II CZ 185/12
PostanowienieIzba Cywilna2013-02-14
Skład orzekający: Anna Kozłowska, Hubert Wrzeszcz, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, które ogranicza się do przytoczenia przepisów prawa, jest wystarczające, jeśli strona wniosła o nieobciążanie jej kosztami na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Postanowienie o kosztach procesu, stosownie do art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c., powinno zawierać nie tylko przytoczenie przepisów prawa, ale także wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają one zastosowanie i jak wpływają na rozstrzygnięcie. Brak takiego wyjaśnienia, zwłaszcza gdy strona domagała się zastosowania art. 102 k.p.c., czyni uzasadnienie niewystarczającym.Stan faktyczny
Powódka zaskarżyła postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, domagając się nieobciążania jej kosztami na podstawie art. 102 k.p.c. z uwagi na jej trudną sytuację życiową i majątkową. Sąd Apelacyjny zasądził koszty od powódki, ograniczając uzasadnienie do przytoczenia art. 98 i 100 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie to jest niewystarczające, ponieważ nie wyjaśnia, dlaczego nie zastosowano art. 102 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o kosztach i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 185/12 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa B. F. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie Z. w [..] i in. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lutego 2013 r., zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt. VI wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 listopada 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie
2 Postanowieniem zamieszczonym w punkcie szóstym wyroku z dnia 29 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny zasądził do powódki na rzecz każdego z pozwanych po 5 400 zł kosztów postępowania odwoławczego. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że powódka w apelacji zaskarżyła także postanowienie o kosztach procesu. Kwestionując nałożony na nią obowiązek zwrotu wszystkich kosztów pozwanym Skarbowi Państwa i „Energa-Operatorowi” sp. z. o.o. w S. na podstawie art. 98 k.p.c., a pozwanej „Energa-Operatorowi” S.A. w G. na podstawie art. 100 k.p.c. (powództwo zostało uwzględnione w nieznacznej części), wniosła o nieobciążanie jej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd odwoławczy podzielił rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji. Nie wyjaśnił jednak, dlaczego nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. Motywy orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego zostały ograniczone do przytoczenia art. 98 i art. 100 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie o kosztach postępowania odwoławczego pełnomocnik powódki wniósł o jego zmianę i nieobciążenie powódki kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. Zarzucił, że charakter dochodzonego roszczenia, subiektywne przekonanie powódki o zasadności roszczenia i jej sytuacja życiowa i majątkowa (jest bezrobotna, cierpi na wiele schorzeń) uzasadniają przyjęcie, iż zachodzi w rozumieniu art. 102 k.p.c. wypadek szczególnie uzasadniony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że postanowienie o kosztach procesu, do którego – zgodnie z art. 361 k.p.c. – stosuje się odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c., powinno zawierać nie tylko przytoczenie stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisów prawa, ale także wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy prawa i w jaki sposób wpływają one na rozstrzygnięcie. Nie jest bowiem rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie motywów, jakimi kierował się sąd orzekając o kosztach procesu, niezbędnych do oceny zasadności zażalenia. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r. V CZ 7/10, OSNC-ZD 2010, nr 4, poz. 104). W literaturze i w orzecznictwie wyjaśniono również, że
3 zastosowanie art. 102 k.p.c. nie wymaga wniosku przegrywającego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2011 r., V CZ 15/11, niepubl.). Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odpowiada przedstawionym wyżej wymaganiom. Ograniczenie motywów jedynie do przytoczenia stanowiących podstawę prawna rozstrzygnięcia przepisów prawa nie pozwala odeprzeć zarzutu skarżącej, że Sąd nie rozważył możliwości oparcia rozstrzygnięcia o kosztach na podstawie art. 102 k.p.c. Uzasadnienie nie zawiera argumentów - mimo, że powódka domagała się na etapie postępowania odwoławczego nieobciążania jej kosztami procesu - przemawiających zdaniem Sądu przeciwko zastosowaniu art. 102 k.p.c. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz 108 § 2 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.). db
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 96/11 2011-11-23Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu ograniczone do przytoczenia podstawy prawnej, bez wskazania okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c., odpowiada wymaganiom prawa procesowego?
- IV CZ 70/12 2012-10-12Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, które nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i motywów, jakimi kierował się sąd, odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c.?
- IV CZ 140/10 2011-04-07Czy uzasadnienie postanowienia o nieobciążeniu strony kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. ograniczone jedynie do sytuacji majątkowej strony i charakteru sprawy jest wystarczające?
- III CZ 30/13 2013-10-10Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, oparte na art. 98 k.p.c. oraz przepisach rozporządzenia o kosztach adwokackich, spełnia wymogi art. 328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c. w sytuacji, gdy strona przegrała spra…
- V CZ 32/13 2013-08-28Czy postanowienie o kosztach procesu, które nie zawiera szczegółowego wyliczenia kosztów i wyczerpującej podstawy prawnej, odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c…
Powołane przepisy
art. 98 KPCart. 100 KPCart. 102 KPCart. 98art. 361 KPCart. 328 § 2 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPCart. 3941 § 3art. 39821 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy