V KK 612/19

Sygn. akt V KK 612/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Michał Laskowski Protokolant Ewa Sokołowska w sprawie M. P. skazanego z art. 279 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 lutego 2020 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 23 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII K (...) uchyla wyrok w zaskarżonym zakresie, tj. co do orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności (pkt III wyroku) oraz zaliczenia na jej poczet okresu zatrzymania (pkt XI wyroku) i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2019 r. w sprawie sygn. akt VII K (...) Sąd Rejonowy w O. skazał M. P. za ciąg przestępstw z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 279 2 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 276 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. – przy zastosowaniu art. 37b k.k. – na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności oraz karę jednego roku ograniczenia wolności, zobowiązując oskarżonego do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na wskazany cel społeczny w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Ponadto, za czyn opisany w pkt 7 wyroku skazał oskarżonego na podstawie art. 178a § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 37b k.k. na kare 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz 6 miesięcy ograniczenia wolności, zobowiązując oskarżonego do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na wskazany cel społeczny w wymiarze 30 godzin miesięcznie. W punkcie III wyroku – na podstawie art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. oraz art. 87 § 2 k.k. – orzekł karę łączną 7 miesięcy pozbawienia wolności oraz 2 lat ograniczenia wolności, zobowiązując oskarżonego do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na wskazany cel społeczny w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Na poczet kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania (pkt VIII wyroku). Wyrok ten zawiera także inne rozstrzygnięcia. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się 30 kwietnia 2019 r. Kasację od tego wyroku wniósł rzecznik Praw Obywatelskich. Zaskarżając wyrok na korzyść skazanego w części dotyczącej kary łącznej pozbawienia wolności, zarzucił mu: „rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, to jest art. 87 § 2 k.k., polegające na orzeczeniu wobec M. P. w pkt III wyroku, na podstawie art. 87 § 1 k.k., kary łącznej w wymiarze 7 miesięcy pozbawienia wolności, w sytuacji, gdy wskazany wyżej przepis dopuszcza orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności i ograniczenia wolności wyłącznie w przypadku orzeczenia jej w rozmiarze nieprzekraczającym 6 miesięcy”. Podnosząc taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej uwzględnienie w trybie z art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma skarżący, że orzekając kare łączną pozbawienia wolności w wymiarze 7 miesięcy Sąd Rejonowy w O. rażąco naruszył przepis art. 87 § 2 k.k. Przepis ten pozwala bowiem na orzeczenie kary łącznej 3 wobec kar sekwencyjnych, tj. kar orzeczonych na podstawie art. 37 b k.k. Warunkiem połączenia tych kar, tj. kary pozbawienia wolności oraz kary ograniczenia wolności jest to, by kara łączna pozbawienia wolności nie przekroczyła 6 miesięcy, zaś kara ograniczenia wolności 2 lat. Tymczasem, jako karę łączną pozbawienia wolności sąd a quo orzekł karę 7 miesięcy pozbawienia wolności. W tym układzie konieczne było uchylenie wyroku w zaskarżonej części, tj. w zakresie orzeczenia w pkt III wyroku o karze łącznej pozbawienia wolności, a także zawartego w pkt XI wyroku orzeczenia akcesoryjnego, tj. zaliczenia okresu zatrzymania na poczet kary łącznej pozbawienia wolności, i przekazanie w tej części sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.. Nadmienić trzeba jedynie, że już wcześniej wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt V KK 420/19, uchylono wadliwe rozstrzygnięcie – zawarte w tym samym wyroku - co do łącznej kary ograniczenia wolności. Z tych powodów orzeczono jak w wyroku.