V KK 129/17

Sygn. akt V KK 129/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Henryk Gradzik SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wełpa Sąd Najwyższy po rozpoznaniu, na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 25 maja 2017 roku, sprawy W.L. skazanego z art. 278 § 1 k.k., z powodu kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 12 września 2016 r., sygn. akt II K …/16, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w [...] do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w [...], wyrokiem z dnia 12 września 2016 roku, uznał W.L. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. i na podstawie tego przepisu w zw. z art. 37a k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności. Powyższy wyrok uprawomocnił się 19 września 2016 roku. 2 Kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny – Minister Sprawiedliwości. Skarżący w nadzwyczajnym środku zaskarżenia podniósł ,,rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku prokuratora i wydaniu na posiedzeniu w dniu 12 września 2016 roku wyroku skazującego za czyn z art. 278 § 1 k.k. w sytuacji, gdy z rażącym naruszeniem art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i w postępowaniu jurysdykcyjnym przed Sądem Rejonowym w [...], pomimo zachodzących uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności W.L. w chwili popełnienia czynu, jak też wątpliwości, czy jego stan zdrowia psychicznego pozwala na jego udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny, postępowanie toczyło bez udziału obrońcy, które to uchybienie stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.” W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w [...]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja okazała się oczywiście zasadna i zasługiwała na uwzględnienie z powodu rażącego i mogącego mieć istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa procesowego, tj. art. 343 § 7 k.p.k. i art. 335 § 1 k.p.k. Nie było natomiast podstaw do uznania, że zaistniała wskazana przez skarżącego bezwzględna przyczyna odwoławcza. Należy stwierdzić, że procedujący Sąd dysponował sygnałem wskazującym na istnienie wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, bowiem przy przesłuchaniu w postępowaniu przygotowawczym oskarżony oświadczył, że leczy się psychiatrycznie na depresję. Istnienie wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego W.L. potwierdził przesłany Sądowi Rejonowemu w [...] wniosek kuratora zawodowego z dnia 19 października 2016 roku o zawieszenie postępowania wykonawczego, w którym podał, że wobec W. L. nie można wykonywać kary ograniczenia wolności w postaci nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne ze względu na to, że jest on całkowicie niezdolny do pracy i cierpi na szereg chorób psychicznych. 3 Sąd I instancji niezasadnie zatem uwzględnił wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionej ze stronami kary bez przeprowadzenia rozprawy, nie wyjaśniając, czy w ogóle może on ponosić odpowiedzialność karną z uwagi na zakłócenie czynności psychicznych. Z tych względów przyjęcie przez Sąd, że wina oskarżonego nie budzi wątpliwości, co jest jednym z warunków wydania na posiedzeniu wyroku w trybie art. 335 § 1 k.p.k., było bezpodstawne. Stwierdzić jednocześnie należy, że ujawniły się okoliczności, o których mowa w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., rodzące obowiązek udziału obrońcy w postępowaniu. Stosownie do treści art. 343 § 7 k.p.k., biorąc pod uwagę stan prawny w chwili orzekania, tj. w dniu 12 września 2016 roku, Sąd zobowiązany był zwrócić sprawę oskarżycielowi publicznemu. Dodać można, że w niniejszej sprawie nie było mowy o modyfikacji wniosku przez prokuratora, skoro zachodziły wątpliwości, co do winy sprawcy (art. 31 k.k.) W niniejszej sprawie trudno natomiast było przyjąć wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., skoro uprawniony organ procesowy nie powziął – choć powinien - wątpliwości, o których mowa w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. W ponownym postępowaniu konieczne zatem będzie, wobec niespełnienia jednej z przesłanek z art. 335 § 1 k.p.k., zwrócenie sprawy prokuratorowi, w trybie art. 343 § 7 k.p.k. kc