I CNP 108/22

Izba Cywilna2022-08-19

Skład orzekający: Maciej Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji jest dopuszczalna, gdy istniała możliwość jego zmiany lub uchylenia w drodze skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem subsydiarnym, który może być zastosowany jedynie wtedy, gdy zmiana lub uchylenie prawomocnego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Jeżeli od wyroku sądu drugiej instancji przysługiwała skarga kasacyjna, a tym samym istniała możliwość jego uchylenia lub zmiany, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Pozwani wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawie o zapłatę. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym. Sprawa dotyczyła wyroku, od którego przysługiwała skarga kasacyjna.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CNP 108/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Kowalski w sprawie z powództwa J. C. przeciwko J. W., M. T. – W. o nakazanie, ewentualnie ustnanowienie służebności, ewentualnie zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 sierpnia 2022 r., na skutek skargi pozwanych J. W. i M. T. – W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 listopada 2019 r., sygn. akt II Ca […], II Cz […], odrzuca skargę. UZASADNIENIE W związku ze skargą pozwanych o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z 19 listopada 2019 r. w sprawie z powództwa J. C. przeciwko J. W. i M. T.-W. o zapłatę zważyć należy, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem ma charakter 2 subsydiarny, co wiąże się z założeniem, że odpowiedzialność Skarbu Państwa w związku z wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia sądu stanowi ultima ratio, która może aktualizować się tylko wtedy, gdy strona uczyni wszystko, co możliwe aby nie dopuścić do powstania szkody, co w szczególności odnosi się do skorzystania z wszystkich prawem przewidzianych środków prawnych, mogących wyeliminować z obrotu prawnego wadliwe orzeczenie (postanowienie SN z 27 sierpnia 2020 r., IV CNP 25/19). Przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem jest niemożność zmiany lub uchylenia orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych (zarówno w chwili orzekania co do skargi, jak i w przeszłości). W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd o dopuszczalności skargi kasacyjnej od wyroku orzekającego o roszczeniu windykacyjnym jak i negatoryjnym , niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, jeżeli w wyroku tym sąd przeprowadził rozgraniczenie na podstawie art. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 20 lipca 2012 r. II CZ 85/12; z 30-04-1997 r., III CKN 43/97, z 5 lutego 2002 r, II CZ 147/01 z 28 stycznia 2009 r., IV CNP 114/08). Sprawa niniejsza jest sprawą tego rodzaju. Od wyroku Sądu Okręgowego w K. z 19 listopada 2019 r. przysługiwała zatem skarga kasacyjna i istniała możliwość jego uchylenia lub zmiany. Dlatego też skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jako niedopuszczalną należało odrzucić (art. 4248 § 2 k.p.c.). [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 1 KPCart. 36art. 4248 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy