V CZ 116/10

PostanowienieIzba Cywilna2011-03-23

Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Jan Górowski, Hubert Wrzeszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie odpisu postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych jest wystarczające do rozpoczęcia biegu terminu do opłacenia apelacji, gdy strona jest profesjonalnie zastępowana?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku profesjonalnego zastępstwa prawnego, doręczenie odpisu postanowienia sądu odwoławczego oddalającego zażalenie na postanowienie o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych jest wystarczające do rozpoczęcia biegu tygodniowego terminu do opłacenia apelacji. Zmiany legislacyjne wprowadzone ustawą nowelizującą z dnia 17 grudnia 2009 r. (obowiązującą od 19 kwietnia 2010 r.) potwierdzają tę interpretację, usprawniając postępowanie i nie utrudniając realizacji uprawnień procesowych stron profesjonalnie zastępowanych.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła apelację, a jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został częściowo uwzględniony przez Sąd Apelacyjny. Odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego został doręczony pełnomocnikowi pozwanej, jednak opłata apelacyjna została uiszczona po terminie. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, a Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające apelację z powodu nieopłacenia jej w terminie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 116/10 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa Jacka R. przeciwko B. Polska Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 października 2010 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie W apelacji strony pozwanej został zamieszczony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek, ale – w następstwie zażalenie – Sąd Apelacyjny zwolnił pozwaną od opłaty apelacyjnej w części przewyższającej kwotę 2 000 zł, a w pozostałym zakresie zażalenie oddalił. Odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego z 21 lipca 2010 r. doręczono pełnomocnikowi pozwanej w dniu 27 lipca 2010 r., natomiast opłata apelacyjna (2 000 zł) uiszczona została w dniu 4 sierpnia 2010 r. Postanowieniem z dnia 20 października 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację wobec nieopłacenia jej w terminie (art. 373 k.p.c.). W zażaleniu strona pozwana wniosła o uchylenie tego postanowienia, powołując się na naruszenie art. 373 k.p.c. oraz art. 101 i 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W zażaleniu został wyeksponowany pogląd, iż wezwanie do uiszczenia należnej opłaty od pisma procesowego nie może być zastąpione doręczeniem stronie samego odpisu postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych. Pogląd ten istotnie dominował w judykaturze i piśmiennictwie, ale stracił aktualność w następstwie zmian legislacyjnych wprowadzonych ustawą nowelizującą z dnia 17 grudnia 2009 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45), która weszła w życie z dniem 19 kwietnia 2010 r. i miała zastosowanie w rozpoznanej sprawie. Sąd Apelacyjny trafnie powołał się zatem na przepis art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 398 ze zm.; dalej: u.k.s.c.), z którego wynika, że tygodniowy termin do opłacenia pisma procesowego biegnie – w wypadku złożenia przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych – od daty doręczenia postanowienia odmownego wydanego na posiedzeniu niejawnym, a w razie zażalenia – od doręczenia postanowienia sądu odwoławczego wydanego na posiedzeniu niejawnym, oddalającego zażalenie. Obowiązująca od 19 kwietnia 2010 r. regulacja 3 jest funkcjonalna, ponieważ usprawnia postępowanie sądowe, a jednocześnie nie utrudnia stronom realizacji ich uprawnień procesowych, ponieważ art. 112 ust. 3 u.k.s.c. obowiązuje tylko przy profesjonalnym zastępstwie prawnym. Prawomocne oddalenie wniosku od kosztów sądowych (w całości lub w części) stanowi kompetentną informację dla profesjonalnego pełnomocnika, jaką opłatę sądową obowiązany jest uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Sugestie o nieobowiązywaniu art. 112 ust. 3 u.k.s.c. przy częściowym zwolnieniu od kosztów jest sprzeczna celem tego przepisu i w istocie wyraża nieufność do kompetencji profesjonalistów, nie może być zatem uwzględniona. Jest bezsporne, że termin do uiszczenia opłaty apelacyjnej, liczony od daty doręczenia pełnomocnikowi pozwanej odpisu postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 21 lipca 2010 r., upłynął w dniu 3 sierpnia 2010 r., natomiast opłatę uiszczono w dniu 4 sierpnia 2010 r. Sąd Apelacyjny zobowiązany był zatem do odrzucenia apelacji na podstawie art. 373 k.p.c. Należało w konsekwencji zażalenie oddalić (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 373 KPCart. 101art. 112 ust. 3art. 112 ust. 3art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy