III KK 324/20

WyrokIzba Karna2020-12-02

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Piotr Mirek, Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego może być orzeczone wobec sprawcy, który był wcześniej karany za umyślne przestępstwo, nawet jeśli sąd rozpoznający sprawę nie posiadał tej informacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że warunkowe umorzenie postępowania na podstawie art. 66 § 1 k.k. może być orzeczone wyłącznie wobec sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne. Przesłanka ta ma charakter bezwzględny i jest niezależna od wiedzy sądu o karalności sprawcy. Skoro oskarżona była wcześniej skazana za umyślne przestępstwa, warunek ten nie został spełniony, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej B. K. za czyn z art. 270 § 1 k.k., orzekając świadczenie pieniężne. Oskarżona była wcześniej karana za umyślne przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., o czym sąd pierwszej instancji nie wiedział, dysponując nieaktualnymi danymi o karalności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 66 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 324/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) SSN Igor Zgoliński Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie B. K. oskarżonej z art. 270 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 2 grudnia 2020 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w I. z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II K (...), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w I. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w I., wyrokiem z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt K […], uznał oskarżoną B. K. za sprawcę zarzucanego jej czynu z art. 270 § 1 k.k. i przyjmując, że wina oskarżanej i społeczna szkodliwość jej czynu nie są znaczne, a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, na podstawie art. 66 § 1 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k. umorzył warunkowo postępowanie karne przeciwko B. K. na 2 okres roku próby. Na podstawie art. 67 § 3 k.k. i art. 39 pkt 7 k.k. orzekł wobec oskarżonej świadczenie pieniężne w wysokości 500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się z dniem 29 stycznia 2020 r. Kasację od tego wyroku wniósł na niekorzyść oskarżonej Prokurator Generalny. Zaskarżając go w całości zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., polegające na warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko B. K., pomimo braku określonej w tym przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne, gdyż oskarżona była już wcześniej karana za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w I. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Kasacja jest zasadna, gdyż ma rację Prokurator Generalny, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego, opisanym w zarzucie kasacji. Z treści przepisu art. 66 § 1 k.k. wynika jednoznacznie, iż z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania może skorzystać wyłącznie sprawca niekarny za przestępstwo umyślne. Podkreślić przy tym trzeba, że przesłanka ta ma charakter bezwzględny i uzależnia orzekanie o warunkowym umorzeniu postępowania od ustalenia, że w chwili wyrokowania sprawca nie jest karany za jakiekolwiek przestępstwo umyślne, niezależnie od jego podobieństwa do czynu będącego przedmiotem postępowania i rodzaju wymierzonej uprzednio kary. Lektura akt niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości, że oskarżona tego wymogu nie spełniała. Wyrokiem Sądu Rejonowego w I. z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II K (...), B. K. została skazana za umyślne przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., które popełniła w dniach 8 i 11 lipca 2013 r. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 13 grudnia 2019 r. (k. 62, 64). W chwili wyrokowania przez Sąd Rejonowy oskarżona nie posiadała zatem statusu sprawcy wymienionego w art. 66 § 1 k.k. 3 Niczego w tej kwestii nie zmienia to, że wydając zaskarżony wyrok, Sąd Rejonowy w I. dysponował danymi o karalności, z których wynikało, że oskarżona nie była karana. Warunek braku karalności za przestępstwo umyślne ma charakter obiektywny i konieczność jego spełnienia nie jest zależna od wiedzy sądu rozpoznającego sprawę. Stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na treść orzeczenia Sądu Rejonowego, gdyż skutkowało bezpodstawnym zastosowaniem instytucji warunkowego umorzenia postępowania. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w I. do ponownego rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 270 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 66 § 1 KKart. 67 § 1 KKart. 67 § 3 KKart. 39 pkt 7 KKart. 286 § 1 KK§ 1§ 5§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy