V KK 500/17
WyrokIzba Karna2018-02-20
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie zaskarżyła orzeczenia sądu pierwszej instancji, może wnieść kasację od orzeczenia sądu odwoławczego, jeżeli orzeczenie sądu pierwszej instancji zostało zmienione na jej niekorzyść, a zarzuty kasacji dotyczą kwestii nieobjętych zaskarżeniem przez prokuratora?Ratio decidendi
Kasacja strony, która nie zaskarżyła orzeczenia sądu pierwszej instancji, jest niedopuszczalna, jeżeli orzeczenie to zostało zmienione przez sąd odwoławczy na jej niekorzyść, a zarzuty kasacji dotyczą kwestii nieobjętych zakresem zaskarżenia przez prokuratora. Ograniczenie to nie dotyczy uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. W analizowanej sprawie sąd odwoławczy zmienił wyrok sądu pierwszej instancji na niekorzyść skazanej jedynie w zakresie warunkowego zawieszenia wykonania kary i dozoru kuratora, a kasacja obrońcy dotyczyła kwestii sprawstwa, które nie było przedmiotem kontroli odwoławczej.Stan faktyczny
Sąd pierwszej instancji wydał wyrok skazujący S. P. z warunkowym zawieszeniem wykonania kary. Prokurator zaskarżył ten wyrok w części dotyczącej kary pozbawienia wolności na niekorzyść skazanej. Sąd odwoławczy, rozpoznając apelację prokuratora, zmienił wyrok sądu pierwszej instancji na niekorzyść skazanej, uchylając orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej i o oddaniu jej pod dozór kuratora. Obrońca skazanej wniósł kasację, zarzucając obrazę przepisów postępowania i rażącą surowość kary. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanej bez rozpoznania jako niedopuszczalną z mocy prawa i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 500/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie skazanej S. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 20 lutego 2018 r. kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt IV Ka […] zmieniającego częściowo wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 16 stycznia 2017 r., sygn. akt II K […] na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. z zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 520 § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. pozostawić kasację obrońcy skazanej S. P. bez rozpoznania, jako niedopuszczalną z mocy prawa; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazaną. UZASADNIENIE Wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt II K […], został zaskarżony apelacją w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze pozbawienia wolności na niekorzyść S. P. wyłącznie przez prokuratora. W wyniku rozpoznania wniesionego środka odwoławczego Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt IV Ka […], zmienił zaskarżone orzeczenie na niekorzyść ww. w ten sposób, że uchylił orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej wobec S. P. kary łącznej pozbawienia wolności
2 oraz o oddaniu jej w okresie próby pod dozór kuratora sądowego. Wniesiona obecnie przez obrońcę skazanej kasacja podnosi zarzut obrazy prawa procesowego tj. art. 7 i 410 k.p.k. oraz rażącej surowości kary. Zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Karnego odwoławczego Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 października 2017 r. kasacja ta jako odpowiadająca warunkom formalnym została przyjęta, a następnie przekazana do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przyjętą do rozpoznania kasację należało pozostawić bez rozpoznania, jako niedopuszczalną z mocy ustawy. Zgodnie z art. 520 § 2 k.p.k. strona, która nie zaskarżyła orzeczenia sądu pierwszej instancji, nie może wnieść kasacji od orzeczenia sądu odwoławczego, jeżeli orzeczenie sądu pierwszej instancji utrzymano w mocy lub zmieniono na jej korzyść. Ograniczenie, o którym mowa w przepisie art. 520 § 2 k.p.k. nie dotyczy uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 520 § 3 k.p.k.). W kasacji obrońcy nie podniesiono jednak zarzutu związanego z treścią art. 439 § 1 k.p.k., a zarzucono wyłącznie naruszenie przepisów postępowania karnego w tym art. 7 i 410 k.p.k., kwestionując ustalenia faktyczne w zakresie, w którym wyłączono przyjęcie dobrowolnego odstąpienia przez skazaną od dokonania czynów wymienionych w pkt II-IV a/o. Rzecz jednak w tym, że w tej sprawie sąd odwoławczy poddał kontroli odwoławczej zgodnie z zakresem zaskarżenia przez prokuratora tylko tę część zaskarżonego orzeczenia, w której wymierzono oskarżonej karę. Istotne jest, że sąd odwoławczy zmienił orzeczenie sądu pierwszej instancji na niekorzyść S. P. tylko w zakresie rozstrzygnięcia o zastosowaniu warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności oraz o oddaniu jej pod dozór kuratora. Efektem tej zmiany było uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej oraz orzeczenia o oddaniu skazanej pod dozór kuratora. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że norma zawarta w art. 520 § 2 k.p.k. umożliwia stronie, która nie zaskarżył orzeczenia sądu pierwszej instancji, wniesienie kasacji tylko w takim zakresie, w jakim orzeczenie sądu pierwszej instancji zostało zmieniona na niekorzyść osoby skazanej (np. postanowienia SN: z dnia 8 marca 2005 r., V KK 451/04, LEX nr 148188; z dnia 15 października
3 2008 r., II KK 342/17, R-OSNKW 2008/1/2017). Aprobując to stanowisko trzeba stwierdzić, że kasacja skazanej mogła być wywiedziona li tylko w zakresie orzeczenia o karze, przy czym zarzuty kasacji nie mogły obejmować rażącej niewspółmierności kary (art. 523 § 1 k.p.k.), a jedynie rażącego naruszenia prawa procesowego lub materialnego w odniesieniu do tej części orzeczenia sądu odwoławczego, w której uchylono rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu wykonania łącznej kary pozbawienia wolności i uchyleniu orzeczenia o oddaniu pod dozór kuratora. Tymczasem w kasacji obrońca skazanej takich uchybień nie wskazał, skarżąc wyrok sądu odwoławczego w całości i podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 7 i 410 k.p.k., polegającego na zanegowaniu ustaleń faktycznych w zakresie sprawstwa skazanej, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu ostatniemu. Już zatem sama formuła stawianych w kasacji zarzutów uzasadnia twierdzenie, że kasacja obrońcy skazanej skierowana jest bezpośrednio przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji o winie, które to orzeczenie nie było poddane kontroli przez sąd odwoławczy. Taka kasacja jest zatem niedopuszczalna w świetle art. 519 k.p.k. i art. 520 § 2 k.p.k. W związku z powyższym kasację obrońcy skazanej należało pozostawić bez rozpoznania. Orzeczenie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego znajduje uzasadnienie w treści przepisu art. 637 a k.p.k. w zw. z art. 637 § 1 k.p.k. Zgodnie z treścią tego ostatnie przepisu w przypadku cofnięcia środka odwoławczego i pozostawienia go bez rozpoznania odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy art. 635 i 636 k.p.k. Oznacza to, że pozostawienie bez rozpoznania jedynego wniesionego środka odwoławczego (tu kasacji) obciąża stronę, która środek ten wniosła, w tym wypadku skazaną. O tym że przepisy te znajdują zastosowanie także w postępowaniu kasacyjnym stanowi treść art. 637 a k.p.k. Z tych powodów orzeczono jak na wstępie. aw
Powiązane orzeczenia
- IV KK 118/22 2023-02-23Czy strona, która nie zaskarżyła wyroku sądu pierwszej instancji, może wnieść kasację od orzeczenia sądu odwoławczego, które zmieniło wyrok sądu pierwszej instancji na jej niekorzyść, jeśli zarzuty kasacji dotyczą kwesti…
- V KKN 628/98 2001-01-23Czy strona, która nie zaskarżyła wyroku sądu pierwszej instancji, może wnieść kasację od orzeczenia sądu odwoławczego, jeżeli orzeczenie sądu pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy lub zmienione na jej korzyść?
- III KZ 42/16 2016-07-14Czy strona, która zaskarżyła wyrok sądu pierwszej instancji jedynie w części dotyczącej kary, może wnieść kasację od orzeczenia sądu odwoławczego utrzymującego ten wyrok w mocy, w zakresie dotyczącym winy?
- IV KK 707/18 2019-01-17Czy obrońca skazanego, który nie zaskarżył wyroku sądu pierwszej instancji, może wnieść kasację od wyroku sądu odwoławczego utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, jeśli nie podniesiono w niej zarzutu bezwzg…
- II KK 44/21 2022-10-27Czy kasacja strony może stanowić powtórzenie zarzutów apelacyjnych, w tym kwestionować ustalenia faktyczne, wymiar kary oraz czy prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego w zakresie jego niedotyczącym stanowi bezw…
Powołane przepisy
art. 531 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 520 § 2 KPKart. 7art. 439 § 1 KPKart. 520 § 3 KPKart. 523 § 1 KPKart. 519 KPKart. 637art. 637 § 1 KPKart. 635§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy