszczenia wskazał art. 4171 § 3 k.c. oraz art. 77 i 21 Konstytucji RP. Niezależnie od sprawy cywilnej powód prowadził długoletnie postępowania administracyjne, które doprowadziło do przyznania mu w tym trybie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, decyzją Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 maja 2010 r. 3 W tej sytuacji powód w dniu 27 września 2010 r., cofnął powództwo i zrzekł się dochodzonego pozwem roszczenia. Zgodnie z art. 4171 § 3 k.c. powód, na podstawie tego przepisu, może dochodzić odszkodowania za niewydanie decyzji. Skoro decyzja o odszkodowaniu została wydana, to brak podstaw dla dochodzenia odszkodowania na podstawie tego przepisu. Wbrew odmiennej opinii powoda, fakt przyznania odszkodowania na podstawie decyzji administracyjnej nie jest równoznaczny ze spełnieniem odszkodowania, o którym mowa w art. 4171 § 3 k.c. Jeżeli powód, nie czekając na zakończenie postępowania administracyjnego, które jest jedynie właściwe, do orzekania o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, wszczął postępowanie cywilne o odszkodowanie za niewydanie stosownej decyzji administracyjnej, to obciążają go skutki cofnięcia pozwu w tym postępowaniu. To bowiem nie pozwani wywołali potrzebę wytoczenia powództwa o odszkodowanie, lecz sam powód uznał, że nie będzie czekał na wynik postępowania administracyjnego, a wystąpi także z pozwem, w którym domagał się będzie odszkodowania za niewydanie takiej decyzji. Jeżeli w trakcie toczącego się procesu stosowna decyzja administracyjna została jednak wydana, to niewątpliwie odpadła podstawa prawna do żądania odszkodowania za jej niewydanie, gdyż przesłanką takiego odszkodowania jest niewydanie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji powód cofając powództwo powinien jednak ponieść koszty wszczętego procesu, bo to on niepotrzebnie go rozpoczął przed ukończeniem postępowania administracyjnego. Skoro bowiem w trakcie procesu cywilnego o odszkodawnie za niewydanie decyzji administracyjnej, toczyło się postępowanie administracyjne, to sąd nie mógł orzekać o odszkodowaniu za niewydanie stosownej decyzji administracyjnej. W takiej sytuacji wystąpienie z powództwem na podstawie art. 4171 § 3 k.c. było przedwczesne i niepotrzebne. Trafnie Sąd Apelacyjny uznał wobec tego, że skutki cofnięcia pozwu obciążać powinny powoda, który bez potrzeby wszczął proces. Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie § 12 ust. 2 pkt 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 4 udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4171 § 3 KCart. 98 § 1 KPCart. 3941 § 1 pkt 2 KPCart. 77art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 11 ust. 3§ 3§ 1§ 1 pkt 2§ 12 ust. 2§ 6

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy