I CZ 17/19

Sygn. akt I CZ 17/19 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej "(…)" w upadłości z siedzibą w W. przeciwko M. S. i Fundacji Z. z siedzibą w Z. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 marca 2019 r., zażalenia strony powodowej na wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt V ACa (…), uchyla zaskarżony wyrok i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – 2 Kredytowej „(…)” w upadłości z siedzibą w W. przeciwko M. S. i Fundacji Z. z siedzibą w G. uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie począwszy od 22 grudnia 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. Zażalenie na to postanowienie wniosła strona powodowa, która zarzuciła naruszenie art. 379 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 86 i 87 k.p.c. co doprowadziło do nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji oraz art. 378 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że zachodzą przesłanki pozwalające na rozpoznanie sprawy na rzecz współuczestnika, który wyroku nie zaskarżył. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zażalenie jest zasadne. Apelację w niniejszej sprawie skutecznie wniosła tylko pozwana Fundacja Z., gdyż apelacja pozwanego M. S. została odrzucona postanowieniem z dnia 25 października 2017 r. Sąd Apelacyjny odwołując się do art. 378 § 2 k.p.c. uwzględnił apelację także na rzecz pozwanego M. S. uznając, że przed sądem pierwszej instancji doszło do nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c. wobec wadliwej reprezentacji pozwanego M. S. przez pełnomocnika W. K. Trafny jest zarzut naruszenia art. 379 pkt 2 k.p.c. Po pierwsze w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym doszło do nieważności postępowania, gdyż dopuszczono do udziału w imieniu pozwanego M. S. na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. K. S. działającego jako przedstawiciela organu Fundacji Z. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego Fundacji przez M. S. W kodeksie postępowania cywilnego nie istnieje zaś możliwość umocowania w charakterze pełnomocnika osoby prawnej. Co prawda pozwana Fundacja w piśmie z dnia 26 lutego 2018 r. (k. 586) wskazała, że na podstawie art. 8 w zw. z art. 61 § 1 k.p.c. reprezentuje pozwanego M. S. jako organizacja pozarządowa. Z art. 8 i art. 61 k.p.c. wynika jedynie możliwość wszczęcia postępowania przez organizację pozarządową lub wzięcie udziału w toczącym się postępowaniu w charakterze interwenienta ubocznego (art. 62 § 2 k.p.c.). W sprawach związanych z ochroną praw konsumentów pełnomocnikiem może być przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należy ochrona konsumentów (art. 87 § 5 k.p.c.). Jak widać brak 3 przepisu, który upoważniałby do działania w charakterze pełnomocnika samą organizację pozarządową. Umocowanie zatem Fundacji Z. przez pozwanego M. S. w charakterze pełnomocnika nie mogło być skuteczne i doprowadziło do tego, że postępowanie z udziałem K. S. działającego w imieniu Fundacji za pozwanego M. S. było dotknięte nieważnością na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c. Ponadto należy wskazać, że także udział w rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. K. S. występującego za Fundację Z. był wadliwy, skoro uprawnienie do reprezentowania Fundacji wywodził tylko z tego, że jest mężem M. S. - prezesa Fundacji i od niej też uzyskał pełnomocnictwo (k. 599 i 598). Art. 87 § 1 k.p.c. wskazuje zaś, że pełnomocnikiem procesowym może być małżonek strony, a nie małżonek osoby wchodzącej w skład organu osoby prawnej, która jest stroną procesu. Wobec stwierdzenia nieważności postępowania przed Sądem drugiej, przedwczesne jest rozważenie pozostałych zarzutów zażalenia. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). aj