I CZ 34/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-07-16
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Iwona Koper, Marek Sychowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych w całości od skargi kasacyjnej jest dopuszczalne, a jeśli nie, to czy jego wniesienie wpływa na bieg terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Wniesienie przez stronę niedopuszczalnego zażalenia nie wpływa na bieg terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w tym obowiązku uiszczenia opłaty. Nieopłacona skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną, od której została częściowo zwolniona od opłat. Sąd Okręgowy odrzucił jej zażalenie na postanowienie o częściowym oddaleniu wniosku o zwolnienie od opłat. Następnie Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty. Powódka wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które zostało rozpoznane przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i nie obciążył powódki kosztami postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 34/09 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Marek Sychowicz w sprawie z powództwa M. Ś. przeciwko „PZ C. Polska” S.A. i Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lipca 2009 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 listopada 2008 r., 1) oddala zażalenie; 2) nie obciąża powódki kosztami postępowania zażaleniowego na rzecz strony pozwanej.
2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 8 lipca 2008 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację powódki M. Ś. od wyroku Sądu Rejonowego w W. Postanowieniem z dnia 17 października 2008 r. Sąd ten zwolnił powódkę z obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej od powyższego wyroku częściowo, tj. ponad kwotę 1000 zł, oddalając wniosek w pozostałej części, a następnie postanowieniem z dnia 21 listopada 2008 r. odrzucił zażalenie powódki na to postanowienie. Nieopłacona skarga kasacyjna powódki została odrzucona na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. postanowieniem z dnia 21 listopada 2008 r. W jego uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że wniesienie przez powódkę zażalenia na postanowienie z dnia 17 października 2008 r. w przedmiocie częściowego zwolnienia od uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej nie wpłynęło na bieg terminu do uzupełnienia jej braków formalnych. Postanowienie to nie podlegało zaskarżeniu (art. 3941 § 1 do 3 k.p.c.) i nie wymagało uzasadnienia, podlegało natomiast natychmiastowemu wykonaniu. W zażaleniu, którego zakresem objęte zostało powyższe postanowienie oraz postanowienie o odrzuceniu zażalenia powódki na postanowienie o częściowym oddaleniu wniosku o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 394 § 1 k.p.c. w zw. z art. 102 i art. 101 u.k.s.c. przez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż od postanowienia dotyczącego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości nie przysługuje zażalenie, a przez to powódka była zobowiązana uiścić opłatę sądowa w wysokości 1000 zł od skargi kasacyjnej bez rozpoznania w/w zażalenia. Nadto podnosiła, że brak uzasadnienia do zaskarżonego postanowienia odrzucającego zażalenie powódki jako niedopuszczalne uniemożliwia ustosunkowanie się do motywów jego wydania. Wnosiła o uchylenie obu postanowień i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
3 Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2009 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych jako niedopuszczalne. Postanowienie to zaskarżyła zażaleniem powódka, które odrzucone zostało przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 11 lutego 2009 r. Przedmiotem rozpoznania pozostaje obecnie przedstawione Sądowi Najwyższemu przez Sąd Okręgowy zażalenie powódki na postanowienie z dnia 21 listopada 2008 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zażalenie jest nieuzasadnione. W sprawie niewątpliwy jest fakt nieuiszczenia przez powódkę opłaty od skargi kasacyjnej, którego skarżąca nie kwestionuje w zażaleniu. Jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy, na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (post. SN z dnia 28 września 1999 r., II CK 98/99, nie publ.). Zaskarżenie przez powódkę postanowienia o częściowej odmowie zwolnienia od opłaty należnej od skargi kasacyjnej niedopuszczalnym z mocy ustawy zażaleniem nie miało wpływu na bieg terminu do jej uiszczenia, który upłynął bezskutecznie. Nieopłacona skarga podlegała więc odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy może przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia należnej od niej opłaty, badać zasadność odmowy zwolnienia od niej, jednak może to uczynić tylko na wniosek skarżącego zawarty w zażaleniu (art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 380 k.p.c.). Wniosku takiego nie zawiera rozpoznawane zażalenie, zaś samo zawarte w nim twierdzenie o bezzasadności odmowy zwolnienia powódki od tej opłaty nie może wywołać skutku określonego w art. 380 k.p.c. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu stosownie do art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. md
Powiązane orzeczenia
- III PZ 4/19 2019-07-04Czy niedopuszczalne zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych przerywa bieg terminu do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej?
- V CZ 9/11 2011-03-23Czy postanowienie sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego?
- II CZ 128/05 2006-01-12Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, gdy wcześniej wydano postanowienie o częściowym zwolnieniu od kosztów, jest dopuszczalne?
- V CZ 36/13 2013-08-28Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną jako nieopłaconą jest dopuszczalne, gdy dotyczy ono również postanowienia odmawiającego częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
- II CZ 52/07 2007-08-10Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przerywa bieg terminu do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3941 § 1art. 394 § 1 KPCart. 102art. 101art. 39821 KPCart. 380 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 391 § 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy